وَلَقَدۡ جِئۡتُمُونَا فُرَٰدَىٰ كَمَا خَلَقۡنَـٰكُمۡ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَتَرَكۡتُم مَّا خَوَّلۡنَـٰكُمۡ وَرَآءَ ظُهُورِكُمۡ وَمَا نَرَىٰ مَعَكُمۡ شُفَعَآءَكُمُ ٱلَّذِينَ زَعَمۡتُمۡ أَنَّهُمۡ فِيكُمۡ شُرَكَـٰٓؤُاْۚ لَقَد تَّقَطَّعَ بَيۡنَكُمۡ وَضَلَّ عَنكُم مَّا كُنتُمۡ تَزۡعُمُونَ
94
«خَوَّلنا» از «خَوَل»، به معناى چیزى است كه نیاز به سرپرست دارد و معمولاً به اموال گفته مىشود. «خوّلناكم» به معناى تملیك و اعطاست.
در قیامت، انسان، تنهاست. «جئتمونا فُرادى» معاد، جسمانى است. «كما خلقناكم أوّل مرّة»
مشركان به چهار چیز تكیه داشتند: قوم و قبیله، مال و دارایى، بزرگان و اربابان و بتها و معبودان.
این آیه، بىثمرى هر چهار تكیهگاه را در قیامت مطرح مىكند:
«فُرادى» بدون قوم و قبیله.
«تَركتُم ما خَوّلناكم» بدون مال و ثروت و دارایى.
«ما نَرَى مَعكم شُفعاء» بدون یار و یاور.
«ضَلّ عنكم» محو تمام قدرتهاى خیالى.
گمانهاى بىپایه، اساس بسیارى از گمراهىهاست. «شُفعاءكم الّذین زعمتم»
در قیامت، حقایق ظاهر و سرابها، محو مىشوند. «ضَلّ عنكم ما كنتم تزعمون»