فَذَرۡنِي وَمَن يُكَذِّبُ بِهَـٰذَا ٱلۡحَدِيثِ سَنَسۡتَدۡرِجُهُم مِّنۡ حَيۡثُ لَا يَعۡلَمُونَ
44
وَأُمۡلِي لَهُمۡۚ إِنَّ كَيۡدِي مَتِينٌ
45
تفسیر نور
پس مرا با كسى كه (قرآن،) این حدیث (الهى) را تكذیب مىكند واگذار، ما آنان را از راهى كه نمىدانند تدریجاً (به سوى عذاب) پیش مىبریم.
و به آنان مهلت مىدهم، همانا تدبیر من محكم و استوار است.
نکتهها
كلمه «استدراج» یعنى نزدیك شدن درجه درجه و گام به گام و مراد آن است كه خداوند گروهى را گام به گام به گونهاى كه متوجه نشوند به ورطه سقوط نزدیك مىكند.در قرآن آیات زیادى است كه مىفرماید ما به گناهكاران مهلت مىدهیم و آنان خیال نكنند كه ما آنان را دوست داریم یا فراموششان كردهایم.
امام صادقصلى الله علیه وآله فرمود: اگر گناهى انجام گرفت و گناهكار همچنان در رفاه و نعمت بود، این نشانه استدراج الهى در كیفر است.37
37) تفسیر مجمع البیان.
پیامها
تكذیب كنندگان، با خدا طرفند. «ذرنى و من یكذّب» خداوند، به پیامبرش دلدارى مىدهد. «ذرنى و من یكذّب»
تكذیب قرآن، كیفرى بس بزرگ دارد، زیرا خداوند مىفرماید: آنان را به من واگذار. «فذرنى و من یكذّب بهذا الحدیث»
قرآن، مملو از سخنان جدید و تازه است. «بهذا الحدیث» (حدیث = سخن نو)
زود قضاوت نكنید و هر رفاهى را نشانه سعادت ندانید. (حیوانات را به چراگاه مىبرند و آنها فربه مىشوند، ولى پایان كارشان كشتارگاه است.) «سنستدرجهم من حیث لا یعلمون»
بزرگترین خطر، آن است كه انسان از آن غافل باشد و به فكر چاره نباشد. «من حیث لا یعلمون»
خداوند امهال دارد ولى اهمال ندارد. «سنستدرجهم... ان كیدى متین»
مهلتهاى الهى، تدبیر خدا براى هلاكت كفّار است. «اُملى لهم انّ كیدى متین»
توطئههاى بشرى خنثى مىشود ولى تدبیر الهى محكم است. «انّ كیدى متین»