- فَأَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمُ ٱلطُّوفَانَ وَٱلۡجَرَادَ وَٱلۡقُمَّلَ وَٱلضَّفَادِعَ وَٱلدَّمَ ءَايَـٰتٍ مُّفَصَّلَـٰتٍ فَٱسۡتَكۡبَرُواْ وَكَانُواْ قَوۡمًا مُّجۡرِمِينَ133
خون، یكى از نشانههاى خداوند بر قوم بنىاسرائیل بود و مراد، خون شدن آبها یا خون دماغ شدن عموم مردم است كه نوعى عذاب الهى بود.
عذابهاى طوفان، خون و هجوم ملخ، تنها نسبت به فرعونیان بود و بنىاسرائیل از آن درامان بودند. داستان این عذابها در تورات نیز آمده است. 238 هر بار كه بلایى به آنها مىرسید، دست به دامن موسى مىشدند و قول مىدادند كه اگر خدا رفع بلا كند ایمان بیاورند، آن حضرت مىپذیرفت و از خدا درخواست نموده و بلا برطرف مىشد، امّا آنان باز دست از كفر و لجاجت خود بر نمىداشتند. چنانكه در آیات بعد نیز بیان مىشود.
237) مفردات راغب
238) درتورات، خون شدن آبها در سِفر خروج، باب 7 آیهى 20، هجوم پشه، در باب 8 آیهى 7، بارش تگرگ، در باب 9 آیهى 25 و هجوم ملخها، در باب 10 آیهى 14 آمده است
پس از هشدار و اتمام حجّت خداوند و لجاجت و بىتوجّهى مردم، نوبت به كیفرهاى سخت مىرسد. بدنبال آیات قبل فرمود: «فأرسلنا علیهم...» آنچه مایهى رحمت است، به ارادهى الهى است. اگر او بخواهد، آب وسیلهى رحمت مىگردد، و اگر بخواهد، وسیلهى عذاب خواهد بود. «فارسلنا علیهم الطوفان»
حیوانات، مأموران الهىاند، گاهى مأمور رحمتند، مثل تار عنكبوت بر در غار، براى حفاظت پیامبر اكرم صلى الله علیه وآله و گاهى مأمور عذاب مىباشند، مثل أبابیل، قورباغه، ملخ و... «فارسلنا علیهم... الجراد و القمّل و الضفادع» و در واقع هستى فرمانبردار خداوند است. «و للّه جنود السموات و الارض» 239
بلاها اغلب جنبه تربیتى دارد و گاهى پس از هر كیفرى، مهلتى براى فكر و توبه و بازگشت است. «مفصّلات»
گناه، زمینهساز تكبّر و تكبّر، زمینهى انكار است. «فاستكبروا و كانوا قوماً مجرمین»
239) فتح، 4 و 7