قَالَ أَنظِرۡنِيٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ
14
قَالَ إِنَّكَ مِنَ ٱلۡمُنظَرِينَ
15
تفسیر نور
(ابلیس، به جاى توبه و عذرخواهى) گفت: تا روزى كه مردم برانگیخته مىشوند، مرا مهلت بده.
(خداوند) فرمود: همانا تو از مهلت یافتگانى.
نکتهها
خواستهى ابلیس، مهلت تا روز قیامت بود، این آیه مشخّص نمىكند تا چه زمانى به او مهلت داده شد، امّا از آیه 38 سورهى حجر و آیات 80 و 81 سورهى «ص» استفاده مىشود كه تنها براى مدّتى طولانى به او مهلت داده شد، نه تا روز قیامت: «اِنّك من المنظرین. الى یوم الوَقت المَعلوم» برخى مىگویند: شیطان تا وقتى كه خدا صلاح بداند، زنده است. 29 فیض كاشانى مىگوید: ابلیس، تا نفخهى اوّل یا تا قیام امام زمان علیه السلام زنده است و پس از آن، مرگ به سراغ او هم مىآید. 30سؤال: چرا خداوند به ابلیس مهلت داد؟
پاسخ: مهلت دادن به بدكاران، از سنّتهاى الهى و در مسیر آزمایش و امتحان انسان است، علاوه بر آنكه باید اسباب خیر و شر فراهم باشد و انسان با اختیار، راهى را انتخاب كند. زیرا ابلیس انسان را مجبور به انحراف نمىكند و تنها وسوسه مىكند، چنانكه در آیه 22 سورهى ابراهیم آمده است. «و ما كان لى علیكم من سلطان الاّ اَن دعَوتُكم فاستجبتم لى»
گفت أنظرنى الى یوم الجزاء كاشكى گفتى كه تب یا ربّنا
29) تفسیر عیّاشى
30) تفسیر صافى
پیامها
ابلیس هم از استجابت دعاى خود مأیوس نبود. «قال أنظِرنى» شیطان نیز مىداند كه عمر، به اراده و به دست خداست. «قال أنظرنى»
هر عمر طولانى ارزشمند نیست، شیطان هم عمر طولانى دارد. «أنظِرنى الى یوم یبعثون»
ابلیس، هم آفریدگار را مىشناخت، «خلقتنى» هم معاد را قبول داشت، «یوم یبعثون» ولى چه سود كه فرمان خداوند را اطاعت نكرد.
گاهى خواستهى كافران هم پذیرفته مىشود. «قال انّك من المنظرین»