- وَقَالَتۡ أُولَىٰهُمۡ لِأُخۡرَىٰهُمۡ فَمَا كَانَ لَكُمۡ عَلَيۡنَا مِن فَضۡلٍ فَذُوقُواْ ٱلۡعَذَابَ بِمَا كُنتُمۡ تَكۡسِبُونَ39
- إِنَّ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَـٰتِنَا وَٱسۡتَكۡبَرُواْ عَنۡهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمۡ أَبۡوَٰبُ ٱلسَّمَآءِ وَلَا يَدۡخُلُونَ ٱلۡجَنَّةَ حَتَّىٰ يَلِجَ ٱلۡجَمَلُ فِي سَمِّ ٱلۡخِيَاطِۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُجۡرِمِينَ40
«جَمَل»، یا بهمعناى شتر است، یا طناب ضخیمى كه با آن كشتى را در ساحل مهار مىكنند. امّا در اینجا چون مقصود بیان محال بودن ورود كفّار به بهشت است، معناى شتر و عبور شتر از سوراخ سوزن، مناسبتر است. در تفسیر نمونه مىخوانیم: كلمهى «جَمَل» بیشتر در معناى شتر استعمال شده است و با توجّه به روایات، این معنا تناسب بیشترى دارد.
در انجیل لوقا نیز آمده است: ورود شتر به سوراخ سوزن، آسانتر از ورود سرمایهداران و دولتمردان به ملكوت اعلى است. 100
شاید بتوان از ظاهر آیه 40 استفاده كرد كه بهشت در آسمانهاست و براى ورود به بهشت باید از درهاى آسمانى گذشت. 101
حضرت على علیه السلام فرمود: درهاى آسمان در پنج موقع باز است: هنگام نبرد مجاهدان اسلام، زمان نزول باران، هنگام تلاوت قرآن، موقع فجر و وقت نداى اذان. 102
بر خلاف آنكه درهاى رحمت آسمان و زمین به روى مؤمنان با تقوا باز مىشود، «ولو انّ اهل القُرى آمنوا واتّقوا لَفتَحنا علیهم بركات من السماء والارض» 103 ، درهاى آسمانى به روى كافران معاند و تكذیبگر بسته شده و گشوده نمىشود. «لاتُفتّح لهم ابواب السماء...»
99) تفسیر مجمع البیان
100) انجیل لوقا، باب 18، آیه 24
101) تفاسیر المیزان و كبیر
102) تفسیر نورالثقلین
در قیامت رهبران گمراه، پیروان خویش را شریك خود در عذاب مىدانند. «قالت اولاهم لاخراهم...» پیروان شرك براى رهایى از عذاب مضاعف، هیچ مزیّتى بر سران خویش ندارند. «فما كان لكم علینا من فضل»
سرنوشت انسان حتّى در باور دوزخیان، در گرو عملكرد خود اوست. «فذوقوا العذاب بما كنتم تكسبون»
اعمال و رفتار انسان، در نزول رحمت الهى و عدم نزول آن مؤثّر است. «كذّبوا بآیاتنا و استكبروا عنها لا تفتّح لهم ابواب...»
تكذیب آیات الهى و نپذیرفتن معارف دین، سبب مسدود شدن تمام درهاى رحمت و ورود به بهشت است. «لا تفتّح لهم ابواب... ولا یدخلون الجنّة»
سنّت الهى، محروم كردن مجرمان از رحمت خویش در قیامت است. «لا تفتّح لهم ابواب... و كذلك نجزى المجرمین»