وَٱذۡكُرُوٓاْ إِذۡ جَعَلَكُمۡ خُلَفَآءَ مِنۢ بَعۡدِ عَادٍ وَبَوَّأَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ تَتَّخِذُونَ مِن سُهُولِهَا قُصُورًا وَتَنۡحِتُونَ ٱلۡجِبَالَ بُيُوتًا فَٱذۡكُرُوٓاْ ءَالَآءَ ٱللَّهِ وَلَا تَعۡثَوۡاْ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُفۡسِدِينَ
74
تفسیر نور
و به یاد آورید هنگامى كه خداوند شما را پس از (هلاكت) قوم عاد، جانشینان (آنان) ساخت و در زمین شما را جایگاه (مناسب) داد. از قسمتهاى هموار زمین قصرها مىسازید و كوهها را براى ساختن خانهها مىتراشیدید. پس الطاف و نعمتهاى خداوند را یاد كنید و در زمین فساد نكنید.
نکتهها
«عَثو»، یعنى خروج از حدّ اعتدال و «لاتَعثوا»، به معناى «لاتفسدوا» است، و كلمهى «مفسدین»، یا براى تأكید است، یا به این معنا كه فساد، شیوهى شما نشود و مراد از «فى الارض»، سرزمین بین حجاز و شام است.منطقهى جغرافیایى قوم ثمود، داراى دو بخش دشت و كوهستان بود، «سهولها... الجبال» و آنان مردمى متموّل و متمدّن بودند و به فنون خانهسازى و قصرسازى آگاه بودند. «قصوراً... بیوتاً»
پیامها
تحوّلات تاریخى واجتماعى، بر اساس قوانین و سنّتهاى الهى است. «اذ جعلكم خلفاء» همهى امكانات زندگى ما از خداوند است. «بوّأكم فى الارض»
از تاریخ گذشتگان عبرت بگیریم. «واذكروا... بعد عاد»
انسان، از همهى شرایط طبیعى مىتواند بهره بگیرد. «سهولها... الجبال»
مسكن، از نعمتهاى ویژه الهى است. «قصوراً... بیوتاً... آلاء اللّه»
رفاه، مسكن و قصر، اگر از یاد خدا جدا باشد زمینهى فساد مىشود. «قصوراً... بیوتاً... مفسدین»
اگر نعمتها را ودیعهى الهى بدانیم و خود را در معرض هلاكت ببینیم، از تجاوز دورى مىكنیم. «واذكروا... لاتعثوا»
قصرنشینان وكسانى كه امكانات بیشترى دارند، بیشتر نیازمند یاد خدایند تا به فساد كشیده نشوند. (كلمهى «قصر»، میان دو جمله «اذكروا» آمده است) 166
166) البتّه در صورتى كه قصر در آیه معنى معروف زمان ما را داشته باشد، نه اینكه به معنى خانه معمولى باشد