سَيَحۡلِفُونَ بِٱللَّهِ لَكُمۡ إِذَا ٱنقَلَبۡتُمۡ إِلَيۡهِمۡ لِتُعۡرِضُواْ عَنۡهُمۡ فَأَعۡرِضُواْ عَنۡهُمۡ إِنَّهُمۡ رِجۡسٌ وَمَأۡوَىٰهُمۡ جَهَنَّمُ جَزَآءَۢ بِمَا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ
95
تفسیر نور
هنگامى كه از جهاد نزد منافقان بازگشتید، براى شما به خدا سوگند مىخورند تا از (گناه و سرزنشِ) آنان چشم بپوشید. پس، از آنان اعراض و دورى كنید كه آنان پلیدند و به خاطر آنچه بدست خود كسب مىكردهاند، جایگاهشان دوزخ خواهد بود.
نکتهها
اِعراض، یا بر اساس بزرگوارى و گذشت است، یا بر اساس قهر و بىاعتنایى، و در این آیه، به هر دو معنى به كار رفته است؛ منافقان درخواست اعراض و چشمپوشى از خطا داشتند، خداوند دستور اعراض قهرآمیز داد. 142رسول خداصلى الله علیه وآله پس از بازگشت از تبوك، فرمان داد تا مردم با منافقانِ تارك جبهه، معاشرت نكنند. 143
در آیهى قبل، عذر و بهانهشان پذیرفته نشد، در این آیه چون در موضع ضعف و ذلّت قرار گرفتند، به سوگند متوسّل شدهاند.
142) تفسیر كبیرفخررازى.
143) تفسیر مراغى.
پیامها
به هر سوگندى نباید اعتماد كرد.«سیحلفون باللَّه ...فاعرضوا عنهم» منافقان از مقدّسات و نام خدا، سوء استفاده مىكنند. «سیحلفون باللَّه»
مسلمانان باید اهل تولّى و تبرّى و موضعگیرى باشند. «اعرضوا عنهم»
با تاركانِ بدون عذر جبهه و جهاد، قطع رابطه كرده و آنان را بایكوت و منزوى و عرصه را بر آنان تنگ كنیم. «اعرضوا عنهم»
از افراد و محیط فاسد، فاصله بگیریم. چون روحیّهى نفاق و عیوب انسانى، به افراد دیگر منتقل مىشود. «اعرضوا عنهم انّهم رجس»
نفاق، پلیدى باطن و بیمارى روح است. «انّهم رجس»
دوزخ، كیفر ونتیجهى عملكرد خودِ انسان است، نه انتقامِ الهى. «جزاءً بماكانوا یكسبون»