خداوند، امور عالم را از طریق فرشتگان و با واسطه آنان به انجام مى‌رساند. لذا در بسیارى از آیات قرآن، فعل‌ها و ضمیرهاى مربوط به خداوند به صورت جمع آمده است. چنانكه در آغاز این سوره مى‌فرماید: «انّا انزلناه» ما قرآن را نازل كردیم.

بر اساس نظر مفسّران،³¹ قرآن دو بار نازل شده است. یكبار به صورت یكپارچه در شب قدر كه این سوره به آن اشاره دارد و بار دیگر به صورت تدریجى در مدت بیست و سه سال دوره رسالت پیامبر. تعبیرات قرآن نیز درباره نزول این كتاب آسمانى دو گونه است. برخى با واژه «انزلنا» از ریشه انزال به معناى نزول دفعى آمده و برخى دیگر با واژه «نزّلنا» از ریشه تنزیل به معناى نزول تدریجى آمده است.

از انضمام آیه «انّا انزلناه فى لیلة القدر» با آیه «شهر رمضان الّذى انزل فیه القرآن»³² معلوم مى‌شود كه شب قدر در ماه رمضان است، امّا اینكه كدام یك از شب‌هاى ماه رمضان است، در قرآن چیزى بر آن دلالت ندارد و در روایات نیز به صورت مردّد میان یكى از سه شب آمده است. چنانكه از امام صادق‌علیه السلام در مورد شب قدر پرسیدند: آن حضرت فرمود: در شب نوزدهم، بیست و یكم و بیست و سوم رمضان جستجویش كن.³³ البته معروف میان اهل سنّت آن است كه شب بیست و هفتم رمضان، شب قدر است.

---

31) تفسیر المیزان.

32) بقره، 185.

33) وسائل الشیعه، ج 10، ص 360.

شب قدر، شب شكرگزارى و تشكر از خداوند است. زیرا مهم‌ترین نعمت خداوند بر بشر، یعنى قرآن نازل شده است. «انّا انزلناه فى لیلة القدر»

ظرف و مظروف باید متناسب باشند. بهترین كتاب در بهترین شب بر بهترین انسان‌ها نازل مى‌شود. «انّا انزلناه فى لیلة القدر»