سوره یوسف - آیه 41 جزء 12 - صفحه 240

    يَٰصَٰحِبَيِ ٱلسِّجۡنِ أَمَّآ أَحَدُكُمَا فَيَسۡقِي رَبَّهُۥ خَمۡرࣰاۖ وَأَمَّا ٱلۡأٓخَرُ فَيُصۡلَبُ فَتَأۡكُلُ ٱلطَّيۡرُ مِن رَّأۡسِهِۦۚ قُضِيَ ٱلۡأَمۡرُ ٱلَّذِي فِيهِ تَسۡتَفۡتِيَانِ

    41
تفسیر روایی
ای دو یار زندان! اما یکی از شما [از زندان رهایی می یابد و] سرور خود را شراب می نوشاند، اما دیگری به دار آویخته می شود و پرندگان از سر او خواهند خورد. تعبیر خوابی که از من جویا شدید، تحققّش قطعی و انجامش حتمی شده است.
1 (یوسف/41)

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- سَأَلُوهُ (علیه السلام) عَنِ الْمُتَشَابِهِ فِی الْقَضَاءِ فَقَالَ أمیرالمؤمنین (علیه السلام) هُوَ عَشَرَهًُْ أَوْجَهٍ مُخْتَلِفَهًُْ الْمَعْنَی فَمِنْهُ قَضَاءُ فَرَاغٍ وَ قَضَاءُ عَهْدٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ إِعْلَامٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ فِعْلٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ إِیجَابٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ کِتَابٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ إِتْمَامٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ حُکْمٍ وَ فَصْلٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ خَلْقٍ وَ مِنْهُ قَضَاءُ نُزُولِ الْمَوْتِ ... أَمَّا قَضَاءُ الْإِیجَابِ لِلْعَذَابِ کَقَوْلِهِ تَعَالَی فِی سُورَهًِْ إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) وَ قالَ الشَّیْطانُ لَمَّا قُضِیَ الْأَمْرُ أَیْ لَمَّا وَجَبَ الْعَذَابُ وَ مِثْلُهُ فِی سُورَهًِْ یُوسُفَ (علیه السلام) قُضِیَ الْأَمْرُ الَّذِی فِیهِ تَسْتَفْتِیانِ مَعْنَاهُ أَیْ وَجَبَ الْأَمْرُ الَّذِی عَنْهُ تَسَاءَلَان.

امام علی (علیه السلام)- از امام علی (علیه السلام) پیرامون معانی مختلف قضاء پرسیدند. فرمود: «قضاء ده قسم است و معانیشان با یکدیگر متفاوت است: یکی از آن‌ها قضاء به‌معنای فارغ‌شدن از کاری است؛ دیگری به‌معنای عهد و پیمان، دیگری به‌معنای اعلام‌نمودن، دیگری به‌معنای انجام‌دادن، دیگری به‌معنای واجب‌شدن، دیگری به‌معنای حتمی‌شدن، دیگری به‌معنای تمام‌کردن، دیگری به‌معنای حکم‌کردن، دیگری به‌معنای آفریدن، دیگری به‌معنای نازل‌شدن مرگ ... امّا قضاء به‌معنای واجب [و حتمی] شدنِ عذاب مثل کلام الهی در سوره‌ی ابراهیم (علیه السلام) است: وَ قالَ الشَّیْطانُ لَمَّا قُضِیَ الْأَمْرُ؛ (ابراهیم/۲۲) یعنی هنگامی‌که عذاب، واجب [و حتمی] شد؛ و همانند آیه‌ی قُضِیَ الْأَمْرُ الَّذِی فِیهِ تَسْتَفْتِیانِ یعنی آنچه در موردش از من پرسیدید واجب و حتمی شد [حتماً واقع خواهد شد].

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۷، ص۷۰ بحارالأنوار، ج۹۰، ص۱۹