سوره رعد - آیه 26 جزء 13 - صفحه 252

    ٱللَّهُ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقۡدِرُۚ وَفَرِحُواْ بِٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَمَا ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا فِي ٱلۡأٓخِرَةِ إِلَّا مَتَٰعࣱ

    26
تفسیر روایی
خدا روزی را برای هر کس که بخواهد، وسعت می دهد و برای هر کس که بخواهد، تنگ می گیرد. و [آنان که از حیات جاوید و پرنعمت آخرت بی خبرند] به زندگی زودگذر دنیا شادمان شدند، در حالی که زندگی دنیا در برابر آخرت جز متاعی اندک و ناچیز نیست.
1 (رعد/26)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- یَا ابْنَ مَسْعُودٍ مَا یَنْفَعُ مَنْ یَتَنَعَّمُ فِی الدُّنْیَا إِذَا أُخْلِدَ فِی النَّارِ یَعْلَمُونَ ظاهِراً مِنَ الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ هُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غافِلُونَ یَبْنُونَ الدُّورَ وَ یُشَیِّدُونَ الْقُصُورَ وَ یُزَخْرِفُونَ الْمَسَاجِدَ لَیْسَتْ هِمَّتُهُمْ إِلَّا الدُّنْیَا عَاکِفُونَ عَلَیْهَا مُعْتَمِدُونَ فِیهَا آلِهَتُهُمْ بُطُونُهُمْ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی: وَ تَتَّخِذُونَ مَصانِعَ لَعَلَّکُمْ تَخْلُدُونَ وَ إِذا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبَّارِینَ فَاتَّقُوا اللهَ وَ أَطِیعُونِ. و قَالَ اللَّهُ تَعَالَی: أَفَرَأَیْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ وَ أَضَلَّهُ اللهُ عَلی عِلْمٍ وَ خَتَمَ عَلی سَمْعِهِ وَ قَلْبِهِ إِلَی قَوْلِهِ أَ فَلا تَذَکَّرُونَ وَ مَا هُوَ إِلَّا مُنَافِقٌ جَعَلَ دِینَهُ هَوَاهُ وَ إِلَهَهُ بَطْنَهُ کُلَّمَا اشْتَهَی مِنَ الْحَلَالِ وَ الْحَرَامِ لَمْ یَمْتَنِعْ مِنْهُ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی: وَ فَرِحُوا بِالْحَیاةِ الدُّنْیا وَ مَا الْحَیاةُ الدُّنْیا فِی الْآخِرَةِ إِلَّا مَتاعٌ یَا ابْنَ مَسْعُودٍ مَحَارِیبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ وَ شَرَفُهُمُ الدَّرَاهِمُ وَ الدَّنَانِیرُ وَ هِمَّتُهُمْ بُطُونُهُمْ أُولَئِکَ هُمْ شَرُّ الْأَشْرَارِ الْفِتْنَهًُْ مَعَهُمْ وَ إِلَیْهِمْ یَعُود.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- ای پسر مسعود! اگر قرار باشد که فردی در روز قیامت برای همیشه در دوزخ به سر برد، در ناز و نعمت‌بودن و برخورداری او در دنیا چه فایده‌ای به حال او دارد؟! آن‌ها فقط ظاهری از زندگی دنیا را می‌دانند، و از آخرت [و پایان کار] غافلند!. (روم/۷) در این دنیا، خانه‌ها ساخته و قصرها برافراشته و مساجد را آراسته‌اند، امّا با این وصف، مقصودی جز دنیا نداشته‌اند؛ با تمام وجود به دنیا روی‌آورده و به آن تکیه‌کرده‌اند و شکم، خدایشان است: در همین زمینه، خداوند فرموده است: و قصرها و قلعه‌های زیبا و محکم بنا می‌کنید شاید در دنیا جاودانه بمانید؟! و هنگامی‌که کسی را مجازات می‌کنید همچون جبّاران کیفر می‌دهید! پس تقوای الهی پیشه کنید و مرا اطاعت نمایید!. (شعراء/۱۳۱۱۲۹). و نیز پروردگار متعال فرموده است: آیا دیدی کسی را که معبود خود را هوای نفس خویش قرار داده و خداوند او را با آگاهی [بر اینکه شایسته هدایت نیست] گمراه ساخته و بر گوش و قلبش مُهر زده و بر چشمش پرده‌ای افکنده است؟! با این حال چه کسی می‌تواند غیر از خدا او را هدایت کند؟! آیا متذکّر نمی‌شوید؟!. (جاثیه/۲۳). و این کسی نیست جز منافق. اوست که هوی‌وهوس خود را دیانت خویش قرارداده و شکم، خدای اوست. هرچه بخواهد، چه حرام و چه حلال، مانعی در رسیدن و استفاده از آن نخواهد دید. خداوند فرموده است: فَرِحُواْ بِالحَیَاةِ الدُّنْیَا وَمَا الحَیَاةُ الدُّنْیَا فِی الآخِرَةِ إِلاَّ مَتَاعٌ. ای پسر مسعود! محرابشان زنانشان می‌باشد، شرفشان درهم و دینارشان، همّتشان شکم‌هایشان اینان بدترین بدانند که فتنه با ایشان و به‌سوی ایشان بازمی‌گردد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۷، ص۲۸۰ مکارم الأخلاق؛ ص۴۴۹/ بحارالأنوار؛ ج۷۴، ص۹۹/ مستدرک الوسایل؛ ج۱۲، ص۳۲۷/ البرهان؛ «یابن مسعود ... یعود» محذوف