سوره رعد - آیه 30 جزء 13 - صفحه 253

    كَذَٰلِكَ أَرۡسَلۡنَٰكَ فِيٓ أُمَّةࣲ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهَآ أُمَمࣱ لِّتَتۡلُوَاْ عَلَيۡهِمُ ٱلَّذِيٓ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ وَهُمۡ يَكۡفُرُونَ بِٱلرَّحۡمَٰنِۚ قُلۡ هُوَ رَبِّي لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُ وَإِلَيۡهِ مَتَابِ

    30
تفسیر روایی
آن گونه [که رسولان گذشته را ارسال کردیم] تو را در میان امتی که پیش از آن، امت هایی روزگار به پایان بردند، فرستادیم، تا آنچه را به تو وحی کردیم بر آنان بخوانی، در حالی که آنان [با روی گرداندن از وحی] به [خدایِ] رحمان کفر می ورزند. بگو: او پروردگار من است، معبودی جز او نیست، فقط بر او توکل کردم و بازگشتم فقط به سوی اوست.
1 (رعد/30)

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- إِنَّهَا نَزَلَتْ فِی کُفَّارِ قُرَیْشٍ حِینَ قَالَ لَهُمُ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله): اسْجُدُوا لِلرَّحْمنِ قالُوا وَ مَا الرَّحْمنُ.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- این آیه درباره‌ی کافران قریش نازل شده است، هنگامی که پیامبر (صلی الله علیه و آله) به آنان فرمود: «برای خداوند رحمان سجده کنید!» می‌گویند: «رحمان چیست؟! (فرقان/۶۰).

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۷، ص۲۹۶ البرهان

2 (رعد/30)

علی‌بن‌إبراهبیم (رحمة الله علیه)- وَ الْأُمَّهًُْ فِی کِتَابِ اللَّهِ عَلَی وُجُوهٍ کَثِیرَهًٍْ فَمِنْهُ الْمَذْهَبُ وَ هُوَ قَوْلُهُ: کانَ النَّاسُ أُمَّةً واحِدَةً أَیْ عَلَی مَذْهَبٍ وَاحِدٍ وَ مِنْهُ الْجَمَاعَهًُْ مِنَ النَّاسِ وَ هُوَ قَوْلُهُ: وَجَدَ عَلَیْهِ أُمَّةً مِنَ النَّاسِ یَسْقُونَ أَیْ جَمَاعَهًًْ وَ مِنْهُ الْوَاحِدُ قَدْ سَمَّاهُ اللَّهُ أُمَّهًًْ وَ هُوَ قَوْلُهُ: إِنَّ إِبْراهِیمَ کانَ أُمَّةً قانِتاً للهِ حَنِیفاً وَ مِنْهُ أَجْنَاسُ جَمِیعِ الْحَیَوَانِ وَ هُوَ قَوْلُهُ: وَ إِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلا فِیها نَذِیرٌ وَ مِنْهُ أُمَّهًُْ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ هُوَ قَوْلُهُ: کَذلِکَ أَرْسَلْناکَ فِی أُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِها أُمَمٌ وَ هِیَ أُمَّهًُْ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ مِنْهُ الْوَقْتُ وَ هُوَ قَوْلُهُ: وَ قالَ الَّذِی نَجا مِنْهُما وَ ادَّکَرَ بَعْدَ أُمَّةٍ أَیْ بَعْدَ وَقْتٍ.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- الْأُمَّةُ؛ در کتاب خدا به صورت‌های مختلفی است؛ برخی به معنی مذهب است و آن این سخن خدا است: مردم [در آغاز] یک دسته بودند. (بقره/۲۱۳). یعنی یک مذهب داشتند. برخی جاها هم به معنی جماعت است که در این سخن خدا است: گروهی از مردم را در آنجا دید که چهارپایان خود را سیراب می‌کنند. (قصص/۲۳). یعنی جماعتی از مردم را در آنجا دید که چهارپایان خود را سیراب می‌کنند. برخی جاها هم یک‌نفر است که خدا او را امّت نامیده است و آن مورد این سخن خدا است: ابراهیم [به تنهایی] امّتی بود مطیع فرمان خدا خالی از هرگونه انحراف. (نحل/۱۲۰) [ابراهیم (علیه السلام) [به تنهایی] امّتی بود مطیع فرمان خدا خالی از هرگونه انحراف]. و برخی جاها جنس همه‌ی جانداران [مکلّف] است و آن این سخن خدا است: و هر امّتی در گذشته انذارکننده‌ای داشته است!. (فاطر/۲۴) [و هر امّتی در گذشته انذارکننده‌ای داشته است]! و برخی جاها به معنی امّت محمّد (صلی الله علیه و آله) است و آن این سخن خدا است: کَذلِکَ أَرْسَلْناکَ فِی أُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِها أُمَمٌ و آن امّت محمّد (صلی الله علیه و آله) است و در برخی موارد هم به معنی مدّت زمان است و آن در این سخن خدا است: و یکی از آن دو که نجات یافته بود و بعد از مدّتی به خاطرش آمد. (یوسف/۴۵)».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۷، ص۲۹۶ بحارالأنوار؛ ج۵۱، ص۴۴/ القمی؛ ج۱، ص۳۲۳