سوره رعد - آیه 31 جزء 13 - صفحه 253

    وَلَوۡ أَنَّ قُرۡءَانࣰا سُيِّرَتۡ بِهِ ٱلۡجِبَالُ أَوۡ قُطِّعَتۡ بِهِ ٱلۡأَرۡضُ أَوۡ كُلِّمَ بِهِ ٱلۡمَوۡتَىٰۗ بَل لِّلَّهِ ٱلۡأَمۡرُ جَمِيعًاۗ أَفَلَمۡ يَاْيۡـَٔسِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَن لَّوۡ يَشَآءُ ٱللَّهُ لَهَدَى ٱلنَّاسَ جَمِيعࣰاۗ وَلَا يَزَالُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ تُصِيبُهُم بِمَا صَنَعُواْ قَارِعَةٌ أَوۡ تَحُلُّ قَرِيبࣰا مِّن دَارِهِمۡ حَتَّىٰ يَأۡتِيَ وَعۡدُ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُخۡلِفُ ٱلۡمِيعَادَ

    31
تفسیر روایی
و اگر قرآنی بود که به وسیله آن کوه ها به حرکت می آمدند، یا زمین پاره پاره می گشت، یا به وسیله آن با مردگان سخن گفته می شد [باز هم این کافران لجوج، ایمان نمی آورند، زیرا وقتی با مشاهده قرآن که بزرگ ترین معجزه است ایمان نیاورند با مشاهده هیچ معجزه ای ایمان نمی آورند! کار هدایت و ایمان اینان ارتباطی به معجزه ندارد] بلکه همه کارها فقط در اختیار خداست. پس آیا آنان که ایمان آورده اند، ندانسته اند که اگر خدا می خواست همه مردم را [از روی اجبار] هدایت می کرد؟! [ولی هدایت اجباری فاقد ارزش است] و همواره به کافران به کیفر آنچه که انجام دادند، حادثه ای کوبنده و بسیار سخت می رسد یا حادثه نزدیک خانه هایشان فرود می آید [که شهر و دیارشان و اطرافش را ناامن می کند] تا وعده [قطعی و نهاییِ] خدا [که شکست کامل کافران و عذاب آخرت است] فرا رسد؛ بی تردید خدا خُلف وعده نمی کند.
1 (رعد/31)

الباقر (علیه السلام)- وَلایَزالُ الَّذِینَ کَفَرُوا تُصِیبُهُمْ بِما صَنَعُوا قارِعَةٌ وَ هِیَ النَّقِمَهًُْ أَوْ تَحُلُّ قَرِیباً مِنْ دارِهِمْ فَتَحُلُّ بِقَوْمٍ غَیْرِهِمْ فَیَرَوْنَ ذَلِکَ وَ یَسْمَعُونَ بِهِ وَ الَّذِینَ حَلَّتْ بِهِمْ عُصَاهًٌْ کُفَّارٌ مِثْلُهُمْ وَ لَا یَتَّعِظُ بَعْضُهُمْ بِبَعْضٍ وَ لَنْ یَزَالُوا کَذَلِکَ حَتَّی یَأْتِیَ وَعْدُ اللَّهِ الَّذِی وَعَدَ الْمُؤْمِنِینَ مِنَ النَّصْرِ وَ خِزْیِ الْکَافِرِینَ.

امام باقر (علیه السلام)- وَلاَ یَزَالُ الَّذِینَ کَفَرُواْ تُصِیبُهُم بِمَا صَنَعُواْ قَارِعَةٌ؛ منظور، انتقام است أَوْ تَحُلُّ قَرِیبًا مِّن دَارِهِمْ؛ یعنی به قوم دیگری غیر از آنان فرود می‌آید و اینان شکنجه‌شدن و عذاب آن‌ها را می‌بینند و آن را می‌شنوند و کسانی که دچار عذاب شده‌اند، عصیانگرانی چون خودشان هستند و از همدیگر عبرت نمی‌گیرند و در چنین شرایطی به سر می‌برند تا آنکه وعده‌ی الهی فرا می‌رسد؛ همان وعده‌ای که خداوند در آن، قول پیروزی اهل ایمان را داده است و کافران را رسوا و بی‌آبرو کند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۷، ص۲۹۸ بحارالأنوار؛ ج۶، ص۵۵/ القمی؛ ج۱، ص۳۶۵/ البرهان

2 (رعد/31)

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه)- وَ لَوْ أَنَّ قُرْآناً ... قَالَ لَوْ کَانَ شَیْءٌ مِنَ الْقُرْآنِ کَذَلِکَ لَکَانَ هَذَا.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- وَ لَوْ أَنَّ قُرْآناً؛ یعنی اگر مقداری از قرآن چنین باشد، هر آینه این طور خواهد بود که در آنان اثر نمی‌کند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۷، ص۲۹۸ بحارالأنوار؛ ج۹، ص۲۱۷/ القمی؛ ج۱، ص۳۶۵/ نورالثقلین/ البرهان

3 (رعد/31)

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه)- قَوْلُهُ: قارِعَةٌ أَیْ عَذَابٌ.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- قَارِعَةٌ؛ یعنی عذاب.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۷، ص۲۹۸ بحارالأنوار؛ ج۹، ص۲۱۷/ القمی؛ ج۱، ص۳۶۵/ البرهان

4 (رعد/31)

الکاظم (علیه السلام)- إِنَّ اللَّهَ یَقُولُ فِی کِتَابِهِ: وَ لَوْ أَنَّ قُرْآناً سُیِّرَتْ بِهِ الْجِبالُ أَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْأَرْضُ أَوْ کُلِّمَ بِهِ الْمَوْتی وَ قَدْ وَرِثْنَا نَحْنُ هَذَا الْقُرْآنَ الَّذِی فِیهِ مَا تُسَیَّرُ بِهِ الْجِبَالُ وَ تُقَطَّعُ بِهِ الْبُلْدَانُ وَ تُحْیَا بِهِ الْمَوْتَی.

امام کاظم (علیه السلام)- خداوند در کتابش فرموده است: وَ لَوْ أَنَّ قُرْآنًا سُیِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ أَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الأَرْضُ أَوْ کُلِّمَ بِهِ المَوْتَی و ما وارث قرآنی هستیم که در آن چنان قدرتی هست که کوه‌ها را روان‌کرده و سرزمین‌ها را قطعه‌قطعه کرده و مردگان با آن به سخن در می‌آیند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۷، ص۲۹۸ الکافی؛ ج۱، ص۲۲۶/ بحارالأنوار؛ ج۱۴، ص۱۱۲/ تأویل الآیات الظاهرهًْ؛ ص۴۸۰/ قصص الأنبیاءللجزایری؛ ص۳۷۶/ نورالثقلین/ البرهان

5 (رعد/31)

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- أَ فَلَمْ یَیْأَسِ الَّذِینَ آمَنُوا أَیْ أَ فَلَمْ یَعْلَمُوا وَ یَتَبَیَّنُوا.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- أَفَلَمْ یَیْأَسِ الَّذِینَ آمَنُوا؛ یعنی مگر نمی‌دانند و این مطلب برای آن‌ها ثابت نشده است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۷، ص۲۹۸ بحارالأنوار؛ ج۹، ص۱۰۹