و اگر قرآنی بود که به وسیله آن کوه ها به حرکت می آمدند، یا زمین پاره پاره می گشت، یا به وسیله آن با مردگان سخن گفته می شد [باز هم این کافران لجوج، ایمان نمی آورند، زیرا وقتی با مشاهده قرآن که بزرگ ترین معجزه است ایمان نیاورند با مشاهده هیچ معجزه ای ایمان نمی آورند! کار هدایت و ایمان اینان ارتباطی به معجزه ندارد] بلکه همه کارها فقط در اختیار خداست. پس آیا آنان که ایمان آورده اند، ندانسته اند که اگر خدا می خواست همه مردم را [از روی اجبار] هدایت می کرد؟! [ولی هدایت اجباری فاقد ارزش است] و همواره به کافران به کیفر آنچه که انجام دادند، حادثه ای کوبنده و بسیار سخت می رسد یا حادثه نزدیک خانه هایشان فرود می آید [که شهر و دیارشان و اطرافش را ناامن می کند] تا وعده [قطعی و نهاییِ] خدا [که شکست کامل کافران و عذاب آخرت است] فرا رسد؛ بی تردید خدا خُلف وعده نمی کند.
1 (رعد/31)
الباقر (علیه السلام)- وَلایَزالُ الَّذِینَ کَفَرُوا تُصِیبُهُمْ بِما صَنَعُوا قارِعَةٌ وَ هِیَ النَّقِمَهًُْ أَوْ تَحُلُّ قَرِیباً مِنْ دارِهِمْ فَتَحُلُّ بِقَوْمٍ غَیْرِهِمْ فَیَرَوْنَ ذَلِکَ وَ یَسْمَعُونَ بِهِ وَ الَّذِینَ حَلَّتْ بِهِمْ عُصَاهًٌْ کُفَّارٌ مِثْلُهُمْ وَ لَا یَتَّعِظُ بَعْضُهُمْ بِبَعْضٍ وَ لَنْ یَزَالُوا کَذَلِکَ حَتَّی یَأْتِیَ وَعْدُ اللَّهِ الَّذِی وَعَدَ الْمُؤْمِنِینَ مِنَ النَّصْرِ وَ خِزْیِ الْکَافِرِینَ.
امام باقر (علیه السلام)- وَلاَ یَزَالُ الَّذِینَ کَفَرُواْ تُصِیبُهُم بِمَا صَنَعُواْ قَارِعَةٌ؛ منظور، انتقام است أَوْ تَحُلُّ قَرِیبًا مِّن دَارِهِمْ؛ یعنی به قوم دیگری غیر از آنان فرود میآید و اینان شکنجهشدن و عذاب آنها را میبینند و آن را میشنوند و کسانی که دچار عذاب شدهاند، عصیانگرانی چون خودشان هستند و از همدیگر عبرت نمیگیرند و در چنین شرایطی به سر میبرند تا آنکه وعدهی الهی فرا میرسد؛ همان وعدهای که خداوند در آن، قول پیروزی اهل ایمان را داده است و کافران را رسوا و بیآبرو کند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۷، ص۲۹۸ بحارالأنوار؛ ج۶، ص۵۵/ القمی؛ ج۱، ص۳۶۵/ البرهان
2 (رعد/31)
علیبنإبراهیم (رحمة الله علیه)- وَ لَوْ أَنَّ قُرْآناً ... قَالَ لَوْ کَانَ شَیْءٌ مِنَ الْقُرْآنِ کَذَلِکَ لَکَانَ هَذَا.
علیّبنابراهیم (رحمة الله علیه)- وَ لَوْ أَنَّ قُرْآناً؛ یعنی اگر مقداری از قرآن چنین باشد، هر آینه این طور خواهد بود که در آنان اثر نمیکند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۷، ص۲۹۸ بحارالأنوار؛ ج۹، ص۲۱۷/ القمی؛ ج۱، ص۳۶۵/ نورالثقلین/ البرهان
3 (رعد/31)
علیبنإبراهیم (رحمة الله علیه)- قَوْلُهُ: قارِعَةٌ أَیْ عَذَابٌ.
علیّبنابراهیم (رحمة الله علیه)- قَارِعَةٌ؛ یعنی عذاب.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۷، ص۲۹۸ بحارالأنوار؛ ج۹، ص۲۱۷/ القمی؛ ج۱، ص۳۶۵/ البرهان
4 (رعد/31)
الکاظم (علیه السلام)- إِنَّ اللَّهَ یَقُولُ فِی کِتَابِهِ: وَ لَوْ أَنَّ قُرْآناً سُیِّرَتْ بِهِ الْجِبالُ أَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْأَرْضُ أَوْ کُلِّمَ بِهِ الْمَوْتی وَ قَدْ وَرِثْنَا نَحْنُ هَذَا الْقُرْآنَ الَّذِی فِیهِ مَا تُسَیَّرُ بِهِ الْجِبَالُ وَ تُقَطَّعُ بِهِ الْبُلْدَانُ وَ تُحْیَا بِهِ الْمَوْتَی.
امام کاظم (علیه السلام)- خداوند در کتابش فرموده است: وَ لَوْ أَنَّ قُرْآنًا سُیِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ أَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الأَرْضُ أَوْ کُلِّمَ بِهِ المَوْتَی و ما وارث قرآنی هستیم که در آن چنان قدرتی هست که کوهها را روانکرده و سرزمینها را قطعهقطعه کرده و مردگان با آن به سخن در میآیند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۷، ص۲۹۸ الکافی؛ ج۱، ص۲۲۶/ بحارالأنوار؛ ج۱۴، ص۱۱۲/ تأویل الآیات الظاهرهًْ؛ ص۴۸۰/ قصص الأنبیاءللجزایری؛ ص۳۷۶/ نورالثقلین/ البرهان
5 (رعد/31)
ابنعبّاس (رحمة الله علیه)- أَ فَلَمْ یَیْأَسِ الَّذِینَ آمَنُوا أَیْ أَ فَلَمْ یَعْلَمُوا وَ یَتَبَیَّنُوا.
ابنعبّاس (رحمة الله علیه)- أَفَلَمْ یَیْأَسِ الَّذِینَ آمَنُوا؛ یعنی مگر نمیدانند و این مطلب برای آنها ثابت نشده است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۷، ص۲۹۸ بحارالأنوار؛ ج۹، ص۱۰۹