الصّادق (علیه السلام)- دَعَا اللَّهُ النَّاسَ فِی الدُّنْیَا بِآبَائِهِمْ لِیَتَعَارَفُوا وَ فِی الْآخِرَهًِْ بِأَعْمَالِهِمْ لِیُجَازُوا فَقَالَ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا یا أَیُّهَا الَّذِینَ کَفَرُوا.

امام صادق (علیه السلام) خداوند در دنیا مردم را به نام پدرانشان می‌خواند تا شناخته‌شوند ولی در آخرت به‌وسیله‌ی اعمالشان می‌خواند تا پاداش [یا مجازات] بگیرند. بنابراین می‌فرماید: ای مؤمنین و ای کافران!

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۸۶ بحارالأنوار، ج۷۵، ص۲۰۸

امیرالمؤمنین (علیه السلام)- لَیْسَ فِی الْقُرْآنِ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِلَّا وَ هِیَ فِی التَّوْرَاهًِْ یَا أَیُّهَا النَّاسُ وَ فِی خَبَرٍ آخَرَ یَا أَیُّهَا الْمَسَاکِینُ.

امام علی (علیه السلام) در هر موضعی که در قرآن یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا آمده است در تورات یا أَیُّهَا النَّاسُ آمده، و در روایت دیگر [به جای یا أَیُّهَا النَّاسُ] «یا ایّها المساکین» آمده است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۸۸ بحارالأنوار، ج۱۳، ص۳۴۵/ بحارالأنوار، ج۹۰، ص۱۴۳/ العیاشی، ج۱، ص۲۸۹/ صحیفهًْ الرضا (ص۷۰/ مسایل علی بن جعفر (ص۳۱۲

الرّضا (علیه السلام)- عَنْ أَحْمَدَ‌بْنِ‌عَلِیٍّ الْأَنْصَارِیِّ قَالَ: سَمِعْتُ رَجَاءَ بْنَ أَبِی الضَّحَّاکِ یَقُولُ بَعَثَنِی الْمَأْمُونُ فِی إِشْخَاصِ عَلِیِّ‌بْنِ‌مُوسَی‌الرِّضَا (علیه السلام) مِنَ الْمَدِینَهًَْ وَ أَمَرَنِی أَنْ أَحْفَظَهُ بِنَفْسِی بِاللَّیْلِ وَ النَّهَارِ فَکُنْتُ مَعَهُ مِنَ الْمَدِینَهًِْ إِلَی مَرْوَ فَوَ اللَّهِ مَا رَأَیْتُ رَجُلًا کَانَ أَتْقَی لِلَّهِ مِنْهُ وَ لَا أَکْثَرَ ذِکْراً لَهُ فِی جَمِیعِ أَوْقَاتِهِ مِنْه ... وَ کان إِذَا قَرَأَ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قَالَ لَبَّیْکَ اللَّهُمَّ لَبَّیْکَ سِرّاً.

امام رضا (علیه السلام) [احمدبن‌علی انصاری گفته است:] «شنیدم رجاء پسر ابی‌ضحاک می‌گفت: «مأمون مرا فرستاد تا علی‌بن‌موسی‌الرضا (علیه السلام) را از مدینه بیاورم و به من دستور داد شب و روز از او مراقبت کنم. من از مدینه تا مرو با او بودم. قسم به خدا! که مردی با تقواتر از او ندیدم و کسی را ندیدم که بیشتر از او همه‌ی اوقاتش را به ذکر بپردازد ... و زمانی‌که یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا را می‌خواند آهسته و پنهانی می‌گفت: لَبَّیْکَ اللهُمَ لَبَّیْکَ».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۸۸ بحارالأنوار، ج۴۹، ص۹۴/ وسایل الشیعه، ج۶، ص۷۳؛ فیه: «سمعت ... و إذا اقرأ» محذوفٌ/ بحارالأنوار، ج۸۲، ص۳۲/ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۱۷؛ فیه: «سمعت رجاء ... اوقاته منه» محذوفٌ/ عیون أخبارالرضا (ج۲، ص۱۸۲؛ فیه: «و لا اکثر ... اوقاته منه» محذوفٌ

الصّادق (علیه السلام)- یَنْبَغِی لِلْعَبْدِ إِذَا صَلَّی أَنْ یُرَتِّلَ قِرَاءَتَهُ وَ إِذَا مَرَّ بِآیَهًٍْ فِیهَا ذِکْرُ الْجَنَّهًِْ وَ النَّارِ سَأَلَ اللَّهَ الْجَنَّهًَْ وَ تَعَوَّذَ بِاللَّهِ مِنَ النَّارِ وَ إِذَا مَرَّ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا قَالَ لَبَّیْکَ رَبَّنَا.

امام صادق (علیه السلام) شایسته است بنده هنگامی‌که نماز می‌خواند با ترتیل قرائتش را بخواند و زمانی‌که به آیاتی [از قرآن] می‌رسد که از بهشت و جهنّم سخن می‌گوید، از خداوند بهشت را مسئلت نموده و از آتش دوزخ به خدا پناه برد و آنگاه که به یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا رسید بگوید: «لَبَّیْکَ رَبَّنَا».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۸۸ بحارالأنوار، ج۸۲، ص۳۴

الکاظم (علیه السلام)- فَکَانَتْ هَذِهِ اللَّفْظَهًُْ رَاعِنَا مِنْ أَلْفَاظِ الْمُسْلِمِینَ الَّذِینَ یُخَاطِبُونَ بِهَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَقُولُونَ رَاعِنَا أَیِ ارْعَ أَحْوَالَنَا وَ اسْمَعْ مِنَّا نَسْمَعْ مِنْکَ وَ کَانَ فِی لُغَهًِْ الْیَهُودِ اسْمَعْ لَا سَمِعْتَ فَلَمَّا سَمِعَ الْیَهُودُ الْمُسْلِمِینَ یُخَاطِبُونَ بِهَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَقُولُونَ رَاعِنَا وَ یُخَاطِبُونَ بِهَا قَالُوا کُنَّا نَشْتِمُ مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) إِلَی الْآنِ سِرّاً فَتَعَالَوُا الْآنَ نَشْتِمُهُ جَهْراً وَ کَانُوا یُخَاطِبُونَ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ یَقُولُونَ رَاعِنَا یُرِیدُونَ شَتْمَهُ فَتَفَطَّنَ لَهُمْ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ الْأَنْصَارِیُّ فَقَالَ: یَا أَعْدَاءَ اللَّهِ! عَلَیْکُمْ لَعْنَهًُْ اللَّهِ أَرَاکُمْ تُرِیدُونَ سَبَّ رَسُولِ اللَّهِ تُوَهِّمُونَا أَنَّکُمْ تَجْرُونَ فِی مُخَاطَبَتِهِ مَجْرَانَا وَ اللَّهِ لَا سَمِعْتُهَا مِنْ أَحَدٍ مِنْکُمْ إِلَّا ضَرَبْتُ عُنُقَهُ وَ لَوْ لَا أَنِّی أَکْرَهُ أَنْ أَقْدِمَ عَلَیْکُمْ قَبْلَ التَّقَدُّمِ وَ الِاسْتِئْذَانِ لَهُ وَ لِأَخِیهِ وَ وَصِیِّهِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) الْقَیِّمِ بِأُمُورِ الْأُمَّهًِْ نَائِباً عَنْهُ لَضَرَبْتُ عُنُقَ مَنْ قَدْ سَمِعْتُهُ مِنْکُمْ یَقُولُ هَذَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَی یَا مُحَمَّدُ (صلی الله علیه و آله) مِنَ الَّذِینَ هادُوا یُحَرِّفُونَ الْکَلِمَ عَنْ مَواضِعِهِ وَ یَقُولُونَ سَمِعْنا وَ عَصَیْنا وَ اسْمَعْ غَیْرَ مُسْمَعٍ وَ راعِنا لَیًّا بِأَلْسِنَتِهِمْ وَ طَعْناً فِی الدِّینِ وَ لَوْ أَنَّهُمْ قالُوا سَمِعْنا وَ أَطَعْنا وَ اسْمَعْ وَ انْظُرْنا لَکانَ خَیْراً لَهُمْ وَ أَقْوَمَ وَ لکِنْ لَعَنَهُمُ اللهُ بِکُفْرِهِمْ فَلا یُؤْمِنُونَ إِلَّا قَلِیلًا وَ أَنْزَلَ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لا تَقُولُوا راعِنا وَ قُولُوا انْظُرْنا وَ اسْمَعُوا وَ لِلْکافِرِینَ عَذابٌ أَلِیمٌ لا تَقُولُوا راعِنا فَإِنَّهَا لَفْظَهًٌْ یَتَوَصَّلُ بِهَا أَعْدَاؤُکُمْ مِنَ الْیَهُودِ إِلَی سَبِّ رَسُولِ اللَّهِ وَ سَبِّکُمْ وَ شَتْمِکُمْ.

امام کاظم (علیه السلام) این لفظ راعِنا از سخنان مسلمانان بود که به پیامبر (خطاب می‌نمودند؛ می‌گفتند: راعِنا؛ یعنی «مراعات حال ما را بفرما و سخن ما را گوش کن تا سخنان شما را بشنویم». ولی در لغت یهود، راعِنا به معنای بشنو که هرگز نشنوی (اصطلاحی تحقیری) بود. وقتی یهودیان این نوع خطاب مسلمانان را به پیامبراکرم (شنیدند که می‌گویند: راعِنا گفتند ما قبلاً او را پنهانی ناسزا می‌گفتیم؛ حالا بیایید آشکارا او را دشنام‌دهیم. از آن موقع به بعد وقتی با پیامبر (برخورد می‌کردند می‌گفتند: راعِنا و منظورشان ناسزا بود. سعدبن‌معاذ متوجّه این نیرنگ یهودیان شد. به آن‌ها گفت: «دشمنان خدا! خدا شما را لعنت کند! چنین فهمیدم که شما با این برخورد خود، پیامبر (را دشنام می‌دهید و مکالمه‌ی خود را شبیه ما قرار می‌دهید. به خدا سوگند! اگر از یک نفر شما چنین خطابی را بشنوم گردنتان را می‌زنم؛ اگر بد نمی‌دانستم که بخواهم پیش‌دستی نمایم قبل از اجازه از پیامبر (و برادر و وصیّ او علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) که نگهبان امّت اسلامی و نایب اوست، گردن هرکس از شما که این سخن را می‌گفت می‌زدم؛ خداوند این آیه را نازل نمود. ای محمّد (! بعضی از یهود، سخنان را از جای خود، تحریف می‌کنند و [به جای اینکه بگویند: «شنیدیم و اطاعت کردیم»]، می‌گویند: «شنیدیم و مخالفت کردیم! و [نیز می‌گویند:] بشنو! که هرگز نشنوی! و [از روی تمسخر می‌گویند:] «راعِنا» [ما را تحمیق کن]»! تا با زبان خود، حقایق را بگردانند و در آیین خدا، طعنه زنند. ولی اگر آنها [به جای این همه لجاجت] می‌گفتند: «شنیدیم و اطاعت کردیم و سخنان ما را بشنو و به ما مهلت ده [تا حقایق را درک کنیم]»، برای آنان بهتر، و با واقعیّت سازگارتر بود. ولی خداوند، آنها را به‌خاطر کفرشان، از رحمت خود دور ساخته است از این رو جز عدّه‌ی کمی ایمان نمی‌آورند. (نساء/۴۶) و همچنین این آیه را نازل نمود: یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا تَقُولُوا راعِنا وَ قُولُوا انْظُرْنا وَ اسْمَعُوا وَ لِلْکافِرینَ عَذابٌ أَلیمٌ کلمه‌ی راعِنا را نگویید. زیرا یهود، این کلمه را دستمایه‌ی دشنام‌دادن به رسول‌خدا (و دشنام‌دادن به شما و شماتت و سرزنشتان قرار می‌دهند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۸۸ بحارالأنوار، ج۹، ص۳۳۱/ الإمام العسکری، ص۴۷۷؛ فیه بالإختصار/ البرهان

الکاظم (علیه السلام)- وَ قُولُوا انْظُرْنا أَیْ قُولُوا بِهَذِهِ اللَّفْظَهًِْ لَا بِلَفْظَهًِْ رَاعِنَا فَإِنَّهُ لَیْسَ فِیهَا مَا فِی قَوْلِکُمْ رَاعِنَا وَ لَا یُمْکِنُهُمْ أَنْ یَتَوَصَّلُوا بِهَا إِلَی الشَّتْمِ کَمَا یُمْکِنُهُمْ بِقَوْلِکُمْ رَاعِنَا.

امام کاظم (علیه السلام) بگویید: انْظُرْنا یعنی نگویید: راعِنا این لفظی است که دشمنان شما به‌وسیله‌ی آن پیامبراکرم (و شما را دشنام می‌دهند. به‌جای آن بگویید: انْظُرْنا زیرا در این لفظ مانند آن سوءاستفاده نمی‌شود و نمی‌توانند لفظ انْظُرْنا را وسیله‌ی دشنام قرار دهند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۹۰ بحارالأنوار، ج۹، ص۳۳۱/ الإمام العسکری، ص۴۷۷/ البرهان

الکاظم (علیه السلام)- وَ لِلْکافِرِینَ یَعْنِی الْیَهُودَ الشَّاتِمِینَ لِرَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) عَذابٌ أَلیمٌ وَجِیعٌ فِی الدُّنْیَا إِنْ عَادُوا لِشَتْمِهِمْ وَ فِی الْآخِرَهًِْ بِالْخُلُودِ فِی النَّار.

امام کاظم (علیه السلام) برای یهودانی که پیامبر (را مورد ناسزا قرار می‌دهند، عذاب دردناکی است. اگر باز دشنام دهند [برای آنها] در دنیا عذاب دردناک است و در آخرت در آتش مخلّد خواهندبود.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۹۲ بحارالأنوار، ج۹، ص۳۳۱/ الإمام العسکری، ص۴۷۷/ البرهان