الصّادق (علیه السلام)- لَوْ أَنَّ رَجُلًا أَنْفَقَ مَا فِی یَدَیْهِ فِی سَبِیلٍ مِنْ سُبُلِ اللَّهِ مَا کَانَ أَحْسَنَ وَ لَا وُفِّقَ أَ لَیْسَ اللَّهُ یَقُولُ وَ لا تُلْقُوا بِأَیْدِیکُمْ إِلَی التَّهْلُکَةِ.

امام صادق (علیه السلام) اگر مردی تمام اموال خود را [به نحوی که خود بیچاره و هلاک شود] در راه خدا انفاق کند، احسان نکرده و هیچ توفیقی به‌دست نیاورده است؛ چرا که خداوند می‌فرماید: وَلاَ تُلْقُواْ بِأَیدِیکُمْ إِلَی التَّهلُکَةِ

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۶ وسایل الشیعه، ج۲۱، ص۵۵۲/ الکافی، ج۴، ص۵۳/ بحارالأنوار، ج۹۳، ص۱۶۸/ العیاشی، ج۱، ص۸۷ و فقه القرآن، ج۱، ص۳۳۶؛ فیهما: «من سبیل الله» محذوفٌ/ نورالثقلین؛ فیه: «أوفق» بدلٌ «وفّق»/ البرهان

امیرالمؤمنین (علیه السلام)- إِحْذَرْ کُلَّ الْحَذَرِ أَنْ یَخْدَعَکَ الشَّیْطَانُ فَیَمْثُلُ لَکَ التَّوَانِیَ فِی صُورَهًِْ التَّوَکُّلِ وَ یُورِثُکَ الْهُوَیْنَی بِالْإِحَالَهًِْ عَلَی الْقَدَرِ فَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَ بِالتَّوَکُّلِ عِنْدَ انْقِطَاعِ الْحِیَلِ وَ بِالتَّسْلِیمِ لِلْقَضَاءِ بَعْدَ الْإِعْذَارِ فَقَالَ: خُذُوا حِذْرَکُمْ وَ لا تُلْقُوا بِأَیْدِیکُمْ إِلَی التَّهْلُکَةِ وَ قَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) إعْقِلْهَا وَ تَوَکَّلْ.

امام علی (علیه السلام) به‌شدّت بترس و به دور باش از اینکه شیطان تو را فریب دهد. [به این شکل که] ضعف و ناتوانی را به شکل توکّل برایت نمایان می‌کند با این توجیح که همه چیز به قضا و قدر وابسته است [و جبر حاکم است]، پوچی [و پستی و بی‌ارزشی] را برای تو به ارمغان می‌آورد. خداوند [انسان‌ها را] آنگاه که دیگر راه حلّ و چاره‌ای نباشد، امر به توکّل می‌کند و امر می‌کند که [پس از تلاش فراوان و ناچارشدن و] عذرداشتن، در برابر قضا سر فرود آورند. پس فرمود: «سلاح جنگ برگیرید و خود را به‌دست خویش به هلاکت نیفکنید. و پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمودند: «شتر خود را محکم ببندید (جوانب امر را تدبیرکنید) و در همان حال توکّل کنید».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۶ شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۳۰۶

الصّادق (علیه السلام)- یَا ابْنَ النُّعْمَانِ! إِذَا کَانَتْ دَوْلَهًُْ الظُّلْمِ فَامْشِ وَ اسْتَقْبِلْ مَنْ تَتَّقِیهِ بِالتَّحِیَّهًِْ فَإِنَّ الْمُتَعَرِّضَ لِلدَّوْلَهًِْ قَاتِلُ نَفْسِهِ وَ مُوبِقُهَا إِنَّ اللَّهَ یَقُولُ وَ لا تُلْقُوا بِأَیْدِیکُمْ إِلَی التَّهْلُکَةِ.

امام صادق (علیه السلام) [در خطاب به ابن‌نعمان]: پسر نعمان! وقتی حکومت در اختیار ستمگران قرار گرفت با هرکس برخورد کردی و از او ترسیدی، به او تحیّت بگو و سلام کن؛ زیرا کسی که با حکومت درآویزد [درحالی‌که توان مقابله ندارد] باعث قتل خود شده و خویشتن را از میان برده و خداوند می‌فرماید: وَ لا تُلْقُوا بِأَیْدِیکُمْ إِلَی التَّهْلُکَة.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۸ بحارالأنوار، ج۷۵، ص۲۸۶/ تحف العقول، ص۳۰۷ / مستدرک الوسایل، ج۱۲، ص۲۶۰

الرّضا (علیه السلام)- اللَّهُمَ إِنَّکَ قَدْ نَهَیْتَنِی عَنِ الْإِلْقَاءِ بِیَدِی إِلَی التَّهْلُکَهًِْ وَ قَدْ أُکْرِهْتُ وَ اضْطُرِرْتُ کَمَا أَشْرَفْتُ مِنْ قِبَلِ عَبْدِ‌اللَّهِ الْمَأْمُونِ عَلَی الْقَتْلِ مَتَی لَمْ أَقْبَلْ وَلَایَهًَْ عَهْدِهِ وَ قَدْ أُکْرِهْتُ وَ اضْطُرِرْتُ کَمَا اضْطُرَّ یُوسُفُ وَ دَانِیَالُ (علیها السلام) إِذْ قَبِلَ کُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا الْوِلَایَهًَْ مِنْ طَاغِیَهًِْ زَمَانِهِ اللَّهُمَّ لَا عَهْدَ إِلَّا عَهْدُکَ وَ لَا وَلَایَهًَْ لِی إِلَّا مِنْ قِبَلِکَ فَوَفِّقْنِی لِإِقَامَهًِْ دِینِکَ وَ إِحْیَاءِ سُنَّهًِْ نَبِیِّکَ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) فَإِنَّکَ أَنْتَ الْمَوْلَی وَ أَنْتَ النَّصِیرُ وَ نِعْمَ الْمَوْلی أَنْتَ وَ نِعْمَ النَّصِیرُ ثُمَّ قَبِلَ (علیه السلام) وِلَایَهًَْ الْعَهْدِ مِنَ الْمَأْمُونِ وَ هُوَ بَاکٍ حَزِینٌ عَلَی أَنْ لَا یُوَلِّیَ أَحَداً وَ لَا یَعْزِلَ أَحَداً وَ لَا یُغَیِّرَ رَسْماً وَ لَا سُنَّهًًْ وَ أَنْ یَکُونَ فِی الْأَمْرِ مُشِیراً مِنْ بَعِیدٍ.

امام رضا (علیه السلام) خداوندا! تو مرا از اینکه خود را با دست خویش به هلاکت اندازم، نهی فرموده‌ای. تو می‌دانی که او (مأمون) مرا مجبور کرده است؛ به‌گونه‌ای‌که اگر ولایتعهدی او را نپذیرم در خطر کشته‌شدن قرار می‌گیرم، من نیز همان‌گونه که یوسف و دانیال (علیها السلام) مجبور شدند تا ولایت و حکومت را از ظالم زمان خود قبول نمایند، [به این کار] مجبور شده‌ام. خداوندا! حکومتی جز حکومت تو و ولایتی جز آنچه از طرف تو اعطا شود وجود ندارد [و صحیح نیست]. مرا در اقامه‌ی دین و احیاء سنّت پیامبرت محمّد (صلی الله علیه و آله) موفّق فرما! زیرا تویی مولا و یاور من؛ و چه خوب مولی و یاوری هستی»! سپس حضرت رضا (علیه السلام) با گریه و حزن و اندوه ولایتعهدی را از مأمون قبول فرمود؛ مشروط بر اینکه کسی را عزل و نصب نکند؛ هیچ آداب و رسوم و سنّتی را تغییر ندهد و فقط کارها را از دور نظارت نموده و اظهار نظر فرماید.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۸ عیون اخبار الرّضا (ج۱، ص۱۹/ نورالثقلین

السّجّاد (علیه السلام)- وَ حَقُ السُّلْطَانِ أَنْ تَعْلَمَ أَنَّکَ جُعِلْتَ لَهُ فِتْنَهًًْ وَ أَنَّهُ مُبْتَلًی فِیکَ بِمَا جَعَلَ اللَّهُ لَهُ عَلَیْکَ مِنَ السُّلْطَانِ وَ أَنَّ عَلَیْکَ أَنْ لَا تَتَعَرَّضَ لِسَخَطِهِ فَتُلْقِیَ بِیَدِکَ إِلَی التَّهْلُکَهًِْ وَ تَکُونَ شَرِیکاً لَهُ فِیمَا یَأْتِی إِلَیْکَ مِنْ سُوءٍ.

امام سجاد (علیه السلام) و در باب حقوق سلطان [و حاکم حکومت]، بدان که تو برای او مایه‌ی آزمایش هستی و او به سبب اینکه خداوند عزّوجلّ او را بر تو سلطنت بخشیده، از طریق تو آزمایش می‌شود و بر تو واجب است که خود را در معرض غضب و خشم او قرار ندهی [کاری نکنی که او بر تو غضب کند] که در آن صورت با دستان خودت به مهلکه می‌افتی و در آن بدی‌هایی که به تو می‌رساند، با او شریک می‌شوی.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۸ وسایل الشیعه، ج۱۵، ص۱۷۴/ نورالثقلین

الصّادق (علیه السلام)- إِنَّ اللهَ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ یَعْنِی الْمُتَصَدِّقِینَ.

امام صادق (علیه السلام) إِنَّ اللهَ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ یعنی صدقه‌دهندگان را [دوست دارد].

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰ مستدرک الوسایل، ج۷، ص۲۴۱