سوره بقره - آیه 256 جزء 3 - صفحه 42

    لَآ إِكۡرَاهَ فِي ٱلدِّينِۖ قَد تَّبَيَّنَ ٱلرُّشۡدُ مِنَ ٱلۡغَيِّۚ فَمَن يَكۡفُرۡ بِٱلطَّٰغُوتِ وَيُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ فَقَدِ ٱسۡتَمۡسَكَ بِٱلۡعُرۡوَةِ ٱلۡوُثۡقَىٰ لَا ٱنفِصَامَ لَهَاۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

    256

تفسیر روایی
در قبول دین، اکراهی نیست. (زیرا) راه درست از راه انحرافی، روشن شده است. بنابر این، کسی که به طاغوت [= بت و شیطان، و هر موجود طغیانگر] کافر شود و به خدا ایمان آورد، به دستگیره محکمی چنگ زده است، که گسستن برای آن نیست. و خداوند، شنوا و داناست.
1 (بقره/256)

الرّضا (علیه السلام)- قَوْلُهُ لا إِکْراهَ فِی الدِّینِ أَیْ لَا یَکْرَهُ أَحَدٌ عَلَی دِینِهِ إِلَّا بَعْدَ أَنْ تَبَیَّنَ لَهُ قَدْ تَبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیِّ.

امام رضا (علیه السلام) این سخن خداوند لا إِکْراهَ فِی الدِّینِ بدان معنی است که خداوند، احدی را در انتخاب دینش، مجبور نمی‌کند مگر بعد از آنکه راه و بیراهه را برایش مشخّص کرده‌باشد و این در حالی است که خداوند، راه و بیراهه را مشخّص کرده است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۲ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۶۳/ القمی، ج۱، ص۸۴ و البرهان؛ فیهما: «أن تبیّن له» محذوفٌ

2 (بقره/256)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- الْأُمُورُ ثَلَاثَهًٌْ أَمْرٌ تَبَیَّنَ لَکَ رُشْدُهُ فَاتَّبِعْهُ وَ أَمْرٌ تَبَیَّنَ لَکَ غَیُّهُ فَاجْتَنِبْهُ وَ أَمْرٌ اخْتُلِفَ فِیهِ فَرُدَّهُ إِلَی اللَّهِ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) کارها بر سه گونه است: کاری که رستگاری در آن برای تو روشن است، آن کار را دنبال کن [و انجام بده] و کاری که گمراهی در آن، برای تو روشن است، از آن دوری بجوی و کاری که در آن اختلاف شده است و روشن نیست، آن را به خدای عزّوجلّ رجوع بده.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۲ بحارالأنوار، ج۲۷، ص۱۶۲/ نورالثقلین

3 (بقره/256)

الرّضا (علیه السلام)- الطَّاغُوت ... هُمُ الَّذِینَ غَصَبُوا آلَ مُحَمَّدٍ (حَقَّهُمْ.

امام رضا (علیه السلام) طَّاغُوتِ همان کسانی هستند که حق خاندان محمّد (صلی الله علیه و آله) را غصب کردند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۲ القمی، ج۱، ص۸۴/ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۶۳/ بحارالأنوار، ج۶۴، ص۲۱

4 (بقره/256)

الصّادق (علیه السلام)- فَمَنْ یَکْفُرْ بِالطَّاغُوتِ قِیلَ إِنَّهُ الشَّیْطَانُ.

امام صادق (علیه السلام) [منظور از طَّاغُوتِ] گفته شده، که او شیطان است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۲ بحرالعرفان/ نورالثقلین؛ فیه: «قیل فیه خمسه ... الشیطان» بدلٌ «قیل إنّه الشیطان»

5 (بقره/256)

الصّادق (علیه السلام)- یُؤْمِنْ بِاللهِ بِالتَّوْحِیدِ وَ تَصْدِیقِ الرُّسُلِ.

امام صادق (علیه السلام) یُؤْمِنْ بِاللهِ یعنی به توحید و حقّانیّت انبیاء (علیهم السلام) ایمان می‌آورد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۲ بحارالأنوار، ج۶۴، ص۲۱

6 (بقره/256)

الصّادق (علیه السلام)- قَالَ هِیَ الْإِیمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ لَا شَرِیکَ لَهُ.

امام صادق (علیه السلام) یعنی به خدای یکتا ایمان بیاورد [و اعتقاد داشته باشد] که شریکی ندارد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۲ الکافی، ج۲، ص۱۴/ بحارالأنوار، ج۶۴، ص۱۳۱/ البرهان/ نورالثقلین

7 (بقره/256)

الباقر (علیه السلام)- هِی َالْإِیمَانُ بِاللَّهِ یُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ.

امام باقر (علیه السلام) منظور این است که به خدا ایمان بیاورد؛ ایمان بیاورد که خدا یکتاست.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۴ بحارالأنوار، ج۶۴، ص۶۰/ العیاشی، ج۱، ص۱۳۸

8 (بقره/256)

الباقر (علیه السلام)- عُرْوَهًُْ اللَّهِ الْوُثْقَی التَّوْحِیدُ.

امام باقر (علیه السلام) عُرْوَةِ الْوُثْقی همان توحید است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۴ بحارالأنوار، ج۳، ص۲۷۹/ نورالثقلین

9 (بقره/256)

الرّضا (علیه السلام)- عَنْ مُحَمَّدِ‌بْنِ‌مُوسَی الرَّازِیِّ عَنْ أَبِیهِ قَالَ: ذَکَرَ الرِّضَا (علیه السلام) یَوْماً الْقُرْآنَ فَعَظَّمَ الْحُجَّهًَْ فِیهِ وَ الْآیَهًَْ الْمُعْجِزَهًَْ فِی نَظْمِهِ فَقَالَ: هُوَ حَبْلُ اللَّهِ الْمَتِینُ وَ عُرْوَتُهُ الْوُثْقَی.

امام رضا (علیه السلام) محمّدبن‌موسی از پدرش نقل می‌کند: امام رضا (علیه السلام) روزی از اوصاف قرآن یاد کرد و استوار و بزرگ‌بودن حجّت‌ها و دلایل آن را بیان نمود و از معجزه‌آمیزبودن نظم آن سخن می‌گفت و فرمود: «قرآن ریسمان استوار و دستاویز محکم (عُرْوَةِ الْوُثْقی) پروردگار است».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۴ بحارالأنوار، ج۱۷، ص۲۱۰/ نورالثقلین

10 (بقره/256)

الرّضا (علیه السلام)- قَوْلُهُ فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقی یَعْنِی الْوَلَایَهًَْ لَا انْفِصامَ لَها أَیْ حَبْلٌ لَا انْقِطَاعَ لَهُ یعنی أمیر المؤمنین و الأئمهًْ بعده (.

امام رضا (علیه السلام) این سخن خدا: فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقی یعنی ولایت. [ولایت] ریسمانی است که قطع نمی‌شود و مراد [از آن] امیرالمؤمنین (علیه السلام) و امامان (علیهم السلام) پس از او هستند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۴ القمی، ج۱، ص۸۴/ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۶۳؛ فیه: «یعنی امیر المؤمنین ... بعده» محذوفٌ

11 (بقره/256)

ابن‌عباس (رحمة الله علیه)- نَحْنُ کَلِمَهًُْ التَّقْوَی وَ سَبِیلُ الْهُدَی وَ الْمَثَلُ الْأَعْلَی وَ الْحُجَّهًُْ الْعُظْمَی وَ الْعُرْوَهًُْ الْوُثْقَی.

ابن‌عباس (رحمة الله علیه) ما کلمه‌ی تقوی، راه هدایت، مثل اعلی (بهترین نمونه)، دلیل عظمی و عروهًْ‌الوثقی هستیم.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۴ بحارالأنوار، ج۲۶، ص۲۴۴/ نورالثقلین

12 (بقره/256)

الرّضا (علیه السلام)- نَحْنُ حُجَجُ اللَّهِ فِی أَرْضِهِ وَ نَحْنُ کَلِمَهًُْ التَّقْوَی وَ الْعُرْوَهًُْ الْوُثْقَی.

امام رضا (علیه السلام) ما حجّت‌های خدا بر روی زمین، کلمه‌ی تقوی و ریسمان مورد اعتماد و مستحکم هستیم.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۴ نورالثقلین

13 (بقره/256)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- الْأَئِمَّهًُْ مِنْ وُلْدِ الْحُسَیْنِ (علیه السلام) مَنْ أَطَاعَهُمْ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ وَ مَنْ عَصَاهُمْ فَقَدْ عَصَی اللَّهَ هُمُ الْعُرْوَهًُْ الْوُثْقَی وَ هُمْ الْوَسِیلَهًُْ إِلَی اللَّهِ تَعَالَی.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) هرکس امامانی را که از ذرّیه‌ی حسین (علیه السلام) هستند، اطاعت کند، یقیناً خداوند را اطاعت نموده و آنکه در برابر ایشان نافرمانی کند، از خداوند نافرمانی کرده است. زیرا ایشان همان عُرْوَةِ الْوُثْقی و وسیله‌ی رسیدن به خداوند هستند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۴ نورالثقلین/ البرهان

14 (بقره/256)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- الأَئِمَّهًُْ التِّسْعَهًُْ مِنْ عَقِبِ الْحُسَیْنِ الْهُدَاهًُْ الْمُهْتَدُونَ هُمْ مَعَ الْحَقِّ وَ الْحَقُّ مَعَهُمْ لَا یُفَارِقُونَهُ وَ لَا یُفَارِقُهُمْ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَهًِْ وَ هُمْ زِرُّ الْأَرْضِ الَّذِینَ تَسْکُنُ إِلَیْهِمُ الْأَرْضُ وَ هُمْ حَبْلُ اللَّهِ الْمَتِینُ وَ هُمْ عُرْوَهًُْ اللَّهِ الْوُثْقَی الَّتِی لَا انْفِصامَ لَها وَ هُمْ حُجَجُ اللَّهِ فِی أَرْضِهِ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) امامان نه‌گانه‌ی پس از امام حسین (علیه السلام)، رهبران هدایت‌شده هستند. ایشان همراه حق و حق با ایشان است و تا روز قیامت از یکدیگر جدا نمی‌شوند. اینان قوام زمین‌اند که به‌سبب آن‌ها زمین آرام و قرار می‌گیرد. ایشان حبل‌المتین پروردگار و دستاویز محکم او هستند که هرگز نخواهدگسست و ایشان حجّت‌های خداوند بر روی زمین می‌باشند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۴ بحارالأنوار، ج۳۷، ص۸۶

15 (بقره/256)

الصّادق (علیه السلام)- {عَنِ الصَّادِقِ (علیه السلام) فِی وَصفِ الاَئِمَّهًِْ (} وَ هُمُ الْعُرْوَهًُْ الْوُثْقَی وَ أَئِمَّهًُْ الْهُدَی وَ الْحُجَّهًُْ عَلَی أَهْلِ الدُّنْیَا.

امام صادق (علیه السلام) امام صادق (علیه السلام) در توصیف ائمّه (علیهم السلام) فرمود: ایشان همان عُرْوَةِالْوُثْقی، امامان هدایت‌یافته و حجّت او بر اهل دنیا می‌باشند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۴ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۳۹۷

16 (بقره/256)

الرّضا (علیه السلام)- مَا کَتَبَهُ الرِّضَا (علیه السلام) لِلمَأمُونِ مِن مَحضِ الإسلَامِ وَ شَرَائِعِ الدِّینِ: ... وَ أَنَّ الْأَرْضَ لَا تَخْلُو مِنْ حُجَّهًِْ اللَّهِ تَعَالَی عَلَی خَلْقِهِ فِی کُلِ عَصْرٍ وَ أَوَانٍ وَ أَنَّهُمُ الْعُرْوَهًُْ الْوُثْقَی.

امام رضا (علیه السلام) امام رضا (علیه السلام) برای مأمون نامه‌ای نوشت؛ [شامل مطالبی از] اسلام ناب، احکام دین و اینکه زمین در هیچ دوره و زمانی از حجّت خداوند بر مخلوقاتش خالی نمی‌باشد، که این حجّت‌ها همان عُرْوَةِ الْوُثْقی هستند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۴ عیون اخبار الرّضا (ج۲، ص۱۲۲/ نورالثقلین

17 (بقره/256)

الکاظم (علیه السلام) فِی قَوْلِهِ عَزَّوَجَلَّ فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقی قَالَ مَوَدَّتُنَا أَهْلَ الْبَیْتِ (.

امام کاظم (علیه السلام) امام (علیه السلام) درباره‌ی سخن خدای عزّوجلّ: فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقی فرمود: «منظور دوستی و ولایت ما اهل‌بیت (علیهم السلام) است».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۶ بحارالأنوار، ج۲۴، ص۸۵/ بحارالأنوار، ج۲۴، ص۸۴/ المناقب، ج۴، ص۲/ نورالثقلین/ بحارالأنوار، ج۶۴، ص۲۲

18 (بقره/256)

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) أَنَا صِرَاطُ اللَّهِ الْمُسْتَقِیمُ وَ عُرْوَتُهُ الْوُثْقَی الَّتِی لَا انْفِصامَ لَها.

امام علی (علیه السلام) امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمود: «من راه مستقیم خداوند و ریسمان محکم الهی هستم که هرگز گسسته نخواهدشد».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۶ بحارالأنوار، ج۸، ص۷۰/ نورالثقلین؛ فیه: «انا حبل الله المتین» و «لا انفصام لها» محذوفتان

19 (بقره/256)

الصّادق (علیه السلام) مَضَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ خَلَّفَ فِی أُمَّتِهِ کِتَابَ اللَّهِ وَ وَصِیَّهُ علی‌بن‌أبی‌طالب (علیه السلام) أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ وَ إِمَامَ الْمُتَّقِینَ وَ حَبْلَ اللَّهِ الْمَتِینَ وَ عُرْوَتَهُ الْوُثْقَی الَّتِی لَا انْفِصامَ لَها.

امام صادق (علیه السلام) پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله) از دنیا رفت و در میان امّت خود کتاب خدا و وصیّ خویش علیّ‌بن‌ابی‌طالب را گذارد که او امیرالمؤمنین (علیه السلام)، پیشوای متّقین، حبل‌اللَّه‌المتین و دستاویز محکم غیرقابل گسستن است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۶ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۱۴۶/ البرهان

20 (بقره/256)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- یَا حُذَیْفَهًُْ إِنَّ حُجَّهًَْ اللَّهِ عَلَیْکُمْ بَعْدِی عَلِیُّ‌بْنُ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) ... لِأَنَّهُ أَخُو رَسُولِ اللَّهِ وَ وَصِیُّهُ وَ إِمَامُ أُمَّتِهِ وَ مَوْلَاهُمْ وَ هُوَ حَبْلُ اللَّهِ الْمَتِینُ وَ الْعُرْوَهًُْ الْوُثْقَی الَّتِی لَا انْفِصامَ لَها.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) ای حذیفه! بعد از من حجّت خدا بر شما، علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) است. [ایمان به او ایمان به خداست] زیرا او برادر رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله)، وصیّ او، امام امّت او و مولای ایشان است و اوست ریسمان و دستاویز محکم الهی که هیچ‌گاه گسسته نمی‌شود.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۶ بحارالأنوار، ج۳۸، ص۹۷/ البرهان

21 (بقره/256)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- مَنْ أَحَبَّ أَنْ یَسْتَمْسِکَ بِالْعُرْوَهًِْ الْوُثْقَی الَّتِی لَا انْفِصَامَ لَهَا فَلْیَسْتَمْسِکْ بِوَلَایَهًِْ أَخِی وَ وَصِیِّی عَلِیِّ‌بْنِ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام).

پیامبر (صلی الله علیه و آله) هرکس دوست دارد به ریسمانی چنگ زند که گسیختن در آن نیست، به ولایت برادر و جانشینم، علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) تمسّک بجوید.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۶ بحارالأنوار، ج۶۴، ص۲۳/ البرهان/ نورالثقلین

22 (بقره/256)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- مَنْ أَحَبَ أَنْ یَرْکَبَ سَفِینَهًَْ النَّجَاهًِْ وَ یَسْتَمْسِکَ بِالْعُرْوَهًِْ الْوُثْقی وَ یَعْتَصِمَ بِحَبْلِ اللَّهِ الْمَتِینِ فَلْیُوَالِ عَلِیّاً (علیه السلام) بَعْدِی وَ لْیُعَادِ عَدُوَّهُ وَ لْیَأْتَمَّ بِالْهُدَاهًِْ مِنْ وُلْدِه (.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) هرکس می‌خواهد بر کشتی نجات سوار شود و به حلقه‌ای محکم بچسبد و به رشته‌ی خدا درآویزد باید پس از من دوستدار علی (علیه السلام) باشد؛ با دشمن او دشمن باشد و به امامان راهنما از فرزندانش اقتدا کند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۶ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۱۴۴/ نورالثقلین

23 (بقره/256)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- مَنْ أَحَبَ أَنْ یَسْتَمْسِکَ بِالْعُرْوَهًِْ الْوُثْقی فَلْیَسْتَمْسِک بِحُبِّ عَلِیٍّ (علیه السلام) وَ اَهْلِ بَیْتِهِ (.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) هرکس دوست دارد به ریسمان محکم الهی چنگ زند، پس به عشق علی و اهل‌بیت (علیهم السلام) او تمسّک جوید.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۶ البرهان

24 (بقره/256)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَنِ الرِّضَا (علیه السلام) عَنْ آبَائِهِ (قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) سَتَکُونُ بَعْدِی فِتْنَهًٌْ مُظْلِمَهًٌْ النَّاجِی مِنْهَا مَنْ تَمَسَّکَ بِالْعُرْوَهًِْ الْوُثْقَی. فَقِیلَ: یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ مَا الْعُرْوَهًُْ الْوُثْقَی؟ قَالَ: وَلَایَهًُْ سَیِّدِ الْوَصِیِّینَ. قِیلَ: وَ مَنْ سَیِّدُ الْوَصِیِّینَ؟ قَالَ: أَمِیرُ‌الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام). قِیلَ: یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ مَنْ أَمِیرُ‌الْمُؤْمِنِینَ؟ قَالَ: مَوْلَی الْمُسْلِمِینَ وَ إِمَامُهُمْ بَعْدِی. قِیلَ: یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) مَنْ مَوْلَی الْمُسْلِمِینَ وَ إِمَامُهُمْ بَعْدَکَ؟ قَالَ: أَخِی عَلِیُّ‌بْنُ‌أَبِی‌طَالِب (علیه السلام).

پیامبر (صلی الله علیه و آله) امام رضا (علیه السلام) از پدرانش نقل می‌کند: رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «بعد از من فتنه‌ای تاریک خواهدبود؛ کسی از آن نجات می‌یابد که به ریسمان بسیار محکم چنگ زند». گفته‌شد: «ای رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله)! ریسمان بسیار محکم چیست»؟ فرمود: «ولایت سیّد و سرور اوصیا». گفته‌شد: «ای رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله)! سیّد و سرور اوصیا کیست»؟ فرمود: «امیرمؤمنین». گفته‌شد: «ای رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) امیرمؤمنین کیست»؟ فرمود: «مولای مسلمانان و امام ایشان بعد از من». گفته‌شد: «ای رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله)! مولای مسلمانان و امام ایشان بعد از شما کیست»؟ فرمود: «برادرم، علی‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام)».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۶ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۲۰/ البرهان

25 (بقره/256)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) لِعَلِیٍّ (علیه السلام) أَنْتَ الْعُرْوَهًُْ الْوُثْقَی.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) [پیامبر (صلی الله علیه و آله) خطاب] به علی (علیه السلام) فرمود: تو ریسمان محکم الهی هستی.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۸ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۲۰/ البرهان

26 (بقره/256)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَنْ سَلیم‌بْن قِیس قَالَ قُلْتُ لِأَبِی ذَرٍّ حَدِّثْنِی رَحِمَکَ اللَّهُ بِأَعْجَبَ مَا سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَقُولُهُ فِی عَلِیِّ‌بْنِ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَقُولُ ... عَلِیٌّ (علیه السلام) دَیَّانُ هَذِهِ الْأُمَّهًِْ وَ الشَّاهِدُ عَلَیْهَا وَ الْمُتَوَلِّی لِحِسَابِهَا وَ هُوَ صَاحِبُ السَّنَامِ الْأَعْظَمِ وَ طَرِیقُ الْحَقِّ الْأَبْهَجِ وَ السَّبِیلُ وَ صِرَاطُ اللَّهِ الْمُسْتَقِیمُ بِهِ یُهْتَدَی بَعْدِی مِنَ الضَّلَالَهًِْ وَ یُبْصَرُ بِهِ مِنَ الْعَمَی بِهِ یَنْجُو النَّاجُونَ وَ یُجَارُ مِنَ الْمَوْتِ وَ یُؤْمَنُ مِنَ الْخَوْفِ وَ یُمْحَی بِهِ السَّیِّئَاتُ وَ یُدْفَعُ الضَّیْمُ وَ یُنْزَلُ الرَّحْمَهًُْ وَ هُوَ عَیْنُ اللَّهِ النَّاظِرَهًُْ وَ أُذُنُهُ السَّامِعَهًُْ وَ لِسَانُهُ النَّاطِقُ فِی خَلْقِهِ وَ یَدُهُ الْمَبْسُوطَهًُْ عَلَی عِبَادِهِ بِالرَّحْمَهًِْ وَ وَجْهُهُ فِی السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ جَنْبُهُ الظَّاهِرُ الْیَمِینُ وَ حَبْلُهُ الْقَوِیُّ الْمَتِینُ وَ عُرْوَتُهُ الْوُثْقَی الَّتِی لَا انْفِصامَ لَها وَ بَابُهُ الَّذِی یُؤْتَی مِنْهُ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) سلیم‌بن‌قیس گوید: به ابوذر گفتم: «عجیب‌ترین سخنی را که از پیامبر (صلی الله علیه و آله) درباره‌ی علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) شنیده‌ای برایم بازگو کن که خداوند تو را مشمول رحمتش گرداند». او گفت: شنیدم رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) می‌فرمود: «... علی (علیه السلام) حاکم این امّت، ناظر و گواه برایشان و مسئول حساب‌هایشان است و او دارای بالاترین شوکت و عظمت است. او راه روشن حق و جاده و مسیر مستقیم خداوند است؛ پس از من به‌وسیله‌ی او، هدایت از گمراهی و دیدن از نابینایی مشخّص می‌شود و به‌وسیله‌ی او نجات‌یافتگان، نجات یافته و از مرگ و ترس در امان می‌باشند و گناهانشان به‌وجود او پاک می‌گردد و ظلم و ستم به‌وسیله‌ی او از بین رفته و رحمت نازل می‌شود. علی (علیه السلام) چشم بینا، گوش شنوا و زبان گویای خداوند در بین بندگانش است. علی (علیه السلام) دستانِ به رحمت گشوده‌شده‌ی پروردگار، نسبت به مخلوقاتش. صورت او در آسمان‌ها و زمین، جنب‌الله، آشکار و پربرکت الهی، حبل‌المتین و عروهًْ‌الوثقای خداوند است که هرگز گسسته نخواهدشد و او درگاه [رسیدن به خداست] که از آن به‌سوی خدا رفته می‌شود».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۸ بحارالأنوار، ج۴۰، ص۹۵