ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلۡحَيُّ ٱلۡقَيُّومُۚ لَا تَأۡخُذُهُۥ سِنَةࣱ وَلَا نَوۡمࣱۚ لَّهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ مَن ذَا ٱلَّذِي يَشۡفَعُ عِندَهُۥٓ إِلَّا بِإِذۡنِهِۦۚ يَعۡلَمُ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡۖ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيۡءࣲ مِّنۡ عِلۡمِهِۦٓ إِلَّا بِمَا شَآءَۚ وَسِعَ كُرۡسِيُّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَۖ وَلَا يَـُٔودُهُۥ حِفۡظُهُمَاۚ وَهُوَ ٱلۡعَلِيُّ ٱلۡعَظِيمُ
255
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- مَا أَرَی رَجُلًا أَدْرَکَ عَقْلُهُ الْإِسْلَامَ وَ وُلِدَ فِی الْإِسْلَامِ یَبِیتُ لَیْلَهًًْ سَوَادَهَا قُلْتُ مَا سَوَادُهَا یَا أَبَا أُمَامَهًَْ قَالَ جَمِیعُهَا حَتَّی یَقْرَأَ هَذِهِ الْآیَهًَْ اللهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ إِلَی قَوْلِهِ وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ ثُمَّ قَالَ فَلَوْ تَعْلَمُونَ مَا هِیَ أَوْ قَالَ مَا فِیهَا لَمَا تَرَکْتُمُوهَا عَلَی حَالٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَخْبَرَنِی قَالَ أُعْطِیتُ آیَهًَْ الْکُرْسِیِّ مِنْ کَنْزِ تَحْتِ الْعَرْشِ وَ لَمْ یُؤْتَهَا نَبِیٌّ کَانَ قَبْلِی قَالَ عَلِیٌّ (علیه السلام) فَمَا بِتُّ لَیْلَهًًْ قَطُّ مُنْذُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) حَتَّی أَقْرَأَهَا. ثُمَّ قَالَ یَا أَبَاأُمَامَهًَْ إِنِّی أَقْرَؤُهَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فِی ثَلَاثَهًِْ أَحَایِینَ کُلَّ لَیْلَهًٍْ. قُلْتُ: وَ کَیْفَ تَصْنَعُ فِی قِرَاءَتِکَ یَا ابْنَ‌عَمِّ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله)؟ قَالَ: أَقْرَؤُهَا قَبْلَ الرَّکْعَتَیْنِ بَعْدَ صَلَاهًِْ الْعِشَاءِ الْآخِرَهًِْ ... فَوَ اللَّهِ مَا تَرَکْتُهَا مُنْذُ سَمِعْتُ هَذَا الْخَبَرَ مِنْ نَبِیِّکُمْ حَتَّی أَخْبَرْتُکَ بِهِ. قَالَ أَبُوأُمَامَهًَْ: فَوَ اللَّهِ مَا تَرَکْتُهَا مُنْذُ سَمِعْتُ هَذَا الْخَبَرَ مِنْ عَلِیِّ‌بْنِ‌أَبِی‌طَالِب (علیه السلام).
امام علی (علیه السلام) از أباامامه نقل شده است که [شنیدم علی (علیه السلام) می‌فرمود:] «انسانی را نمی‌شناسم که عقل او، اسلام را درک کرده‌باشد و در اسلام (جامعه‌ی اسلامی) متولّد شده‌باشد، ولی شبی را در «سواد» آن سپری کند. گفتم: «سواد آن چیست»؟ فرمود: «ای ابا امامه! یعنی تمام شب [را سپری کند]، تا آنکه این آیه را بخواند: اللّه لاَ إِلَه إِلاَّ هوَ الْحَی الْقَیومُ ... وَهوَ الْعَلِی الْعَظِیمُ. اگر می‌دانستید که این آیه چیست یا چه چیزی در آن است آن را به حال خود رها نمی‌کردید. (به آن بی‌اعتنایی نمی‌کردید) رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «آیهًْ‌الکرسی از گنجی که زیر عرش بود، به من داده‌شد و به هیچ پیامبری پیش از من داده نشده‌بود». امام علی (علیه السلام) افزود: «از زمانی که از رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) این را شنیدم، هیچ شبی نیست که آن را نخوانم». سپس فرمود: «ای ابا امامه! من آن را سه مرتبه در سه نوبت از هر شب می‌خوانم». گفتم: «ای پسر عموی محمّد (صلی الله علیه و آله)! چه هنگام آن را می‌خوانی»؟ فرمود: «آن را بعد از نماز عشاء ِ‌آخر، پیش از دو رکعت، می‌خوانم. به خدا سوگند! از زمانی که این خبر را از پیامبر شما شنیدم، تا الان که تو را از آن مطّلع ساختم، آن را رها نکردم». ابوامامه گفت: «به خدا سوگند! از زمانی که آن خبر را از علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) شنیدم، خواندن آن را رها نکردم».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۰ البرهان/ بحارالأنوار، ج۸۳، ص۱۲۵؛فیه: «بالإختصار»
الصّادق (علیه السلام)- سَمِعَ بَعْضُ آبَائِی (رَجُلًا یَقْرَأُ أُمَّ الْقُرْآنِ فَقَالَ شَکَرَ وَ أُجِرَ ثُمَ سَمِعَهُ یَقْرَأُ قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ فَقَالَ: آمَنَ وَ أَمِنَ ثُمَّ سَمِعَهُ یَقْرَأُ إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فَقَالَ: صَدَّقَ وَ غُفِرَ لَهُ ثُمَّ سَمِعَهُ یَقْرَأُ آیَهًَْ الْکُرْسِیِّ فَقَالَ بَخْ بَخْ نَزَلَتْ بَرَاءَهًُْ هَذَا مِنَ النَّار.
امام صادق (علیه السلام) یکی از پدرانم شنید مردی سوره‌ی حمد را می‌خواند، فرمود: «[این سوره] شکر است و اجر»! سپس شنید قُلْ هُوَ اللهُ أَحَدٌ را می‌خواند؛ فرمود: «امن است و امان»! سپس شنید که إِنَّا اَنْزَلْنَاهُ را می‌خواند؛ فرمود: «راست گفت و آمرزیده‌شد»! سپس شنید که آیهًْ‌الکرسی می‌خواند؛ فرمود: به‌به! بیزاری از دوزخ برای او نازل شد»!
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۰ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۶۱/ البرهان؛ فیه: «ام الکتاب» بدل «ام القرآن»
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- لَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ یُنْزِلَ فَاتِحَهًَْ الْکِتَابِ وَ آیَهًَْ الْکُرْسِیِّ وَ شَهِدَ اللَّهُ و قُلِ اللَّهُمَّ مَالِکَ الْمُلْکِ إِلَی قَوْلِهِ بِغَیْرِ حِسابٍ تَعَلَّقْنَ بِالْعَرْشِ وَ لَیْسَ بَیْنَهُنَ وَ بَیْنَ اللَّهِ حِجَابٌ وَ قُلْنَ یَا رَبِّ تُهْبِطُنَا إِلَی دَارِ الذُّنُوبِ وَ إِلَی مَنْ یَعْصِیکَ وَ نَحْنُ مُعَلَّقَاتٌ بِالطَّهُورِ وَ بِالْقُدْسِ. فَقَالَ: وَ عِزَّتِی وَ جَلَالِی مَا مِنْ عَبْدٍ قَرَأَکُنَّ فِی دُبُرِ کُلِ صَلَاهًٍْ مَکْتُوبَهًٍْ إِلَّا أَسْکَنْتُهُ حَظِیرَهًَْ الْقُدْسِ عَلَی مَا کَانَ فِیهِ وَ إِلَّا نَظَرْتُ إِلَیْهِ بِعَیْنِیَ الْمَکْنُونَهًِْ فِی کُلِّ یَوْمٍ سَبْعِینَ نَظْرَهًًْ وَ إِلَّا قَضَیْتُ لَهُ فِی کُلِّ یَوْمٍ سَبْعِینَ حَاجَهًًْ أَدْنَاهَا الْمَغْفِرَهًُْ وَ إِلَّا أَعَذْتُهُ مِنْ کُلِّ عَدُوٍّ وَ نَصَرْتُهُ عَلَیْهِ وَ لَا یَمْنَعُهُ دُخُولَ الْجَنَّهًِْ إِلَّا أَنْ یَمُوت.
پیامبر (صلی الله علیه و آله) زمانی‌که خداوند عزّوجلّ تصمیم گرفت که «فاتحهًْ‌الکتاب»، «آیهًْ‌الکرسی»، «آیه: شَهِدَالله» و آیه: قُلِ اللهُمَّ مَالِکَ الْمُلْکِ ... وَ تَرْزُقُ مَن تَشَاءُ بِغَیرِْ حِسَابٍ؛ بگو: «بارالها! مالک [حکومت‌ها] تویی ... بدون حساب [روزی] می‌بخشی. (آل‌عمران/۲۷۲۶) را فرو فرستد، [این آیات] درحالی‌که به عرش آویخته شده‌بودند و بین آنها و خداوند حائلی وجود نداشت، گفتند: «پروردگارا ما را به سرزمین معاصی و به‌سوی گناهکاران هبوط می‌دهی، درحالی‌که ما به قداست و پاکی تعلّق داریم»؟! خداوند فرمود: «به عزّت و جلالم سوگند! هر بنده‌ای را که پس از پایان تمام نمازها شما آیات را بخواند، در بهشت ساکن می‌کنم و با چشمان پنهانم روزی هفت بار به او نظر می‌کنم و هر روز هفتاد حاجت او را برآورده می‌نمایم که مغفرت و بخشش، کمترین آن است و او را از شرّ همه‌ی دشمنان پناه می‌دهم و در مقابلِ دشمنانش او را یاری می‌کنم. و فقط مرگ مانع ورود او به بهشت می‌شود (به محض اینکه بمیرد وارد بهشت می‌شود)».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۰ مستدرک الوسایل، ج۵، ص۶۷/ نورالثقلین/ البرهان
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- مَنْ قَرَأَ آیَهًَْ الْکُرْسِیِ مِائَهًَْ مَرَّهًٍْ کَانَ کَمَنْ عَبَدَ اللَّهَ طُولَ حَیَاتِه.
پیامبر (صلی الله علیه و آله) هرکس صد مرتبه آیهًْ‌الکرسی را تلاوت کند مثل کسی خواهدبود که در تمام زمان حیات خود، خدا را عبادت کرده‌باشد.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۰ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۶۳/ نورالثقلین
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- مَنْ قَرَأَ أَرْبَعَ آیَاتٍ مِنْ أَوَّلِ الْبَقَرَهًِْ وَ آیَهًَْ الْکُرْسِیِ وَ آیَتَیْنِ بَعْدَهَا وَ ثَلَاثَ آیَاتٍ مِنْ آخِرِهَا لَمْ یَرَ فِی نَفْسِهِ وَ مَالِهِ شَیْئاً یَکْرَهُهُ وَ لَا یَقْرَبُهُ شَیْطَانٌ وَ لَا یَنْسَی الْقُرْآن.
پیامبر (صلی الله علیه و آله) هرکس چهار آیه‌ی نخست سوره‌ی بقره و آیهًْ‌الکرسی و دو آیه‌ی پس از آن و سه آیه‌ی پایانی آن سوره را تلاوت کند، در جان و دارایی‌اش هیچ‌گونه ناخوشایندی نبیند و شیطان به او نزدیک نشود و قرآن را از یاد نبرد.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۰ الکافی، ج۲، ص۶۲۱/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- إِنَ لِکُلِ شَیْءٍ ذِرْوَهًًْ وَ ذِرْوَهًُْ الْقُرْآنِ آیَهًُْ الْکُرْسِیِ مَنْ قَرَأَ آیَهًَْ الْکُرْسِیِّ مَرَّهًًْ صَرَفَ اللَّهُ عَنْهُ أَلْفَ مَکْرُوهٍ مِنْ مَکَارِهِ الدُّنْیَا وَ أَلْفَ مَکْرُوهٍ مِنْ مَکَارِهِ الْآخِرَهًِْ أَیْسَرُ مَکْرُوهِ الدُّنْیَا الْفَقْرُ وَ أَیْسَرُ مَکْرُوهِ الْآخِرَهًِْ عَذَابُ الْقَبْرِ وَ إِنِّی لَأَسْتَعِینُ بِهَا عَلَی صُعُودِ الدَّرَجَهًِْ.
امام صادق (علیه السلام) هر چیز دارای قلّه‌ای است و قلّه‌ی قرآن، آیهًْ‌الکرسی است؛ هرکس که آن را یک‌بار بخواند، خداوند هزار بدی را از بدی‌های دنیا و هزار بدی را از بدی‌های آخرت، از او دور می‌سازد؛ کوچک‌ترین بدی دنیا، فقر و کوچک‌ترین بدی آخرت، عذاب قبر می‌باشد. و من از آن برای بالارفتن درجه (مراتب معنوی)، یاری می‌جویم.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۲ وسایل الشیعه، ج۱۱، ص۳۹۶/ البرهان
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- إِذَا أَرَادَ أَحَدُکُمْ الْحَاجَهًَْ فَلْیُبَاکِرْ فِی طَلَبِهَا یَوْمَ الْخَمِیسِ وَ لِیَقْرَأْ إِذَا خَرَجَ مِنْ مَنْزِلِهِ آخِرَ سُورَهًِْ آلِ عِمْرَانَ وَ آیَهًَْ الْکُرْسِیِّ وَ إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ وَ أُمَّ الْکِتَابِ فَإِنَّ فِیهَا قَضَاءَ حَوَائِجِ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَهًْ.
امام علی (علیه السلام) هرگاه یکی از شما حاجتی داشته باشد، در صبح روز پنجشنبه [آن خواسته را] طلب کند. و هنگامی که [در همان روز] از منزل بیرون می‌رود، آیات آخر سوره‌ی آل‌عمران، آیهًْ‌الکرسی، سوره‌ی قدر و سوره‌ی حمد را بخواند؛ که در این آیات [و دستورالعمل] برآورده‌شدن حوائج دنیا و آخرت وجود دارد.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۲ مستدرک الوسایل، ج۸، ص۱۱۹/ البرهان
الرّضا (علیه السلام)- مَنْ قَرَأَ آیَهًَْ الْکُرْسِیِ عِنْدَ مَنَامِهِ لَمْ یَخَفِ الْفَالِجَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَ مَنْ قَرَأَهَا فِی دُبُرِ کُلِّ فَرِیضَهًٍْ لَمْ یَضُرَّهُ ذُوحُمَهًْ.
امام رضا (علیه السلام) هرکس آیهًْ‌الکرسی را هنگام خواب تلاوت کند اگر خدا بخواهد از فلج‌شدن ترسی نخواهدداشت و هرکس آن را پس از هر نماز تلاوت کند، هیچ گزنده‌ای به او آسیب نخواهد رساند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۲ الکافی، ج۲، ص۶۲۱/ نورالثقلین/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ أَبَانِ‌بْنِ‌عُثْمَانَ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: شَکَا إِلَیْهِ رَجُلٌ عَبَثَ أَهْلِ الْأَرْضِ بِأَهْلِ بَیْتِهِ وَ بِعِیَالِهِ فَقَالَ: کَمْ سَقْفُ بَیْتِکَ؟ فَقَالَ: عَشَرَهًُْ أَذْرُعٍ. فَقَالَ: اذْرَعْ ثَمَانِیَهًَْ أَذْرُعٍ ثُمَّ اکْتُبْ آیَهًَْ الْکُرْسِیِّ فِیمَا بَیْنَ الثَّمَانِیَهًِْ إِلَی الْعَشَرَهًِْ کَمَا تَدُورُ فَإِنَّ کُلَّ بَیْتٍ سَمْکُهُ أَکْثَرُ مِنْ ثَمَانِیَهًِْ أَذْرُعٍ فَهُوَ مُحْتَضَرٌ تَحْضُرُهُ الْجِنُّ تَکُونُ فِیهِ تَسْکُنُه.
امام صادق (علیه السلام) مردی که تمام مردم با اهل خانه و همسرش بد شده‌بودند [و آنها را تحقیر می‌کردند]، به نزد حضرت شکایت کرد. حضرت به او فرمود: «ارتفاع سقف خانه‌ی تو چقدر است»؟ گفت: «ده زرع». حضرت فرمود: «باید سقف منزلت هشت زرع باشد. (سقف خانه‌ات بلند است) پس آیهًْ‌الکرسی را در فاصله‌ی بین هشت تا ده زرع به صورت دایره‌ای (دور تا دور دیوار) بنویس؛ زیرا هر خانه‌ای که بلندتر از هشت زرع بنا شود، محلِّ حضور جن می‌شود تا در آنجا منزل کند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۲ وسایل الشیعه، ج۵، ص۳۱۲/ نورالثقلین
الصّادق (علیه السلام)- فِی سَمْکِ الْبَیْتِ إِذَا رُفِعَ ثَمَانِیَهًَْ أَذْرُعٍ کَانَ مَسْکُوناً فَإِذَا زَادَ عَلَی ثَمَانِیَهًٍْ فَلْیُکْتَبْ عَلَی رَأْسِ الثَّمَانِ آیَهًُْ الْکُرْسِیِّ.
امام صادق (علیه السلام) خانه‌ای که بلندای [سقف] آن، هشت زرع بنا شود، مسکونی می‌باشد امّا اگر بیشتر از هشت زرع شد، آیهًْ‌الکرسی را سر هشت زرع بنویس. [تا جن به آن خانه نیاید].
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۲ الکافی، ج۶، ص۵۲۹/ نورالثقلین
الصّادق (علیه السلام)- إِذَا کَانَ الْبَیْتُ فَوْقَ ثَمَانِیَهًِْ أَذْرُعٍ فَاکْتُبْ فِی أَعْلَاهُ آیَهًَْ الْکُرْسِیِّ.
امام صادق (علیه السلام) چنانچه ارتفاع خانه بیش از هشت زرع بود، بر بالای آن، آیهًْ‌الکرسی را بنویس.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۲ الکافی، ج۶، ص۵۲۹/ نورالثقلین
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ مُحَمَّدِ‌بْنِ‌مَرْوَانَ قَالَ قَالَ أَبُوعَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام): أَ لَا أُخْبِرُکُمْ بِمَا کَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَقُولُ إِذَا أَوَی إِلَی فِرَاشِهِ؟ قُلْتُ: بَلَی. قَالَ: کَانَ یَقْرَأُ آیَهًَْ الْکُرْسِیِّ وَ یَقُولُ بِسْمِ اللهِ آمَنْتُ بِاللهِ وَ کَفَرْتُ بِالطَّاغُوتِ اللَّهُمَ احْفَظْنِی فِی مَنَامِی وَ فِی یَقَظَتِی.
امام صادق (علیه السلام) محمّدبن‌مروان گوید: [امام صادق (علیه السلام)به من فرمود:] «آیا به شما خبر ندهم که رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) وقتی به بستر خواب می‌رفت چه می‌گفت»؟ من گفتم: «بله [بفرمایید]». فرمود: «ابتدا رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) آیهًْ‌الکرسی می‌خواند و سپس می‌گفت: «بِسْمِ اللهِ آمَنْتُ بِاللهِ وَ کَفَرْتُ بِالطَّاغُوتِ اللهُمَّ احْفَظْنِی فِی مَنَامِی وَ فِی یَقَظَتِی؛ به نام خدا [به بستر می‌روم]. به خدا ایمان آورده‌ام و به طاغوت سرکش کافر شده‌ام. بار خدایا در خواب و بیداری حافظ من باش»».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۲ الکافی، ج۲، ص۵۳۶/ البرهان
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- قَامَ إِلَیْهِ رَجُل فَقَالَ یَا أَمِیرَ‌الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) إِنَ فِی بَطْنِی مَاءً أَصْفَرَ فَهَلْ مِنْ شِفَاءٍ؟ فَقَالَ: نَعَمْ بِلَا دِرْهَمٍ وَ لَا دِینَارٍ وَ لَکِنِ اکْتُبْ عَلَی بَطْنِکَ آیَهًَْ الْکُرْسِیِّ وَ تَغْسِلُهَا وَ تَشْرَبُهَا وَ تَجْعَلُهَا ذَخِیرَهًًْ فِی بَطْنِکَ فَتَبْرَأُ بِإِذْنِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فَفَعَلَ الرَّجُلُ فَبَرَأَ بِإِذْنِ اللَّه.
امام علی (علیه السلام) فردی پرسید: «ای امیرالمؤمنین (علیه السلام)! در شکمِ من آب زردی است (نوعی بیماری بوده است) آیا راه شفایی دارد»؟ فرمود: «آری! بدون نیاز به خرج‌کردن درهم و دینار! آیهًْ‌الکرسی را بر شکم خود بنویس و آن را بشوی و بنوش تا آن در شکمت جای گیرد؛ به اذن خدای عزّوجلّ بهبود می‌یابی. و آن مرد چنین کرد و به اذن خدا بهبود یافت.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۲ الکافی، ج۲، ص۶۲۴/ نورالثقلین
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- إِذَا اشْتَکَی أَحَدُکُمْ عَیْنَهُ فَلْیَقْرَأْ آیَهًَْ الْکُرْسِیِ وَ لْیُضْمِرْ فِی نَفْسِهِ أَنَّهَا تَبْرَأُ فَإِنَّهُ یُعَافَی إِنْ شَاءَ اللَّه.
امام علی (علیه السلام) وقتی یکی از شما از چشم درد خود شکایتی (ناراحتی) داشت، آیهًْ‌الکرسی را بخواند. و در دل بداند که خدا او را شفا می‌دهد؛ که انشاءاللَّه خدا او را شفا می‌بخشد.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۴ بحارالأنوار، ج۹۲، ص۸۶/ نورالثقلین
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ عَبْدِ‌اللَّهِ‌بْنِ‌یَحْیَی الْکَاهِلِیِّ قَالَ قَالَ أَبُوعَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) إِذَا لَقِیتَ السَّبُعَ مَا ذَا تَقُولُ لَهُ؟ قُلْتُ: لَا أَدْرِی. قَالَ: إِذَا لَقِیتَهُ فَاقْرَأْ فِی وَجْهِهِ آیَهًَْ الْکُرْسِیِّ وَ قُلْ عَزَمْتُ عَلَیْکَ بِعَزِیمَهًِْ اللَّهِ وَ عَزِیمَهًِْ رَسُولِهِ (صلی الله علیه و آله) وَ عَزِیمَهًِْ سُلَیْمَانَ‌بْنِ‌دَاوُدَ (علیه السلام) وَ عَزِیمَهًِْ عَلِیٍّ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) وَ الْأَئِمَّهًِْ (مِنْ بَعْدِهِ إِلَّا تَنَحَّیْتَ عَنْ طَرِیقِنَا وَ لَمْ تُؤْذِنَا فَإِنَّا لَا نُؤْذِیک.
امام صادق (علیه السلام)عبدالله‌بن‌یحیی کاهلی گفت: امام (علیه السلام) به من فرمود: «هنگامی‌که با یک حیوان درنده روبه‌رو شدی چه می‌گویی»؟ گفتم: «نمی‌دانم». فرمود: «چون با او روبرو شدی، آخر آیهًْ‌الکرسی را به صورت او بخوان و بگو: «قُلْ عَزَمْتُ عَلَیْکَ بِعَزِیمَةِ اللهِ وَ عَزِیمَةِ رَسُولِهِ وَ عَزِیمَةِ سُلَیْمَانَ بْنِ دَاوُدَ وَ عَزِیمَةِ عَلِیٍّ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ وَ الْأَئِمَّةِ مِنْ بَعْدِهِ إِلَّا تَنَحَّیْتَ عَنْ طَرِیقِنَا وَ لَمْ تُؤْذِنَا فَإِنَّا لَا نُؤْذِیک؛ به عزم و اراده‌ی خدا و رسولش و سلیمان‌بن‌داوود (علیه السلام)، عزم و اراده‌ی امیرالمؤمنین (علیه السلام) و امامان پس از او، تو را سوگند می‌دهم از سر راه ما کنار برو و ما را اذیّت نکن که ما نیز به تو آزار نمی‌رسانیم».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۴ الخرایج و الجرایح، ج۲، ص۶۰۷/ نورالثقلین
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- اسْمُ اللَّهِ الْأَعْظَمُ فِی هَاتَیْنِ الْآیَتَیْنِ اللهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ وَ إِلهُکُمْ إِلهٌ واحِدٌ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله) اسم اعظم خدا در این دو آیه است: آیه‌ی ۲۵۶ سوره‌ی بقره و آیه‌ی ۱۶۳ سوره‌ی بقره.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۴ بحارالأنوار، ج۹۰، ص۲۲۷/ مهج الدعوات، ص۳۲۰
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- لَیْسَ فِیمَا خَلَقَ اللَّهُ شَیْءٌ أَعْظَمَ مِنْ آیَهًٍْ فِی سُورَهًِْ الْبَقَرَهًْ اللهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله) از چیزهایی که خداوند آفریده است هیچ چیز بزرگتر از [مفهوم] این آیه‌ی سوره‌ی بقره نیست: اللهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ ... .
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۴ روضهًْ الواعظین، ج۱، ص۲۸
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَنْ أُبَیِّ‌بْنِ‌کَعْبٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله): یَا بَا الْمُنْذِرِ أَیُّ آیَهًٍْ فِی کِتَابِ اللَّهِ أَعْظَمُ؟ قُلْتُ: اللهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ. قَالَ: فَضَرَبَ فِی صَدْرِی ثُمَ قَالَ: لِیَهْنِئْکَ الْعِلْمُ وَ الَّذِی نَفْسُ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) بِیَدِهِ إِنَّ لِهَذِهِ الْآیَهًِْ لِسَاناً و شَفَتَیْنِ یُقَدِّسُ الْمُلْکَ {لِلَّهِ} عِنْدَ سَاقِ الْعَرْش.
پیامبر (صلی الله علیه و آله) ابامنذر گوید: [که روزی] رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) به من فرمود: «ای ابامنذر! کدام آیه در قرآن از عظمت بیشتری برخوردار است»؟ گفتم: «اللهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ ...» پس برسینه‌ی من زد و فرمود: «یقیناً علم، تو را فراگرفته است. قسم به آنکه جان محمّد (صلی الله علیه و آله) در دستان اوست. این آیه زبان و لبانی دارد که خداوند را در عرش، تقدیس می‌کند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۴ مستدرک الوسایل، ج۴، ص۳۳۷
الباقر (علیه السلام)- لَمْ یَزَلْ حَیّاً بِلَا حَیَاهًْ ... کَانَ حَیّاً بِلَا حَیَاهًٍْ حَادِثَهًْ.
امام باقر (علیه السلام) خداوند همواره، بدون نیاز به حیات و زندگانی حدوثی (اینکه مرده بوده و زنده شود)، [همیشه] زنده بوده و هست.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۴ الکافی، ج۱، ص۲۲۲
الکاظم (علیه السلام)- کَانَ حَیّاً بِلَا کَیْفٍ وَ لَا أَیْنٍ حَیّاً بِلَا حَیَاهًٍْ حَادَثَهًٍْ بَلْ حَیٌّ لِنَفْسِهِ.
امام کاظم (علیه السلام) خداوند برای زنده‌بودن به کیفیّت و کجایی و زندگانی حدوثی نیازمند نیست؛ بلکه به وجود خودش زنده است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۴ نورالثقلین
الباقر (علیه السلام)- إِنَّ اللَّهَ نُورٌ لَا ظُلْمَهًَْ فِیهِ وَ عِلْمٌ لَا جَهْلَ فِیهِ وَ حَیَاهًٌْ لَا مَوْتَ فِیه.
امام باقر (علیه السلام) خداوند نوری است که تاریکی در آن یافت نمی‌شود و علمی است که جهل در آن راهی ندارد و زنده‌ای است که مرگ در او نفوذ نمیکند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۴ التوحید، ص۱۳۸/ نورالثقلین
الصّادق (علیه السلام)- سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) عَنِ الْمَلَائِکَهًِْ یَأْکُلُونَ وَ یَشْرَبُونَ وَ یَنْکِحُونَ فَقَالَ لَا إِنَّهُمْ یَعِیشُونَ بِنَسِیمِ الْعَرْشِ فَقِیلَ لَهُ مَا الْعِلَّهًُْ فِی نَوْمِهِمْ فَقَالَ فَرْقاً بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ لِأَنَّ الَّذِی لا تَأْخُذُهُ سِنَهًٌْ وَ لا نَوْمٌ هُوَ اللَّهُ.
امام صادق (علیه السلام) از امام صادق (علیه السلام) سؤال شد که: «آیا فرشتگان نیز می‌خورند و می‌آشامند و ازدواج می‌کنند»؟ امام (علیه السلام) فرمود: «خیر! آنها به‌واسطه‌ی نسیمی که در عرش می‌وزد، زندگی می‌کنند و [زنده می‌مانند]». از امام (علیه السلام) پرسیده‌شد: «چرا ملائکه می‌خوابند»؟ فرمود: «تا بین آنها و بین خداوند عزّوجلّ تفاوتی باشد؛ چراکه صفت لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ، مخصوص خداست».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۶ البرهان
الرّضا (علیه السلام)- أَیْ نُعَاسٌ.
امام رضا (علیه السلام) سِنَةٌ به معنای چرت‌زدن است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۶ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۶۳/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- نَحْنُ أُولَئِکَ الشَّافِعُون.
امام صادق (علیه السلام) آن شفاعت‌کنندگان، ما هستیم.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۶ المحاسن، ج۱، ص۱۸۳/ بحارالأنوار، ج۸، ص۴۱/ العیاشی، ج۱، ص۱۳۶/ البرهان/ نورالثقلین
الرّضا (علیه السلام)- ما بَیْنَ أَیْدِیهِمْ فَأُمُورُ الْأَنْبِیَاءِ (وَ مَا کَانَ وَ ما خَلْفَهُمْ أَیْ مَا لَمْ یَکُنْ بَعْدُ.
امام رضا (علیه السلام) منظور از ما بَیْنَ أَیْدیهِمْ، مسائل مربوط به پیامبران (علیهم السلام) و آن چیزی می‌باشد که رخ داده است؛ و «وَ ما خَلْفَهُمْ»، یعنی آنچه پس از آن پیامبران (علیهم السلام) هنوز به وقوع نپیوسته است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۶ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۶۳/ البرهان / نورالثقلین/القمی، ج۱، ص۸۴
الرّضا (علیه السلام)- الا بِما شاءَ أَیْ بِمَا یُوحِی إِلَیْهِمْ.
امام رضا (علیه السلام) إِلاَّ بِما شاءَ یعنی فقط آنچه را که خداوند به آنان (پیامبران) وحی می‌کند [می‌دانند].
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۶ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۶۳/ البرهان / نورالثقلین/ القمی، ج۱، ص۸۴
الصّادق (علیه السلام)- الشَّمْسُ جُزْءٌ مِنْ سَبْعِینَ جُزْءاً مِنْ نُورِ الْکُرْسِیِ وَ الْکُرْسِیُّ جُزْءٌ مِنْ سَبْعِینَ جُزْءاً مِنْ نُورِ الْعَرْش.
امام صادق (علیه السلام) خورشید یک هفتادم از نور کرسی است و کرسی یک هفتادم از نور عرش.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۶ الکافی، ج۱، ص۹۸/ نورالثقلین؛ فیه: «الشمس ... نور الکرسی» محذوفٌ
الصّادق (علیه السلام)- کُلُّ شَیْءٍ فِی الْکُرْسِیِّ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرْضُ وَ کُلُّ شَیْءٍ فِی الْکُرْسِیِّ.
امام صادق (علیه السلام) همه چیز در کرسی است. آسمانها، زمین و همه چیز در کرسی است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۶ الکافی، ج۱، ص۱۳۲/ التوحید، ص ۳۲۷ و بحارالأنوار، ج۵۵، ص۲۹ و نورالثقلین و البرهان؛ فیهم: «کل شیء فی الکرسی» الأولی محذوفٌ
الصّادق (علیه السلام)- عَن زُرَارهًْ بن أعْین قال: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَی وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرْضُ وَسِعْنَ الْکُرْسِیَّ أَمِ الْکُرْسِیُّ وَسِعَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ قَالَ بَلِ الْکُرْسِیُّ وَسِعَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ وَ الْعَرْشُ وَ کُلُّ شَیْءٍ خَلَقَ اللَّهُ فِی الْکُرْسِیِّ.
امام صادق (علیه السلام) زراره گوید: از امام صادق (علیه السلام) درباره‌ی این قول خدای تعالی پرسیدم: وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ [که] «آیا آسمانها و زمین، کرسی را در خود جا دادند یا کرسی، آسمانها و زمین را در خود جا داده است»؟ فرمود: «کرسی است که آسمانها و زمین را در خود جا داده؛ و عرش و هرچه خدا آفریده در کرسی است».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۶ الکافی، ج۱، ص۱۳۲/ التوحید، ص۳۲۸ و العیاشی، ج۱، ص۱۳۷؛ فیهما: «بل الکرسی ... خلق الله فی الکرسی» محذوفٌ/ نورالثقلین/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- فِی دُعَاءِ یَوْمِ عَرَفَهًَْ وَ أَسْأَلُکَ بِکُلِّ اسْمٍ هُوَ لَکَ وَ کُلِّ مَسْأَلَهًٍْ حَتَّی یَنْتَهِیَ إِلَی اسْمِکَ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ الْأَکْبَرِ الْأَکْبَرِ الْعَلِیِّ الْأَعْلَی الَّذِی اسْتَوَیْتَ بِهِ عَلَی عَرْشِکَ وَ اسْتَقْلَلْتَ بِهِ عَلَی کُرْسِیِّکَ.
امام صادق (علیه السلام) در دعای روز عرفه [می‌فرماید:] خداوندا! من به حقّ تمام نام‌هایی که از آن توست و به حقّ تمام مسائلی که به اسم اعظم تو ختم می‌شود از تو درخواست می‌نمایم به عظیم‌ترین، بزرگ‌ترین و والامرتبه‌ترین نامی که بدان بر عرشت تکیه زده و به موجب آن بر کرسیت بالا رفته‌ای ... .
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۸ بحارالأنوار، ج۵۵، ص۶
الصّادق (علیه السلام)- خَلَقَ سَبْعَ سَماواتٍ وَ مِنَ الْأَرْضِ مِثْلَهُنَّ وَ السَّبْعُ الْأَرَضِینَ بِمَنْ فِیهِنَّ وَ مَنْ عَلَیْهِنَّ ... وَ هَذِهِ السَّبْعُ وَ الْبَحْرُ الْمَکْفُوفُ وَ جِبَالُ الْبَرَدِ وَ الْهَوَاءُ عِنْدَ حُجُبِ النُّورِ کَحَلْقَهًٍْ فِی فَلَاهًٍْ قِیٍّ وَ هَذِهِ السَّبْعُ وَ الْبَحْرُ الْمَکْفُوفُ وَ جِبَالُ الْبَرَدِ وَ الْهَوَاءُ وَ حُجُبُ النُّورِ عِنْدَ الْکُرْسِیِّ کَحَلْقَهًٍْ فِی فَلَاهًٍْ قِیٍّ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآیَهًَْ وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ لا یَؤُدُهُ حِفْظُهُما وَ هُوَ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ وَ هَذِهِ السَّبْعُ وَ الْبَحْرُ الْمَکْفُوفُ وَ جِبَالُ الْبَرَدِ وَ الْهَوَاءُ وَ حُجُبُ النُّورِ وَ الْکُرْسِیُّ عِنْدَ الْعَرْشِ کَحَلْقَهًٍْ فِی فَلَاهًٍْ قِیٍّ وَ تَلَا هَذِهِ الْآیَهًَْ الرَّحْمنُ عَلَی الْعَرْشِ اسْتَوی.
امام صادق (علیه السلام) کسی که هفت آسمان را آفرید، و از زمین نیز همانند آنها را. (طلاق/۱۲) و آن هفت زمین را آفرید با همه‌ی آنان که درونشان و همه‌ی کسانی که روی آنها هستند ... این هفت [زمین]، دریای پوشیده، کوه‌های سرد و مرده و هوا در مقایسه با حجاب‌های نور، همچون حلقه‌ای رها شده در صحرایی صاف است؛ و این هفت[زمین] و دریای پنهان، کوه‌های سرد، هوا و حجاب‌های نور، در مقایسه با کرسی، همچون حلقه‌ای رها شده در صحرایی هموار است. وَسِعَ کرْسِیه السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ وَلاَ یؤُودُه حِفْظُهمَا وَهوَ الْعَلِی الْعَظِیمُ و این هفت [زمین]، دریای پوشیده شده، کوه‌های سرد و مرده، هوا، حجاب‌های نور و کرسی نزد عرش، همچون حلقه‌ای رها شده در فلات هموارند؛ خدای رحمان که بر عرش استیلا یافته است. (طه/۵)
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۸ الکافی، ج۸، ص۱۵۳/ البرهان/ بحارالأنوار، ج۵۷، ص۸۳
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- فِی حَدِیثِ أَبِی‌ذَرٍّ عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) قَالَ: یَا بَاذَرٍّ مَا السَّمَاوَاتُ السَّبْعُ فِی الْکُرْسِیِ إِلَّا کَحَلْقَهًٍْ مُلْقَاهًٍْ فِی أَرْضِ فَلَاهًٍْ وَ فَضْلُ الْعَرْشِ عَلَی الْکُرْسِیِّ کَفَضْلِ الْفَلَاهًِْ عَلَی تِلْکَ الْحَلْقَهًْ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله) [در خطاب به ابوذر:] ای اباذر! آسمان‌های هفت‌گانه در برابر کرسی مانند حلقه‌ای افتاده، در بیابان بی‌آبادی است و برتری عرش بر کرسی مانند برتری همین حلقه بر بیابان بی‌آب و علف است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۸ بحارالأنوار، ج۵۵، ص۵/ نورالثقلین؛ فیه: «و فضل العرش ... الحلقهًْ» محذوفٌ/ البرهان؛ فیه: «و الأرضون السبع»محذوفٌ
الصّادق (علیه السلام)- عَنِ الْمُفَضَّلِ‌بْنِ‌عُمَرَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَاعَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) عَنِ الْعَرْشِ وَ الْکُرْسِیِ مَا هُمَا؟ فَقَالَ: الْعَرْشُ فِی وَجْهٍ هُوَ جُمْلَهًُْ الْخَلْقِ وَ الْکُرْسِیُّ وِعَاؤُهُ وَ فِی وَجْهٍ آخِرَ الْعَرْشُ هُوَ الْعِلْمُ الَّذِی أَطْلَعَ اللَّهُ عَلَیْهِ أَنْبِیَاءَهُ وَ رُسُلَهُ وَ حُجَجَهُ (وَ الْکُرْسِیُّ هُوَ الْعِلْمُ الَّذِی لَمْ یُطْلِعِ اللَّهُ عَلَیْهِ أَحَداً مِنْ أَنْبِیَائِهِ وَ رَسُولِهِ وَ حُجَجِه (.
امام صادق (علیه السلام) مفضّل گفت: از حضرت صادق (علیه السلام) پرسیدم: «عرش و کرسی چه هستند»؟ فرمود: «عرش، از یک جهت تمام جهان خلقت و سراسر هستی است. و کرسی، ظرف آن مجموعه است [که همه کرات و موجودات در آن قرار دارند] از جهت دیگر عرش، همان دانشی است که خدا به پیامبران (علیهم السلام) و فرستادگان و حجّت‌های خود عطا فرموده است و کرسی همان دانشی می‌باشد که [اختصاص به ذات مقدّس خودش داشته] و هیچ‌کس از پیامبران و حجّت‌های خود را از آن آگاه نساخته است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۸ معانی الأخبار، ص۲۹/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ هِشَامِ‌بْنِ‌الْحَکَمِ قَالَ: سَأَلَ الزِّنْدِیقُ أَبَاعَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) عَنِ الْکُرْسِیِّ أَ هُوَ أَعْظَمُ أَمِ الْعَرْشُ؟ فَقَالَ (علیه السلام): کُلُّ شَیْءٍ خَلَقَ اللَّهُ فِی جَوْفِ الْکُرْسِیِّ خَلَا عَرْشِهِ فَإِنَّهُ أَعْظَمُ مِنْ أَنْ یُحِیطَ بِهِ الْکُرْسِی.
امام صادق (علیه السلام) زندیقی (کافر) از امام صادق (علیه السلام) سؤال کرد: «کرسی بزرگتر است یا عرش»؟ حضرت فرمود: «خداوند هر چیزی را جز عرشش، درون کرسی‌اش آفرید. خداوند بزرگتر از آن است که کرسی، او را محدود کند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۸ بحارالأنوار، ج۵۵، ص۲۱
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- فَالْکُرْسِیُّ مُحِیطٌ بِالسَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَا بَیْنَهُمَا وَ مَا تَحْتَ الثَّرَی وَ إِنْ تَجْهَرْ بِالْقَوْلِ فَإِنَّهُ یَعْلَمُ السِّرَّ وَ أَخْفَی وَ ذَلِکَ قَوْلُهُ تَعَالَی وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ.
امام علی (علیه السلام) کرسی، به آسمانها و زمین احاطه دارد. و آنچه میان آنهاست و آنچه در زیر زمین است. و اگر سخن بلندگویی، او به راز نهان و نهان‌تر آگاه است. (طه/۷۶) و این است کلام خدای تعالی: وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۲۹۸ الکافی، ج۱، ص۱۲۹/ بحارالأنوار، ج۵۵، ص۹/ بحارالأنوار، ج۳۰، ص۶۹؛ فیه: «و ما بینهما ... الأرض» محذوفٌ
الصّادق (علیه السلام)- نَقُولُ مِنْ ذَلِکَ مَا قَالَ وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فَثَبَّتْنَا مِنَ الْعَرْشِ وَ الْکُرْسِیِّ مَا ثَبَّتَهُ وَ نَفَیْنَا أَنْ یَکُونَ الْعَرْشُ أَوِ الْکُرْسِیُّ حَاوِیاً لَهُ وَ أَنْ یَکُونَ عَزَّوَجَلَّ مُحْتَاجاً إِلَی مَکَانٍ أَوْ إِلَی شَیْءٍ مِمَّا خَلَقَ بَلْ خَلْقُهُ مُحْتَاجُونَ إِلَیْهِ.
امام صادق (علیه السلام) ما می‌گوییم که این آیه‌ی کریمه: وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ [در مقام بیان آن است که خداوند بر عرش سیطره و احاطه دارد بدون آنکه عرش، حامل و حاوی و شامل خدا باشد]، پس هرچه را خداوند، داخل در عرش و کرسی می‌داند، ما نیز آن را قبول می‌کنیم و این را نفی می‌کنیم که عرش و کرسی در بردارنده‌ی او باشند یا خداوند عزّوجلّ نیازمند مکانی یا چیزی از مخلوقاتش باشد. بلکه تمام آفریدگان خدا هستند که محتاج و نیازمند او می‌باشند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۰ بحارالأنوار، ج۳، ص۳۳۰/ بحارالأنوار، ج۳، ص۲۹/ الاحتجاج، ج۲، ص۳۳۱/ التوحید، ص۲۴۷/ نورالثقلین
الصّادق (علیه السلام)- السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرْضُ وَ مَا بَیْنَهُمَا فِی الْکُرْسِیِّ وَ الْعَرْشُ هُوَ الْعِلْمُ الَّذِی لَا یَقْدِرُ أَحَدٌ قَدْرَهُ.
امام صادق (علیه السلام) آسمانها، زمین و آنچه میان آنها است در کرسی است. و عرش همان دانشی است که کسی اندازه‌ی آن را نمی‌داند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۰ بحارالأنوار، ج۵۵، ص۲۹/ التوحید، ص۳۲۷/ بحارالأنوار، ج۴، ص۸۹/ نورالثقلین/ البرهان
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- أَنَّ عَلِیّاً (علیه السلام) سُئِلَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ قَالَ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرْضُ وَ مَا فِیهِمَا مِنْ مَخْلُوقٍ فِی جَوْفِ الْکُرْسِیِّ وَ لَهُ أَرْبَعَهًُْ أَمْلَاکٍ یَحْمِلُونَهُ بِإِذْنِ اللَّهِ فَأَمَّا مَلَکٌ مِنْهُمْ فِی صُورَهًِْ الْآدَمِیِّینَ وَ هِیَ أَکْرَمُ الصُّوَرِ عَلَی اللَّهِ وَ هُوَ یَدْعُو اللَّهَ وَ یَتَضَرَّعُ إِلَیْهِ وَ یَطْلُبُ الشَّفَاعَهًَْ وَ الرِّزْقَ لِبَنِی آدَمَ وَ الْمَلَکُ الثَّانِی فِی صُورَهًِْ الثَّوْرِ وَ هُوَ سَیِّدُ الْبَهَائِمِ وَ هُوَ یَطْلُبُ إِلَی اللَّهِ وَ یَتَضَرَّعُ إِلَیْهِ وَ یَطْلُبُ الشَّفَاعَهًَْ وَ الرِّزْقَ لِلْبَهَائِمِ وَ الْمَلَکُ الثَّالِثُ فِی صُورَهًِْ النَّسْرِ وَ هُوَ سَیِّدُ الطَّیْرِ وَ هُوَ یَطْلُبُ إِلَی اللَّهِ وَ یَتَضَرَّعُ إِلَیْهِ وَ یَطْلُبُ الشَّفَاعَهًَْ وَ الرِّزْقَ لِجَمِیعِ الطَّیْرِ وَ الْمَلَکُ الرَّابِعُ فِی صُورَهًِْ الْأَسَدِ وَ هُوَ سَیِّدُ السِّبَاعِ وَ هُوَ یَرْغَبُ إِلَی اللَّهِ وَ یَتَضَرَّعُ إِلَیْهِ وَ یَطْلُبُ الشَّفَاعَهًَْ وَ الرِّزْقَ لِجَمِیعِ السِّبَاعِ وَ لَمْ یَکُنْ فِی هَذِهِ الصُّوَرِ أَحْسَنُ مِنَ الثَّوْرِ وَ لَا أَشَدُّ انْتِصَاباً مِنْهُ حَتَّی اتَّخَذَ الْمَلَأُ مِنْ بَنِی‌إِسْرَائِیلَ الْعِجْلَ فَلَمَّا عَکَفُوا عَلَیْهِ وَ عَبَدُوهُ مِنْ دُونِ اللَّهِ خَفَضَ الْمَلَکُ الَّذِی فِی صُورَهًِْ الثَّوْرِ رَأْسَهُ اسْتِحْیَاءً مِنَ اللَّهِ أَنْ عُبِدَ مِنْ دُونِ اللَّهِ شَیْءٌ یُشْبِهُهُ وَ تَخَوَّفَ أَنْ یَنْزِلَ بِهِ الْعَذَابُ ثُمَّ قَالَ (علیه السلام) إِنَّ الشَّجَرَ لَمْ یَزَلْ حَصِیداً کُلُّهُ حَتَّی دُعِیَ لِلرَّحْمَنِ وَلَدٌ عَزَّ الرَّحْمَنُ وَ جَلَّ أَنْ یَکُونَ لَهُ وَلَدٌ فَکَادَتِ السَّماواتُ یَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَ تَنْشَقُّ الْأَرْضُ وَ تَخِرُّ الْجِبالُ هَدًّا فَعِنْدَ ذَلِکَ اقْشَعَرَّ الشَّجَرُ وَ صَارَ لَهُ شَوْکٌ حذارا {حَذَراً} أَنْ یَنْزِلَ بِهِ الْعَذَابُ فَمَا بَالُ قَوْمٍ غَیَّرُوا سُنَّهًَْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ عَدَلُوا عَنْ وَصِیِّهِ لَا یَخَافُونَ أَنْ یَنْزِلَ بِهِمُ الْعَذَابُ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآیَهًَْ الَّذِینَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللهِ کُفْراً وَ أَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دارَ الْبَوارِ جَهَنَّمَ یَصْلَوْنَها وَ بِئْسَ الْقَرارُ ثُمَّ قَالَ نَحْنُ وَ اللَّهِ نِعْمَهًُْ اللَّهِ الَّتِی أَنْعَمَ اللَّهُ بِهَا عَلَی عِبَادِهِ بِنَا فَازَ مَنْ فَازَ.
امام علی (علیه السلام) از امام علی (علیه السلام) در مورد آیه‌ی وَسِعَ کُرْسِیُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ سؤال شد [ایشان] فرمود: آسمان و زمین و آنچه در آنهاست، بخشی از مخلوقاتی هستند که در درون کرسی قرار دارند و کرسی به فرمان خدا توسّط چهار فرشته حمل می‌شود. یکی از آن فرشته‌ها در صورت و ظاهر انسان‌ها است که این صورت نزد خداوند، گرامی‌ترین چهره است. این فرشته با تضرّع و زاری، خدا را می‌خواند و برای انسان‌ها، طلب شفاعت و روزی می‌کند. فرشته‌ی دوّم به شکل یک گاو است که همان بزرگ [و نماینده‌ی] حیوانات چهارپاست و [کار او نیز این است که] با تضرّع و زاری به درگاه خدا، طلب شفاعت و روزی برای چهارپایان می‌کند. فرشته‌ی سوّم به شکل عقاب است که همان بزرگ [و نماینده‌ی] پرندگان است و [کار او نیز این است که] با تضرّع و زاری به درگاه خداوند، طلب شفاعت و روزی برای پرندگان می‌کند. فرشته‌ی چهارم به شکل شیر است [و کار او نیز این است که] او با تضرّع و زاری به درگاه خداوند، طلب شفاعت و روزی برای حیوانات درّنده می‌کند. در ابتدا زیباترین چهره و پایدارترین آنان [در بین فرشتگان] متعلّق به گاو بود. تا آنکه عدّه‌ای از بنی‌اسرائیل، گوساله‌ای را برگزیدند و وقتی به گرد او جمع شدند و آن را به عنوان خدایی غیر از الله، پرستیدند، آن فرشته‌ای که به شکل گاو بود، از شرم و حیا نسبت به خداوند که موجودی شبیه او را به عنوان خداوند و در برابر او پرستیدند سرش را پایین انداخت و می‌ترسید که عذاب به او نازل شود. همه‌ی درختان همواره، میوه‌ده بودند، تا آن زمان که [گروهی از نصاری] برای خدا قائل به پسر شدند؛ حال آنکه خداوند رحمان، عزیزتر و گرامی‌تر از آن است که فرزندی داشته باشد. [و در این هنگام] نزدیک بود آسمانها از این سخن (فرزند داشتن خدا) از هم بپاشند و زمین شکافته‌شود و کوه‌ها، زیر و زبر گشته و بریزد. در همین هنگام بود که درختان لرزیدند و برای اینکه جلوی عذاب خداوند را بگیرند، خار در آوردند. [با این اوصاف] وضعیّت افرادی که سنّت پیامبر (صلی الله علیه و آله) را تغییر دادند و از انجام وصیّتش سرباز زدند و نمی‌ترسند که عذاب بر آنان نازل شود، چگونه است؟! آیا ندیدی کسانی را که نعمت خدا را به کفران تبدیل کردند، و قوم خود را به سرای نیستی و نابودی کشاندند؟! (سرای نیستی و نابودی، همان) جهنّم است که آنها در آتش آن وارد می‌شوند و بد قرارگاهی است. (ابراهیم/۲۹۲۸) به خدا قسم! نعمت خدا که بر بندگانش عطا کرده ما هستیم و هرکه رستگار شد، به‌واسطه‌ی ما رستگار شد.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۰ بحارالأنوار، ج۵۵، ص۲۱/ العیاشی، ج۱، ص۱۳۸؛ فیه: «فا أما ملک منهم ... من فاز» محذوفٌ/ نورالثقلین؛ فیه: «ثم قال إنّ الشجر ... من فاز» محذوفٌ/ القمی، ج۱، ص۸۵ / البرهان
الرّضا (علیه السلام)- أَیْ لَا یَثْقُلُ عَلَیْهِ حِفْظُ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِی الْأَرْضِ.
امام رضا (علیه السلام) یعنی حفظ آنچه که در آسمانها و زمین است، برایش سنگین نمی‌آید.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۲ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۶۳/ البرهان/ نورالثقلین
الرّضا (علیه السلام)- فَلَیْسَ یَحْتَاجُ أَنْ یُسَمِّیَ نَفْسَهُ وَ لَکِنَّهُ اخْتَارَ لِنَفْسِهِ أَسْمَاءً لِغَیْرِهِ یَدْعُوهُ بِهَا لِأَنَّهُ إِذَا لَمْ یُدْعَ بِاسْمِهِ لَمْ یُعْرَفْ فَأَوَّلُ مَا اخْتَارَ لِنَفْسِهِ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ لِأَنَّهُ أَعْلَی الْأَشْیَاءِ کُلِّهَا فَمَعْنَاهُ اللَّهُ وَ اسْمُهُ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ هُوَ أَوَّلُ أَسْمَائِهِ عَلَا عَلَی کُلِّ شَیْء.
امام رضا (علیه السلام) خداوند نیاز ندارد که خود را با نام‌هایی بنامد ولی برای خود، نام‌هایی را برگزید تا دیگران او را با آنها بخوانند؛ چراکه اگر با نام خود (نامی که بر خود گذارده) خوانده نشود، شناخته‌نمی‌شود. پس اوّلین نامی که برای خود برگزید، الْعَلِیُّ الْعَظیمُ است؛ چراکه این نام از همه چیز بالاتر است. معنای این نام، الله است و اسم این، الْعَلِیُّ الْعَظیمُ می‌باشد. و این اوّلین نام خدا بود؛ چراکه بر همه چیز تواناست.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۰۲ الکافی، ج۱، ص۱۱۳/ البرهان/ نورالثقلین