يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَنفِقُواْ مِن طَيِّبَٰتِ مَا كَسَبۡتُمۡ وَمِمَّآ أَخۡرَجۡنَا لَكُم مِّنَ ٱلۡأَرۡضِۖ وَلَا تَيَمَّمُواْ ٱلۡخَبِيثَ مِنۡهُ تُنفِقُونَ وَلَسۡتُم بِـَٔاخِذِيهِ إِلَّآ أَن تُغۡمِضُواْ فِيهِۚ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ
267
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- إِنَّ اللَّهَ تَعَالَی مَا فَرَضَ الْإِیمَانَ عَلَی جَارِحَهًٍْ وَاحِدَهًٍْ وَ مَا مِنْ جَارِحَهًٍْ مِنْ جَوَارِحِ الْإِنْسَانِ إِلَّا وَ قَدْ وُکِلَتْ بِغَیْرِ مَا وُکِلَتْ بِهِ الْأُخْرَی ... فَرَضَ عَلَی الْیَدَیْنِ الْإِنْفَاقَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ تَعَالَی فَقَالَ أَنْفِقُوا مِنْ طَیِّباتِ ما کَسَبْتُمْ وَ مِمَّا أَخْرَجْنا لَکُمْ مِنَ الْأَرْضِ.
امام علی (علیه السلام) خداوند بر تک‌تک جوارح، تکلیف دینی خاصّی را واجب نموده است. و عضوی از بدن انسان را نمی‌یابی که مکلّف به انجام تکلیفی باشد که عضو دیگری به آن مکلّف شده‌باشد ... بر دو دست انفاق، در راه خدا را واجب نمود و فرمود: أَنْفِقُوا مِنْ طَیِّباتِ ما کَسَبْتُمْ وَ مِمَّا أَخْرَجْنا لَکُمْ مِنَ الْأَرْضِ.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۵۶ مستدرک الوسایل، ج۱۱، ص۱۴۶/ بحارالأنوار، ج۶۶، ص۷۶ و بحارالأنوار، ج۹۰، ص۵۱؛ فیهما: «واحدهًْ و ما من جارحهًْ» محذوفٌ
الصّادق (علیه السلام)- کَانَ الْقَوْمُ قَدْ کَسَبُوا مَکَاسِبَ سَوْءٍ فِی الْجَاهِلِیَّهًِْ فَلَمَّا أَسْلَمُوا أَرَادُوا أَنْ یُخْرِجُوهَا مِنْ أَمْوَالِهِمْ لِیَتَصَدَّقُوا بِهَا فَأَبَی اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی إِلَّا أَنْ یُخْرِجُوا مِنْ أَطْیَبِ مَا کَسَبُوا.
امام صادق (علیه السلام) در [زمان] جاهلیّت مردمان به کسب و کارهای بد می‌پرداختند. هنگامی که اسلام آوردند، بر آن شدند تا این‌گونه اموال را از خود دور کنند و آنها را به عنوان صدقه به دیگران ببخشند. خداوند متعال چنین کاری را نپسندید و خواست تا از مال‌های پاکیزه‌ی خویش انفاق کنند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۵۶ الکافی، ج۴، ص۴۸/ وسایل الشیعه، ج۹، ص۴۶۵/ نورالثقلین/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- کَانَتْ عِنْدَ النَّاسِ حِینَ أَسْلَمُوا مَکَاسِبُ مِنَ الرِّبَا وَ مِنْ أَمْوَالٍ خَبِیثَهًٍْ کَانَ الرَّجُلُ یَتَعَمَّدُهَا مِنْ بَیْنِ مَالِهِ فَیَتَصَدَّقُ بِهَا فَنَهَاهُمُ اللَّهُ عَنْ ذَلِکَ وَ إِنَّ الصَّدَقَهًَْ لَا تَصْلُحُ إِلَّا مِنْ کَسْبٍ طَیِّبٍ.
امام صادق (علیه السلام) مردم هنگامی که اسلام آوردند درآمدهایی داشتند که از ربا و راه‌های ناصواب به‌دست آورده‌بودند. [این] افراد قصدِ آن کردند تا آنها را از بین اموال خود خارج کرده و صدقه بدهند، که خداوند آنان را از این کار بازداشت. [زیرا] صدقه تنها باید از روزی پاک داده‌شود.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۵۸ وسایل الشیعه، ج۹، ص۴۶۶/ دعایم الإسلام، ج۲، ص۳۲۹ و البرهان؛ فیهما: «و إن الصدقهًْ ... طیّب» محذوفٌ/ بحارالأنوار، ج۹۳، ص۱۶۸/ العیاشی، ج۱، ص۱۴۹
الصّادق (علیه السلام)- هُمْ قَوْمٌ کَسَبُوا مَکَاسِبَ خَبِیثَهًًْ قَبْلَ أَنْ یُسْلِمُوا فَلَمَّا أَنْ حَسُنَ إِسْلَامُهُمْ أَبْغَضُوا ذَلِکَ الْکَسْبَ الْخَبِیثَ وَ جَعَلُوا یُرِیدُونَ أَنْ یُخْرِجُوهُ مِنْ أَمْوَالِهِمْ فَأَبَی اللَّهُ أَنْ یَتَقَرَّبُوا إِلَیْهِ إِلَّا بِأَطْیَبِ مَا کَسَبُوا.
امام صادق (علیه السلام) این قوم پیش از آنکه اسلام بیاورند، از راه‌های نادرست، کسب مال کرده‌اند. پس زمانی که به خوبی اسلام را پذیرفتند از آن اموال ناپاک بیزاری جسته و مصمّم شدند که آنها را از اموالشان جدا کنند. خداوند از اینکه آنها از آن اموال ناپاک برای تقرّب به خداوند انفاق کنند، ابا کرد. [زیرا] خداوند تنها تقرّب را با انفاق از پاک‌ترین اموال به‌دست آمده، می‌پسندد.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۵۸ وسایل الشیعه، ج۹، ص۴۶۵/ مستطرفات السرایر، ص۵۹۹
الباقر (علیه السلام)- کَانَتْ بَقَایَا فِی أَمْوَالِ النَّاسِ أَصَابُوهَا مِنَ الرِّبَا وَ مِنَ الْمَکَاسِبِ الْخَبِیثَهًِْ قَبْلَ ذَلِکَ فَکَانَ أَحَدُهُمْ یَتَیَمَّمُهَا فَیُنْفِقُهَا وَ یَتَصَدَّقُ بِهَا فَنَهَاهُمُ اللَّهُ عَنْ ذَلِکَ.
امام باقر (علیه السلام) بقایایی در اموال مردم وجود داشت که پیش از اسلام از ربا و راه‌های نادرستی به‌دست آورده‌بودند، و عدّه‌ای از آنان به قصد انفاق، آن اموال را برمی‌داشتند و صدقه می‌دادند. ولی خداوند آنان را از این کار نهی فرمود.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۵۸ بحارالأنوار، ج۹۳، ص۱۶۷/ وسایل الشیعه، ج۹، ص۴۶۸/ العیاشی، ج۱، ص۱۴۹/ البرهان
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- إِنَ اللَّهَ یَقْبَلُ الصَّدَقَاتِ وَ لَا یَقْبَلُ مِنْهَا إِلَّا الطَّیِّب.
پیامبر (صلی الله علیه و آله) خداوند صدقه‌ها را می‌پذیرد و فقط پاکیزه‌های آن را قبول می‌کند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۵۸ مستدرک الوسایل، ج۷، ص۲۴۶/ نورالثقلین
ابن‌عباس (رحمة الله علیه)- وَ لَا تَیَمَّمُوا الْخَبِیثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَ قِیلَ: هُوَ الزَّکَاهًُْ الْوَاجِبَهًُْ وَ مَا فَرَضَهُ اللَّهُ فِی الْأَمْوَالِ.
ابن‌عباس (رحمة الله علیه) در مورد وَ لا تَیَمَّمُوا الْخَبِیثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ گفته‌اند: مقصود، پرداخت زکات واجب و پرداختیهای واجب مالی [مثل خمس و ...] است که خداوند در اموال مقرّر کرده است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۵۸ بحارالأنوار، ج۷۱، ص۴۰
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- قَالَ اللهُ تَعَالَی یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَیِّباتِ ما کَسَبْتُمْ وَ مِمَّا أَخْرَجْنا لَکُمْ إِنَ أَحَدَهُمْ یَرْفَعُ یَدَیْهِ إِلَی السَّمَاءِ وَ یَقُولُ یَا رَبِّ یَا رَبِّ وَ مَطْعَمُهُ مِنْ حَرَامٍ وَ مَکْسَبُهُ مِنْ حَرَامٍ وَ غُذِّیَ مِنْ حَرَامٍ فَأَنَّی یُسْتَجَابُ لِهَذَا وَ أَیُّ عَمَلٍ یُقْبَلُ لِهَذَا وَ هُوَ یُنْفِقُ فِیهِ مِنْ غَیْرِ حِل.
پیامبر (صلی الله علیه و آله) خدای تعالی فرمود: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَیِّباتِ ما کَسَبْتُمْ وَ مِمَّا أَخْرَجْنا لَکُمْ اگر کسی از بندگان خدا، دستانش را [برای دعاکردن] به‌سوی آسمان بالا برد و در حالی‌که اموال، درآمد و غذایش از حرام باشد، دعا کند و ای خدایا، ای خدایا بگوید، چگونه امکان دارد که دعایش مستجاب شود؟! و کدام کار از او پذیرفته خواهدبود؟! [انفاق نیز از او پذیرفته نیست زیرا] انفاق او نیز، انفاق از مال غیر حلال است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۵۸ مجموعه ورام، ج۲، ص۲۲۶
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- کَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِذَا أَمَرَ بِالنَّخْلِ أَنْ یُزَکَّی یَجِیءُ قَوْمٌ بِأَلْوَانٍ مِنَ التَّمْرِ هُوَ مِنْ أَرْدَإِ التَّمْرِ یُؤَدُّونَهُ عَنْ زَکَاتِهِمْ یُقَالُ لَهُ الْجُعْرُورُ وَ الْمِعَی‌فَأْرَهًٍْ قَلِیلَهًُْ اللِّحَاءِ عَظِیمَهًُْ النَّوَی فَکَانَ بَعْضُهُمْ یَجِیءُ بِهَا عَنِ التَّمْرِ الْجَیِّدِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) لَا تَخْرُصُوا هَاتَیْنِ وَ لَا تَجِیئُوا مِنْهَا بِشَیْءٍ وَ فِی ذَلِکَ أَنْزَلَ اللَّهُ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَیِّباتِ ما کَسَبْتُمْ إِلَی قَوْلِهِ إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِیهِ وَ الْإِغْمَاضُ أَنْ یَأْخُذَ هَاتَیْنِ التَّمْرَتَیْنِ مِنَ التَّمْرِ وَ قَالَ لَا یَصِلُ إِلَی اللَّهِ صَدَقَهًٌْ مِنْ کَسْبٍ حَرَامٍ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله) از امام صادق (علیه السلام)نقل شده است که فرموده‌اند: وقتی رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) دستور داد که زکات خرما را بپردازند، گروهی با خرماهای مختلف که از پست‌ترین نوع خرما بود و به «جعرور» و «معافاره» معروف بود که گوشت کم و هسته‌ی درشت دارد (خرمای نامرغوب) برای پرداخت زکاتشان به نزد حضرت آمدند و گروه دیگری بهترین خرمایشان را نزد ایشان آوردند. حضرت فرمود: «این دو نوع خرمای بی‌کیفیّت را [به عنوان فریب‌کاری و فرار از زکات] با دیگر خرماها مخلوط نکنید». و از آن خرماهای بی‌کیفیّت، به عنوان زکات نیاورید. در آن وقت خداوند این آیه را فرو فرستاد: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَیِّباتِ ما کَسَبْتُمْ ... إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِیهِ و از گرفتن آن دو نوع خرمای بی‌کیفیّت اغماض نموده و فرمود: «صدقه‌ای که از مال حرام پرداخت شود، به خداوند نمی‌رسد».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۵۸ بحارالأنوار، ج۹۳، ص۴۶/ العیاشی، ج۱، ص۱۴۸/ البرهان/ الکافی، ج۴، ص۴۸ و نورالثقلین؛ فیهما: «و لا تیمموا ... بآخذیه» بدلٌ «یا ایها الذین ... ما کسبتم» و «قال لا یصل ... حرام» محذوفٌ
الصّادق (علیه السلام)- وَ قَوْلُهُ وَ مِمَّا أَخْرَجْنا لَکُمْ مِنَ الْأَرْضِ فَقَالَ هِیَ تَمْرَهًٌْ یُقَالُ لَهَا الْجُعْرُورُ عَظِیمَهًُْ النَّوَی قَلِیلَهًُْ اللِّحَاءِ وَ تَمْرَهًٌْ أُخْرَی یُقَالُ لَهَا مِعَی فَأْرَهًٍْ وَ هُمَا أَرْدَی التَّمْرِ فَکَانُوا إِذَا أَخَذُوا یُزَکُّونَ النَّخْلَ جَاءُوا مِنْ ذَلِکَ اللَّوْنَیْنِ مِنَ التَّمْرِ فَأَبَی اللَّهُ تَعَالَی عَلَیْهِمْ ذَلِکَ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) لَا تَخْرُصُوا هَاتَیْنِ النَّخْلَتَیْنِ وَ لَا تُؤَدُّوا عَنْهُمَا شَیْئاً أَرَادَ أَنْ یَنْزِعَ عِلَّهًَْ مَنِ اعْتَلَّ وَ کَانَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یُؤَدِّیهِمَا عَنِ التَّمْرِ الْجَیِّدِ وَ فِی ذَلِکَ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی وَ لا تَیَمَّمُوا الْخَبِیثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَ لَسْتُمْ بِآخِذِیهِ إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِیهِ فَالْإِغْمَاضُ أَنْ یَکْسِرَ الشَّیْءَ فَیَأْخُذَهُ بِرُخْص.
امام صادق (علیه السلام) امام (علیه السلام) درباره‌ی کلام خداوند: وَ مِمَّا أَخْرَجْنا لَکُمْ مِنَ الْأَرْضِ فرمود: «آن شامل دو نوع خرمای نامرغوب است که یک نوع آن به «جعرور» معروف است که خرمایی با هسته‌ی درشت و گوشت کم می‌باشد و نوع دیگرآن «معافاره» خوانده‌می‌شود. زمان پرداخت زکات، آنها این دو نوع را آوردند و خداوند از پذیرش خرمای آنها ابا نمود و پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «آن دو نوع خرما را با خرماهای خوب مخلوط نکنید [تا به عنوان زکات بدهید] و از آن چیزی نپردازید» و خواست که عذر هر بهانه‌گیری را از بین ببرد. برخی مردم هم از خرماهای خوب آن نخل‌ها آورده‌بودند و در آن وقت خداوند فرمود: وَ لا تَیَمَّمُوا الْخَبِیثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَ لَسْتُمْ بِآخِذِیهِ إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِیهِ و اصطلاحاً زمانی می‌گویند چشم‌پوشی و اغماض صورت گرفته که حکم سنگینی را [نقض کرده] بشکنند و سپس آن حکم را ساده‌تر و سبک‌تر کنند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۶۰ مستطرفات السرایر، ص۵۹۹
الصّادق (علیه السلام)- بَعَثَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ رَوَاحَهًَْ فَقَالَ لَا تَخْرُصُوا جُعْرُوراً وَ لَا مِعَی فَأْرَهًٍْ وَ کَانَ أُنَاسٌ یَجِیئُونَ بِتَمْرِ سَوْءٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ جَلَّ ذِکْرُهُ وَ لَسْتُمْ بِآخِذِیهِ إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِیهِ وَ ذَکَرَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ خَرَصَ عَلَیْهِمْ تَمْرَ سَوْءٍ فَقَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) یَا عَبْدَ اللَّهِ لَا تَخْرُصْ جُعْرُوراً وَ لَا مِعَی فَأْرَهًٍْ.
امام صادق (علیه السلام) [پیامبر (صلی الله علیه و آله) هنگام زکات‌گرفتن] عبدالله‌بن‌رَواحه را فرستاد و فرمود: «جعرور» و «معافاره» (دو نوع خرمای نامرغوب) را [در شمار زکات خرما] به حساب نیاورید! و [در آن هنگام] عدّه‌ای خرمای بد [برای زکات] می‌آوردند. بنابراین خداوند باری تعالی آیه‌ی: وَلَسْتُم بِآخِذِیه إِلاَّ أَن تُغْمِضُواْ فِیه را نازل فرمود و با این آیه، متذکّر شدکه عبدالله، خرمای بد را با آنان حساب کرد، و پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «ای عبدالله! «جعرور» و «معافاره» را [جزو زکات] حساب نکنید».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۶۰ بحارالأنوار، ج۹۳، ص۴۶/ العیاشی، ج۱، ص۱۴۹/ وسایل الشیعه، ج۹، ص۲۰۷/ البرهان
علیّ‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه)- فَإِنَّهُ کَانَ سَبَبُ نُزُولِهَا أَنَّ قَوْماً کَانُوا إِذَا صَرَمُوا النَّخْلَ عَمَدُوا إِلَی أَرْذَلِ تُمُورِهِمْ فَیَتَصَدَّقُونَ بِهَا فَنَهَاهُمُ اللَّهُ عَنْ ذَلِکَ فَقَالَ وَ لا تَیَمَّمُوا الْخَبِیثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَ لَسْتُمْ بِآخِذِیهِ أَیْ أَنْتُمْ لَوْ دُفِعَ ذَلِکَ إِلَیْکُمْ لَمْ تَأْخُذُوهُ.
علی‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه) شأن نزول آیه آن است که گروهی چون بار نخل را چیدند، پست‌ترین خرما را برای صدقه‌دادن انتخاب کردند و خداوند آنها را از این کار بازداشت و فرمود: وَ لا تَیَمَّمُوا الْخَبِیثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَ لَسْتُمْ بِآخِذِیهِ إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِیهِ به این معنی که اگر آن را به شما نیز بدهند، نمی‌گیرید.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۶۰ بحارالأنوار، ج۹۳، ص۱۴۳/ القمی، ج۱، ص۹۲/ مستدرک الوسایل، ج۷، ص۹۵
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- أَنَّهَا نَزَلَتْ فِی قَوْمٍ کَانُوا یَأْتُونَ بِالْحَشَفِ فَیَدْخُلُونَهُ فِی تَمْرِ الصِّدْقِ.
امام علی (علیه السلام) آیه درباره‌ی قومی نازل شد که خرمای خشک و چروکیده می‌آوردند و آن را با خرمای سالم مخلوط می‌کردند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۶۰ نورالثقلین
الصّادق (علیه السلام)- کَانَ أَهْلُ الْمَدِینَهًِْ یَأْتُونَ بِصَدَقَهًِْ الْفِطْرِ إِلَی مَسْجِدِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ فِیهِ عِذْقٌ یُسَمَّی الْجُعْرُورَ وَ عِذْقٌ یُسَمَّی مِعَی فَأْرَهًٍْ کَانَا عَظِیماً نَوَاهُمَا رَقِیقاً لِحَاهُمَا فِی طَعْمِهِمَا مَرَارَهًٌْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) لِلْخَارِصِ لَا تَخْرُصْ عَلَیْهِمْ هَذَیْنِ اللَّوْنَیْنِ لَعَلَّهُمْ یَسْتَحْیُونَ لَا یَأْتُونَ بِهِمَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَیِّباتِ ما کَسَبْتُمْ إِلَی قَوْلِهِ تُنْفِقُونَ.
امام صادق (علیه السلام) مردم مدینه فطریّه را به مسجد رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) می‌آوردند که در میان آنها دو نوع خرما وجود داشت که به آنها «جعرور» و «معافاره» می‌گفتند. که هسته آنها بزرگ و خود خرما کم‌گوشت بود و در مزّه‌اش تلخی احساس می‌شد. (نامرغوب بودند). رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) به مسئول حسابرسی [زکات] فرمود: این دو نوع خرما را برایشان محاسبه نکن؛ شاید که شرمسار شوند و آن را نیاورند. خداوند [این آیه را] نازل فرمود: یا أَیها الَّذِینَ آمَنُواْ أَنفِقُواْ مِن طَیبَاتِ مَا کسَبْتُمْ وَ مِمَّا أَخْرَجْنا لَکُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَ لا تَیَمَّمُوا الْخَبیثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۶۰ بحارالأنوار، ج۹۳، ص۴۷/ العیاشی، ج۱، ص۱۵۰/ وسایل الشیعه، ج۹، ص۲۰۷/ نورالثقلین؛ فیه: «عرق» بدلٌ «عذق» و «عذق» الثانی محذوفٌ/ البرهان؛ فیه: «عذق» الثانی محذوفٌ
الصّادق (علیه السلام)- کُنَّا فِی أُنَاسٍ عَلَی عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَتَصَدَّقُونَ بِأَشَرِّ مَا عِنْدَهُمْ مِنَ التَّمْرِ الرَّقِیقِ الْقِشْرِ الْکَبِیرِ النَّوَی یُقَالُ لَهُ الْمِعَی‌فَأْرَهًٍْ فَفِی ذَلِکَ أَنْزَلَ اللَّهُ وَ لا تَیَمَّمُوا الْخَبِیثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ.
امام صادق (علیه السلام) مردمی در زمان رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) بودند که از بدترین چیزی که نزد خود داشتند، از خرمای پوست نازک و هسته‌درشت، که به آن «معافاره» گفته‌می‌شود، صدقه می‌دادند. خداوند در این‌باره آیه‌ی: وَلاَ تَیمَّمُواْ الْخَبِیثَ مِنْه تُنفِقُونَ را نازل فرمود.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۶۲ بحارالأنوار، ج۹۳، ص۱۴۵/ العیاشی، ج۱، ص۱۴۸/ وسایل الشیعه، ج۹، ص۲۰۶/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- عَن دَاوُد قال: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِذَا زَنَی الرَّجُلُ فَارَقَهُ رُوحُ الْإِیمَانِ قَالَ فَقَالَ هُوَ مِثْلُ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ لا تَیَمَّمُوا الْخَبِیثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ ثُمَّ قَالَ غَیْرُ هَذَا أَبْیَنُ مِنْهُ وَ ذَلِکَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ أَیَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ هُوَ الَّذِی فَارَقَهُ.
امام صادق (علیه السلام) داوود گوید: از امام صادق (علیه السلام) درباره‌ی این قول رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله): «چون مرد زنا کند روح ایمان از او جدا شود» پرسیدم. [حضرت] فرمود: «آن، مانند قول خدای عزّوجلّ: لا تَیَمَّمُوا الْخَبِیثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ است». سپس فرمود: «آیه‌ی دیگر روشن‌تر از این است و آن قول خدای عزّوجلّ است: أَیَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ این روح است که از او جدا می‌شود».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۶۲ بحارالأنوار، ج۶۶، ص۱۹۵/ الکافی، ج۲، ص۲۸۴/ وسایل الشیعه، ج۱۵، ص۳۲۳/ نورالثقلین/ البرهان؛ فیه: «الزانی» بدل «الرجل»