سوره بقره - آیه 281 جزء 3 - صفحه 47

    وَٱتَّقُواْ يَوۡمࣰا تُرۡجَعُونَ فِيهِ إِلَى ٱللَّهِۖ ثُمَّ تُوَفَّىٰ كُلُّ نَفۡسࣲ مَّا كَسَبَتۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ

    281

تفسیر روایی
و از روزی بپرهیزید (و بترسید) که در آن روز، شما را به سوی خدا بازمی‌گردانند؛ سپس به هر کس، آنچه انجام داده، به طور کامل باز پس داده می‌شود، و به آنها ستم نخواهد شد. (چون هر چه می‌بینند، نتایج اعمال خودشان است.)
1 (بقره/281)

ابن عباس (رحمة الله علیه)- هِیَ آخِرُ آیَهًٍْ نَزَلَتْ مِنَ السَّمَاءِ فَعَاشَ بَعْدَهَا أَحَداً وَ عِشْرِینَ یَوْماً.

ابن‌عباس (رحمة الله علیه) این آخرین آیه‌ای بود که از آسمان نازل شد و بعد از آن، پیامبر (صلی الله علیه و آله) بیست و یک روز در قید حیات بود.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۴۰۴ بحارالأنوار، ج۲۲، ص۴۷۱/ البرهان

2 (بقره/281)

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- أَمَّا التَّرْهِیبُ فِی کِتَابِ اللَّهِ فَقَوْلُهُ سُبْحَانَه وَ اتَّقُوا یَوْماً تُرْجَعُونَ فِیهِ إِلَی اللهِ ثُمَّ تُوَفَّی کُلُّ نَفْسٍ ما کَسَبَتْ وَ هُمْ لا یُظْلَمُونَ.

امام علی (علیه السلام) و امّا این سخن خداوند سبحان: اتَّقُوا یَوْماً تُرْجَعُونَ فِیهِ إِلَی اللهِ ثُمَّ تُوَفَّی کُلُّ نَفْسٍ ما کَسَبَتْ وَ هُمْ لا یُظْلَمُونَ مصداق ترساندن [از قیامت] در کتاب خداست.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۴۰۴ بحارالأنوار، ج۹۰، ص۶۵

3 (بقره/281)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَنْ بِلَالِ‌بْنِ‌سَعْدٍ رَفَعَهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَرْبَعُ خِصَالٍ جَارِیَاتٌ عَلَیْکُمْ مِنَ الرَّحْمَنِ مَعَ ظُلْمِکُمْ أَنْفُسَکُمْ وَ خَطَایَاکُمْ أَمَّا رِزْقُهُ فَدَارٌّ عَلَیْکُمْ وَ أَمَّا رَحْمَتُهُ فَغَیْرُ مَحْجُوبَهًٍْ عَنْکُمْ وَ أَمَّا سَتْرُهُ فَشَائِعٌ عَلَیْکُمْ وَ أَمَّا عِقَابُهُ فَلَمْ یُعَجِّلْ عَلَیْکُمْ وَ أَنْتُمْ مَعَ ذَلِکَ تَجْتَرُونَ عَلَی إِلَهِکُمْ أَنْتُمُ الْیَوْمَ تَتَکَلَّمُونَ وَ اللَّهُ سَاکِتٌ عَنْکُمْ فَیُوشِکُ أَنْ یَتَکَلَّمَ وَ تَسْکُتُونَ ثُمَّ یَثُورَ مِنْ أَعْمَالِکُمْ دُخَانٌ تَسْوَدُّ مِنْهُ الْوُجُوهُ ثُمَّ تَلا وَ اتَّقُوا یَوْماً تُرْجَعُونَ فِیهِ إِلَی اللهِ ثُمَّ تُوَفَّی کُلُّ نَفْسٍ ما کَسَبَتْ وَ هُمْ لا یُظْلَمُونَ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «خداوند رحمان با وجود ظلم‌هایی که به خودتان می‌کنید و گناهانی که مرتکب می‌شوید، چهار ویژگی را از سوی خود برای شما جاری کرده است: رزقش را پیرامون شما قرار داد؛ رحمتش، از شما پنهان نیست؛ رازداری‌اش، در حقّ شما شایع است و در إعمال عذابش، برشما عجله نمی‌کند. و امّا شما با وجود این، برخدای خود گستاخ می‌شوید. شما امروز سخن می‌گویید و خداوند درباره‌ی شما سکوت می‌کند [و اجازه می‌دهد هر کاری حتّی خطا بکنید. آن روز] نزدیک است که او شروع به صحبت بکند و شما ساکت شوید؛ آن هنگام از اعمالتان دودی بلند می‌شود که صورتتان را سیاه می‌کند. سپس آیه‌ی: وَ اتَّقُوا یَوْماً تُرْجَعُونَ فِیهِ إِلَی اللهِ ثُمَّ تُوَفَّی کُلُّ نَفْسٍ ما کَسَبَتْ وَ هُمْ لا یُظْلَمُون را تلاوت نمود.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۴۰۴ مجموعه ورام، ج۲، ص۳۴