الصّادق (علیه السلام)- عَنْ هَارُونَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْحَلَبِیِّ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ یَا بَنِی‌إسْرَائِیلَ. قَالَ: هُمْ نَحْنُ خَاصَّهًًْ.

امام صادق (علیه السلام) منظور از آن‌ها فقط ما هستیم.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۹۲ بحارالأنوار، ج۲۴، ص۳۹۷

العسکری (علیه السلام)- یَا بَنِی‌إسْرَائِیلَ وُلْدَ یَعْقُوبَ إِسْرَائِیلَ.

امام عسکری (علیه السلام) منظور از «بنی‌اسرائیل»، فرزندان یعقوب (علیه السلام) است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۹۲ بحارالأنوار، ج۹، ص۱۷۸/ بحارالأنوار، ج۶۶، ص۳۴۰/ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۵۴/ الإمام العسکری، ص۲۲۷/ البرهان؛ فیه: «ولد یعقوب اسراییل» محذوفٌ

الصّادق (علیه السلام)- کَانَ یَعْقُوبُ وَ عِیصٌ تَوْأَمَیْنِ فَوُلِدَ عِیصٌ ثُمَّ وُلِدَ یَعْقُوبُ فَسُمِّیَ یَعْقُوبَ لِأَنَّهُ خَرَجَ بِعَقِبِ أَخِیهِ عِیص.

امام صادق (علیه السلام) حضرت یعقوب (علیه السلام) و برادرش عیص (عیسو عیساد) دو قلو بودند و حضرت یعقوب (علیه السلام) بعد از عیص متولّد گردید. بدان سبب آن حضرت را یعقوب (علیه السلام) (از عقب چیزی آمده) نامیدند که پس از برادرش، عیص [از رحم مادرش] خارج شد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۹۲ البرهان/ علل الشرایع، ج۱، ص۴۳

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- قَدْ یَحْسُنُ الِامْتِنَانُ بِالنِّعمَهًِْ وَ ذَلِکَ عِنْدَ کُفرَانِهَا وَ لَوْ لَا أَنَّ بَنِی‌إسرَائِیلَ کَفَرُوا النِّعمَهًَْ لَمَا قَالَ اللَّهُ لَهُمْ: اذْکُرُوا نِعْمَتِیَ الَّتِی أَنْعَمْتُ عَلَیْکُمْ.

امام علی (علیه السلام) منّت‌گذاشتن به نعمت و بخشش، زمانی پسندیده است که [کسی‌که به او نعمت داده‌ای] آن را کفران کند و اگر بنی‌اسرائیل به کفران نعمت خدا نمی‌پرداختند خداوند هیچ‌گاه به آنان منّت نمی‌گذاشت و نمی‌فرمود: اذْکُرُوا نِعْمَتِیَ الَّتِی أَنْعَمْتُ عَلَیْکُمْ.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۹۲ شرح نهج البلاغه، ج۲۰، ص۲۹۴

العسکری (علیه السلام)- اذْکُرُوا إِذْ کَانَ الْبَلَاءُ یُصْرَفُ عَنْ أَسْلَافِکُمْ وَ یَخِفُ بِالصَّلَاهًِْ عَلَی مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ، أَ فَمَا تَعْلَمُونَ أَنَّکُمْ إِذَا شَاهَدْتُمُوهُ، وَ آمَنْتُمْ بِهِ کَانَتِ النِّعْمَهًُْ عَلَیْکُمْ أَعْظَمَ {وَ أَفْضَلَ} وَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَیْکُمْ {أَکْثَرَ} وَ أَجْزَل.

امام عسکری (علیه السلام) به یاد آورید آنگاه را که خدا بلا را از نیاکان شما دور می‌کرد و به‌واسطه‌ی صلوات بر محمّد (و خاندان (علیهم السلام) پاکش آن عذاب را سبک می‌نمود. آیا نمی‌دانید که دیدن محمّد (و ایمان‌آوردن به وی، برترین نعمت برای شما بود و خداوند بزرگ‌ترین نعمت را بر شما عطا نمود؟! (این جملات را در تفسیر کلمه ی اذْکُرُوا فرموده اند).

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۹۴ قصص الأنبیاءللجزایری، ص۲۲۵/ الإمام العسکری، ص۲۴۴

الصّادق (علیه السلام)- أَوْفُوا بِوَلَایَهًِْ عَلِیِّ‌بْنِ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) فَرْضاً مِنَ اللَّهِ تَعَالَی أُوفِ لَکُمْ بِالْجَنَّهًِْ.

امام صادق (علیه السلام) به ولایت علی (علیه السلام) که خدا، قبول و اطاعت او را بر شما واجب کرده وفا کنید تا من به وعده‌ی خود در مورد بهشت برای شما، وفا کنم.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۹۴ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۱۳۰ ۳۵۸/ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۹۷/ العیاشی، ج۱، ص۴۲/ بحارالأنوار، ج۳۷، ص۶۲/ فرات الکوفی، ص۵۸/ بحارالأنوار، ج۶۶، ص۳۴۰

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- إِنَّ اللَّهَ ذُو {ذَا} الْجَلَالِ وَ الْإِکْرَامِ لَمَّا خَلَقَ الْخَلْقَ وَ اخْتَارَ خِیَرَهًًْ مِنْ خَلْقِهِ وَ اصْطَفَی صَفْوَهًًْ مِنْ عِبَادِهِ وَ أَرْسَلَ رَسُولًا مِنْهُمْ وَ أَنْزَلَ عَلَیْهِ کِتَابَهُ وَ شَرَعَ لَهُ دِینَهُ وَ فَرَضَ فَرَائِضَهُ فَکَانَتِ الْجُمْلَهًُْ قَوْلَ اللَّهِ جَلَّ ذِکْرُهُ حَیْثُ أَمَرَ فَقَالَ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا ألرّسول وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ فَهُوَ لَنَا أَهْلَ‌الْبَیْتِ (علیهم السلام) خَاصَّهًًْ دُونَ غَیْرِنَا فَانْقَلَبْتُمْ عَلَی أَعْقَابِکُمْ وَ ارْتَدَدْتُمْ وَ نَقَضْتُمُ الْأَمْرَ وَ نَکَثْتُمُ الْعَهْدَ وَ لَمْ تَضُرُّوا اللَّهَ شَیْئاً وَ قَدْ أَمَرَکُمُ اللَّهُ أَنْ تَرُدُّوا الْأَمْرَ إِلَی اللَّهِ وَ إِلَی رَسُولِهِ وَ إِلَی أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمُ الْمُسْتَنْبِطِینَ لِلْعِلْمِ فَأَقْرَرْتُمْ ثُمَّ جَحَدْتُمْ وَ قَدْ قَالَ اللَّهُ لَکُمْ أَوْفُوا بِعَهْدِی أُوفِ بِعَهْدِکُمْ.

امام علی (علیه السلام) خدای صاحب عظمت و اکرام مخلوقات را آفریده و بهترین ایشان را برگزید؛ منتخبی از بندگان خود انتخاب نمود و رسولی از آن برگزیدگان و نیکان ارسال و کتاب آسمانی خود را بر او نازل کرد و دین خود را تشریع فرمود و فرایض خود را بر وی [و بر امّتش] واجب و لازم گردانید. پس همه‌ی این‌ها در این قول خداوند وجود دارد که می‌فرماید: اطاعت کنید خدا را! و اطاعت کنید پیامبر خدا و اولو الأمر (اوصیای پیامبر) را. این تعبیر اولی‌الأمر فقط مخصوص ما اهل‌بیت (علیهم السلام) است نه هیچ‌کس غیر از ما؛ [با این‌حال ما را واگذاشتید و] به وضعیّت گذشته‌ی خود (دوران جهل و جهالت) بازگشتید و همگی مرتد شده، امر ما را نقض کرده و پیمان‌شکنی کردید. [از این حرکت بد و سنّت قبیحه‌ی شما] اصلاً ضرری به خدا نمی‌رسد [بلکه شرّ آن به خود شما برمی‌گردد]. خدا به شما امر کرد که امر [ولایت] را به خدا، پیغمبر (و اولی‌الأمر خود ارجاع دهید که آن جماعت اهل استنباط علوم هستند. امّا شما در ابتدا به آن اقرار نموده و پذیرفتید و بعد از آن منکر آن گشتید حال آنکه خدا فرموده بود: أَوْفُوا بِعَهْدِی أُوفِ بِعَهْدِکُمْ وَ إِیَّایَ فَارْهَبُونِ.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۹۴ بحارالأنوار، ج۳۲، ص۹۶/ الاحتجاج، ج۱، ص۱۶۰

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- لَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی وَ أَوْفُوا بِعَهْدِی أُوفِ بِعَهْدِکُمْ وَ اللَّهِ لَقَدْ خَرَجَ آدَمُ (علیه السلام) مِنَ الدُّنْیَا وَ قَدْ عَاهَدَ عَلَی الْوَفَاءِ لِوَلَدِهِ شَیْثٍ (علیه السلام) فَمَا وُفِیَ لَهُ وَ لَقَدْ خَرَجَ نُوحٌ (علیه السلام) مِنَ الدُّنْیَا وَ قَدْ عَاهَدَ قَوْمَهُ عَلَی الْوَفَاءِ لِوَصِیِّهِ سَامٍ (علیه السلام) فَمَا وَفَتْ أُمَّتُهُ وَ لَقَدْ خَرَجَ إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام) مِنَ الدُّنْیَا وَ عَاهَدَ قَوْمَهُ عَلَی الْوَفَاءِ لِوَصِیِّهِ إِسْمَاعِیلَ (علیه السلام) فَمَا وَفَتْ أُمَّتُهُ وَ لَقَدْ خَرَجَ مُوسَی (علیه السلام) مِنَ الدُّنْیَا وَ عَاهَدَ قَوْمَهُ عَلَی الْوَفَاءِ لِوَصِیِّهِ یُوشَعَ‌بْنِ‌نُون (علیه السلام) فَمَا وَفَتْ أُمَّتُهُ وَ لَقَدْ رُفِعَ عِیسَی بْنُ مَرْیَمَ (علیه السلام) إِلَی السَّمَاءِ وَ قَدْ عَاهَدَ قَوْمَهُ عَلَی الْوَفَاءِ لِوَصِیِّهِ شَمْعُونَ بْنِ حَمُّونَ (علیه السلام) الصَّفَا فَمَا وَفَتْ أُمَّتُهُ وَ إِنِّی مُفَارِقُکُمْ عَنْ قَرِیبٍ وَ خَارِجٌ مِنْ بَیْنِ أَظْهُرِکُمْ وَ قَدْ عَهِدْتُ إِلَی أُمَّتِی فِی عَهْدِ عَلِیِّ‌بْنِ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) وَ إِنَّهَا لَرَاکِبَهًٌْ سَنَنَ مَنْ قَبْلَهَا مِنَ الْأُمَمِ فِی مُخَالَفَهًِْ وَصِیِّی وَ عِصْیَانِهِ أَلَا وَ إِنِّی مُجَدِّدٌ عَلَیْکُمْ عَهْدِی فِی عَلِیٍّ (علیه السلام) فَمَنْ نَکَثَ فَإِنَّما یَنْکُثُ عَلی نَفْسِهِ وَ مَنْ أَوْفی بِما عاهَدَ عَلَیْهُ اللَّهَ فَسَیُؤْتِیهِ أَجْراً عَظِیماً.

پیامبر ( به خدا سوگند حضرت آدم (از دار دنیا رفت، در حالی که با قومش پیمان بسته‌بود تا به فرزندش شیث (علیه السلام) وفادار بمانند ولی آن‌ها به آن عهد وفا نکردند. حضرت نوح (علیه السلام) نیز چشم از جهان پوشید در حالی‌که با قومش عهدکرد که نسبت به وصیّ او، سام (علیه السلام) وفادار باشند امّا چنین نکردند. حضرت ابراهیم (علیه السلام) نیز دار دنیا را وداع گفت و از قومش درباره‌ی وفادارماندن به وصیّش، اسماعیل (علیه السلام) پیمان گرفت امّا امّتش وفا نکردند. همچنین حضرت موسی (علیه السلام) از دنیا رفت در حالی که با قومش عهد بسته‌بود با وصیّش یوشع‌بن‌نون (علیه السلام)، وفاداری کنند امّا امّتش به آن وفا نکردند؛ حضرت عیسی‌بن‌مریم (علیه السلام) نیز به آسمان بالا برده‌شد درحالی‌که با قومش بر وفادارماندن به وصیّش شمعون‌بن‌حمون‌صفا (علیه السلام) میثاق بست، امّا قوم او نیز وفا نکردند. من نیز به زودی از شما جدا شده و از میانتان خواهم‌رفت؛ من با امّتم درباره‌ی علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) عهد کردم [که بعد از من از او اطاعت کنند] ولی می‌دانم امّت من نیز بر همان سنّت امّت پیامبران پیشین که مخالفت‌کردن با وصّی پیامبران بود، عمل خواهندکرد. آگاه باشید! عهدم را درباره‌ی علی (علیه السلام) بار دیگر به شما ابلاغ می‌نمایم. هرکس این عهد را بشکند، به خود خیانت کرده و هرکس به این عهد که از جانب خدا می‌باشد، وفادار بماند، خداوند به او اجر بزرگی خواهد داد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۹۶ بحارالأنوار، ج۳۸، ص۱۲۹/ معانی الأخبار، ص۳۷۲/ نورالثقلین/ البرهان

الصّادق (علیه السلام)- عَنْ هِشَامِ‌بْنِ‌سَالِمٍ قَالَ: قُلْتُ لِلصَّادِقِ (علیه السلام) یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ! مَا بَالُ الْمُؤْمِنِ إِذَا دَعَا رُبَّمَا لَمْ یُسْتَجَبْ لَهُ وَ قَدْ قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ وَ قالَ رَبُّکُمُ ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکُمْ؟ فَقَالَ: إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا دَعَا اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی بِنِیَّهًٍْ صَادِقَهًٍْ وَ قَلْبٍ مُخْلِصٍ اسْتُجِیبَ لَهُ بَعْدَ وَفَائِهِ بِعَهْدِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ إِذَا دَعَا اللَّهَ بِغَیْرِ نِیَّهًٍْ وَ إِخْلَاصٍ لَمْ یُسْتَجَبْ لَهُ أَ لَیْسَ اللَّهُ یَقُولُ وَ أَوْفُوا بِعَهْدِی أُوفِ بِعَهْدِکُمْ فَمَنْ وَفَی وُفِیَ لَهُ.

امام صادق (علیه السلام) از هشام‌بن‌سالم نقل است که گوید: به امام صادق (علیه السلام) گفتم: «ای فرزند رسول‌خدا (! چگونه است که گاه مؤمن هرچه خدای را می‌خواند، دعایش به اجابت نمی‌رسد در صورتی‌که خداوند می‌فرماید: ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکُمْ» پس حضرت (علیه السلام) فرمود: «اگر بنده با نیّت پاک و خلوص قلب، خدا را بخواند، دعایش اجابت می‌شود، البتّه بعد از اینکه به عهد خود با خدا وفا کرده‌باشد؛ و چنانچه خدای را بدون خلوص نیّت بخواند، خواسته‌اش برآورده نمی‌شود. آیا خداوند نفرمود: وَ أَوْفُوا بِعَهْدِی أُوفِ بِعَهْدِکُمْ؟! پس هرکه وفا کند، به او وفا می‌شود».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۹۸ مستدرک الوسایل، ج۵، ص۱۸۹/ بحارالأنوار، ج۹۰، ص۳۷۹/ الاختصاص، ص۲۴۲