سوره آل عمران - آیه 139 جزء 4 - صفحه 67

    وَلَا تَهِنُواْ وَلَا تَحۡزَنُواْ وَأَنتُمُ ٱلۡأَعۡلَوۡنَ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ

    139

تفسیر روایی
و سست نشوید! و غمگین نگردید! و شما برترید اگر ایمان داشته باشید!
1 (آل عمران/139)

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- قِیلَ لَمَّا انْهَزَمَ الْمُسْلِمُونَ فِی الشِّعْبِ وَ أَقْبَلَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِیدِ بِخَیْلِ الْمُشْرِکِینَ یُرِیدُ أَنْ یَعْلُوَ عَلَیْهِمُ الْجَبَلَ فَقَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) لَا یَعْلُنَّ عَلَیْنَا اللَّهُمَّ لَا قُوَّهًَْ لَنَا إِلَّا بِکَ اللَّهُمَّ لَا یَعْبُدُکَ بِهَذِهِ البَلْدَهًِْ إِلَّا هَؤُلَاءِ النَّفَرُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ الْآیَهًَْ وَ ثَابَ نَفَرٌ رُمَاهًٌْ وَ صَعِدُوا الْجَبَلَ وَ رَمَوْا خَیْلَ الْمُشْرِکِینَ حَتَّی هَزَمُوهُمْ وَ عَلَا الْمُسْلِمُونَ الْجَبَلَ فَذَلِکَ قَوْلُهُ وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ عَنِ إبن‌عباس (رحمة الله علیه).

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) وقتی مسلمانان در درّه (کنار کوه احد) شکست خوردند و خالدبن‌ولید با لشگری از مشرکان آمد تا از کوه بالا رود و بر مسلمانان مسلّط شود پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) دست به دعا برداشت و عرض کرد: «پرودگارا! مشرکان بر ما برتری نیابند. خدایا ما جز به یاری تو نیرویی نداریم! خدایا! در این سرزمین جز این افراد تو را نمی‌پرستند». در نتیجه خداوند این آیه را نازل کرد: «و گروهی تیرانداز بازگشتند و از کوه بالا رفتند و به‌طرف لشگر مشرکان تیر پرتاب کردند تا آن‌ها را ست دادند و مسلمانان بالای کوه رفتند و این مطلب معنای سخن خداست: وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ است».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۷۷۲ بحارالأنوار، ج۲۰، ص۲۱