يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱصۡبِرُواْ وَصَابِرُواْ وَرَابِطُواْ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ
200
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱصۡبِرُواْ وَصَابِرُواْ وَرَابِطُواْ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ
200
ابنعبّاس (رحمة الله علیه)- نَزَلَتْ فِی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ عَلِیٍ (علیه السلام) وَ حَمْزَهًَْبْنِعَبْدِالْمُطَّلِب (رحمة الله علیه).
ابنعبّاس (رحمة الله علیه) این آیه در شأن رسولخدا (صلی الله علیه و آله) و علی (علیه السلام) و حمزه (علیه السلام)، نازل شد است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۴ شواهدالتنزیل، ج۱، ص۱۸۰/ فرات الکوفی، ص۹۹/ شواهدالتنزیل، ج۱، ص۱۷۳/ البرهان
الرّضا (علیه السلام)- إِذَا أَرَادَ أَحَدُکُمُ الْحَاجَهًَْ فَلْیُبَکِّرْ فِی طَلَبِهَا یَوْمَ الْخَمِیسِ وَ لْیَقْرَأْ إِذَا خَرَجَ مِنْ مَنْزِلِهِ آخِرَ سُورَهًِْ آلِ عِمْرَانَ وَ آیَهًَْ الْکُرْسِیِّ وَ إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ وَ أُمَّ الْکِتَابِ فَإِنَّ فِیهَا قَضَاءَ حَوَائِجِ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَهًِْ.
امام رضا (علیه السلام) چون یکی از شما نیازی داشته باشد بامداد روز پنجشنبه آن را طلب کن و هنگامی که از منزلش بهدنبال آن بیرون برود؛ آخر سورهی آلعمران و آیهًْالکرسی و سورهی إِنَّا أَنْزَلْناهُ و سورهی حمد که در آنها بر آوردهشدن حاجتهای دنیا و آخرت است، را بخواند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۴ بحارالأنوار، ج۷۳، ص۱۶۹/ نورالثقلین
الصّادق (علیه السلام)- اصْبِرُوا عَلَی الْفَرَائِضِ وَ صَابِرُوا عَلَی الْمَصَائِبِ وَ رَابِطُوا عَلَی الْأَئِمَّهًِْ (علیهم السلام).
امام صادق (علیه السلام) بر واجبات صبر کنید و در برابر مشکلات پایدار باشید و از حدود پیامبران (علیهم السلام) دفاع کنید.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۴ الکافی، ج۲، ص۸۱/ بحارالأنوار، ج۲۴، ص۲۲۰/ بحارالأنوار، ج۲۴، ص۲۱۷/ القمی، ج۱، ص۱۲۹/ العیاشی، ج۱، ص۲۱۲/ وسایل الشیعهًْ، ج۱۵، ص۲۵۹/ مستدرک الوسایل، ج۱۱، ص۲۸۲/ وسایل الشیعهًْ، ج۱۵، ص۲۵۹/ بحارالأنوار، ج۶۸، ص۱۹۵/ نورالثقلین/ البرهان
الباقر (علیه السلام)- إِصْبِرُوا عَلَی أَدَاءِ الْفَرَائِضِ وَ صَابِرُوا عَدُوَّکُمْ وَ رَابِطُوا إِمَامَکُمْ الْمُنْتَظَر (علیه السلام).
امام باقر (علیه السلام) بر انجام واجبات صبر کنید و در مقابل دشمنانتان پایدار باشید و از امام منتظر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) دفاع کنید.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۴ الغیبهًْ للنعمانی، ص۱۹۹/ بحارالأنوار، ج۲۴، ص۲۱۹/ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۱۳۳/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- اصْبِرُوا عَلَی الْأَذَی فِینَا قُلْتُ: وَ صابِرُوا؟ قَالَ: عَدُوَّکُمْ مَعَ وَلِیِّکُمْ. قُلْتُ؟ وَ رابِطُوا؟ قَالَ: الْمُقَامَ مَعَ إِمَامِکُمْ.
امام صادق (علیه السلام) یعقوب سراج گوید: امام صادق (علیه السلام) فرمود: اصْبِرُوا بر اذّیت در راه ما صبر و مقاومت کنید. از او در مورد فصابِرُوا سؤال کردم. در جواب فرمود: «با ولیّ امرتان در برابر دشمنانتان پایدار باشید». و در مورد رابِطُوا پرسیدم. فرمود: «از امامتان دفاع کنید».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۴ بحارالأنوار، ج۲۴، ص۲۱۷/ العیاشی، ج۱، ص۲۱۳/ نورالثقلین/ البرهان
ابنعبّاس (رحمة الله علیه)- اصْبِرُوا وَ صابِرُوا عَلَی مَحَبَّهًِْ عَلِیِبْنِأَبِیطَالِبٍ (علیه السلام).
ابنعبّاس (رحمة الله علیه) اصْبِرُوا وَ صابِرُوا بر محبّت علیّبنابیطالب (علیه السلام) شکیبایی کنید.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۴ شواهدالتنزیل، ج۱، ص۱۷۹
الباقر (علیه السلام)- اصْبِرُوا عَلَی الْمَصَائِبِ وَ صابِرُوا عَلَی عَدُوِّکُمْ وَ رابِطُوا عَدُوَّکُمْ.
امام باقر (علیه السلام) اصْبِرُوا در برابر مصائب صبر و مقاومت داشته باشید و صابِرُوا در برابر حملات دشمن پایداری نمایید و رابِطُوا مراقب دشمنان باشید.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۴ الکافی، ج۲، ص۹۲/ بحارالأنوار، ج۶۸، ص۸۲/ مشکاهًْ الأنوار، ص۲۶/ وسایل الشیعهًْ، ج۳، ص۲۵۶/ نورالثقلین/ بحارالأنوار، ج۲۴، ص۲۱۶/ مستدرک الوسایل، ج۱۱، ص۲۷
الصّادق (علیه السلام)- اصْبِرُوا عَلَی الْمَصَائِبِ وَ صَابِرُوهُمْ عَلَی التَّقِیَّهًِْ وَ رَابِطُوا عَلَی مَنْ تَقْتَدُونَ بِهِ وَ اتَّقُوا اللهَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ.
امام صادق (علیه السلام) بر مصیبتها صبور باشید و با تقیّه در برابر آنها صبر کنید و از حدود کسانی که به آنها اقتدا میکنید دفاع کنید. و اتَّقُوا اللهَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۴ بحارالأنوار، ج۲۴، ص۲۱۵/ معانی الأخبار، ص۳۶۹/ وسایل الشیعهًْ، ج۱۶، ص۲۰۷/ نورالثقلین/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- اصْبِرُوا عَنِ الْمَعَاصِی وَ صابِرُوا عَلَیالْفَرَائِضِ... وَ رابِطُوا یَقُولُ فِیسَبِیلِاللَّه ِوَنَحْنُ السَّبِیل ُفِیمَا بَیْنَ اللَّهِ وَ خَلْقِهِ وَ نَحْنُ الرِّبَاطُ الْأَدْنَی فَمَنْ جَاهَدَ عَنَّا جَاهَدَ عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) وَ مَا جَاءَ بِهِ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ.
امام صادق (علیه السلام) اصْبِرُوا در برابر گناهان صبر و استقامت داشته باشید. و صابِرُوا بر واجبات پایداری کنید ... رابِطُوا در راه خدا مرزبانی کنید، مرز بین مردم و خدا ما هستیم و ما مرزهای نزدیکیم، هر کس از ما دفاع کند از پیامبر و شریعت او دفاع نموده است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۶ بحارالأنوار، ج۲۴، ص۲۱۶/ العیاشی، ج۱، ص۲۱۲/ نورالثقلین/ البرهان
الباقر (علیه السلام)- اصْبِرُوا یَعْنِی بِذَلِکَ عَنِ الْمَعَاصِی وَ صابِرُوا یَعْنِی التَّقِیَّهًَْ وَ رابِطُوا یَعْنِی عَلَی الْأَئِمَّهًِْ.
امام باقر (علیه السلام) اصْبِرُوا یعنی صبر از انجام گناهان کنید وَ صابِرُوا یعنی تقیّه وَ رابِطُوا یعنی ارتباط با ائمه (علیهم السلام).
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۶ بحارالأنوار، ج۲۴، ص۲۱۸/ العیاشی، ج۱، ص۲۱۳/ مستدرک الوسایل، ج۱۱، ص۳۸/ البرهان
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- اصْبِرُوا عَلَی طَاعَهًِْ اللَّهِ وَ امْتِحَانِهِ وَ صابِرُوا قَالَ الْزَمُوا طَاعَهًَْ الرَّسُولِ وَ مَنْ یَقُومُ مَقَامَهُ وَ رابِطُوا قَالَ لَا تُفَارِقُوا ذَلِکَ یَعْنِی الْأَمْرَیْنِ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله) اصْبِرُوا در برابر اطاعت و امتحان خداوند صبر و مقاومت داشته باشید. وَ صابِرُوا در برابر فرمان پیامبر (صلی الله علیه و آله) و جانشین او مطیع و سربه فرمان باشید. وَ رابِطُوا مراقب این دو برنامه بوده و مفارقت و سرپیچی از این دو نکنید.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۶ بحارالأنوار، ج۶۸، ص۹۰/ فقه الرضا (ص۳۶۸
الصّادق (علیه السلام)- اصْبِرُوا وَ صابِرُوا عَدُوَّکُمْ مِمَّنْ یُخَالِفُکُمْ وَ رابِطُوا إِمَامَکُمْ وَ اتَّقُوا اللهَ فِیمَا یَأْمُرُکُمْ وَ فَرَضَ عَلَیْکُمْ.
امام صادق (علیه السلام) اصْبِرُوا وَ صابِرُوا؛ یعنی با دشمنان خود از [میان] مخالفین تحمّل به خرج دهید وَ رابِطُوا؛ آماده باشید و (فرمان ببرید) یعنی از امام خود. وَ اتَّقُوا اللهَ؛ یعنی در آنچه بر شما واجب کرده و فرمان داده از خدا بترسید.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۶ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۵۱/ بحارالأنوار، ج۲۴، ص۲۱۷/ بصایرالدرجات، ص۴۸۷/ العیاشی، ج۱، ص۲۱۲/ المناقب، ج۱، ص۲۴۵/ البرهان/ نورالثقلین
ابنعبّاس (رحمة الله علیه)- اصْبِرُوا {فی} أنفسکم وَ صابِرُوا عدوکم وَ رابِطُوا فی سبیل الله.
ابنعبّاس (رحمة الله علیه) در برابر خودتان صبر داشته باشید و (استقامت کنید) و در برابر [حملات] دشمن مقاومت و پایداری کنید و در راه خداوند متعال مراقب باشید.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۶ فرات الکوفی، ص۹۹/ شواهدالتنزیل، ج۱، ص۱۷۳/ شواهدالتنزیل، ج۱، ص۱۸۰/ البرهان
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- قال رسولالله (صلی الله علیه و آله) ... یَا أَبَاذَرٍّ (رحمة الله علیه) أَ تَعْلَمُ فِی أَیِّ شَیْءٍ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآیَهًُْ اصْبِرُوا وَ صابِرُوا وَ رابِطُوا وَ اتَّقُوا اللهَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ قُلْتُ لَا أَدْرِی فِدَاکَ أَبِی وَ أُمِّی قَالَ فِی انْتِظَارِ الصَّلَاهًِْ خَلْفَ الصَّلَاهًِْ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله) اباذر (رحمة الله علیه) از رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) نقل میکند: ای اباذر (رحمة الله علیه): «میدانی که این آیه: اصْبِرُوا وَ صابِرُوا وَ رابِطُوا وَ اتَّقُوا اللهَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ دربارهی چه چیزی آمده است»؟ گفتم: «نه ای رسولخدا (صلی الله علیه و آله) پدر و مادرم فدایت». فرمود: «پس از نمازی به انتظار نماز دیگر نشستن».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۶ بحارالأنوار، ج۷۴، ص۸۶/ بحارالأنوار، ج۸۰، ص۳۶۹/ مجموعهًْ ورام، ج۲، ص۶۱/ مکارم الأخلاق، ص۴۶۷/ وسایل الشیعهًْ، ج۴، ص۱۱۷/ البرهان
الرّضا (علیه السلام)- عَنِ الْحَسَنِ {الْحُسَیْنِ}بْنِخَالِدٍ عَنِ الرِّضَا (علیه السلام) قَال: إِذَا کَانَ یَوْمُ الْقِیَامَهًِْ یُنَادِی مُنَادٍ أَیْنَ الصَّابِرُونَ؟ فَیَقُومُ فِئَامٌ مِنَ النَّاسِ ثُمَ یُنَادِی أَیْنَ الْمُتَصَبِّرُونَ؟ فَیَقُومُ فِئَامٌ مِنَ النَّاسِ، قُلْتُ: جُعِلْتُ فِدَاکَ وَ مَا الصَّابِرُونَ؟ قَالَ: عَلَی أَدَاءِ الْفَرَائِضِ وَ الْمُتَصَبِّرُونَ عَلَی اجْتِنَابِ الْمَحَارِمِ.
امام رضا (علیه السلام) ابنخالد از امام رضا (علیه السلام) نقل میکند: هنگامیکه روز قیامت فرا رسد ندادهنده، ندا میدهد که: «صابران کجا هستند»؟ پس گروهی از مردم بهپا میخیزند. سپس ندا داده میشود که: «کجا هستند متصبّرین»؟ و گروهی از مردم برمیخیزند گفت: «جانم به فدایت، صابران کیستند»؟ گفت: «آنان که بر انجام واجبات صابر هستند و متصّبرین کسانی هستند که از محرّمات دوری میکنند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۶ القمی، ج۱، ص۱۲۹/ نورالثقلین/ البرهان
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- یَا جَبْرَئِیلُ فَمَا تَفْسِیرُ الصَّبْرِ؟ قَالَ: یَصْبِرُ فِی الضَّرَّاءِ کَمَا یَصْبِرُ فِی السَّرَّاءِ وَ فِی الْفَاقَهًِْ کَمَا یَصْبِرُ فِی الْغِنَاءِ وَ فِی الْبَلَاءِ کَمَا یَصْبِرُ فِی الْعَافِیَهًِْ فَلَا یَشْکُو حَالَهُ عِنْدَ الْمَخْلُوقِ بِمَا یُصِیبُهُ مِنَ الْبَلَاء.
پیامبر (صلی الله علیه و آله) رسولاکرم (صلی الله علیه و آله) از جبرئیل (علیه السلام) سؤال کرد: «تفسیر صبر چیست»؟ عرضه داشت: «یعنی انسان در موقع گرفتاری روحیّهاش همانند زمان آسایش قوی و شاداب باشد و در زمان فقر و تهیدستی همانند زمان غنا و بینیازی و در موقع بلا و مصیبت همانند زمان عافیت باشد و مصایب و ناراحتیهای خود را نزد مردم بازگو ننماید و شکایت نکند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۶ بحارالأنوار، ج۶۳، ص۳۷۳/ نورالثقلین
الصّادق (علیه السلام)- إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی لَمَّا خَلَقَ نَبِیَّهُ وَ وَصِیَّهُ وَ ابْنَتَهُ وَ ابْنَیْهِ وَ جَمِیعَ الْأَئِمَّهًِْ (علیهم السلام) وَ خَلَقَ شِیعَتَهُمْ أَخَذَ عَلَیْهِمُ الْمِیثَاقَ وَ أَنْ یَصْبِرُوا وَ یُصَابِرُوا وَ یُرَابِطُوا وَ أَنْ یَتَّقُوا اللَّه.
امام صادق (علیه السلام) وقتی خداوند پیامبر (صلی الله علیه و آله) و وصیّ و دختر و دو فرزندش و جمیع ائمه (علیهم السلام) را آفرید و شیعیان آنها را از ایشان پیمان گرفت که شکیبا باشند و مدارا کنند و ارتباط خود را با ائمّه (علیهم السلام) قطع نکنند و از خدا پروا کنند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۸ بحارالأنوار، ج۵۲، ص۳۸۰/ نورالثقلین
ابنعبّاس (رحمة الله علیه)- وَ اتَّقُوا اللهَ فِی مَحَبَّهًِْ عَلِیِبْنِأَبِیطَالِبٍ (علیه السلام) وَ أَوْلَادِهِ.
ابنعبّاس (رحمة الله علیه) وَ اتَّقُوا اللهَ؛ یعنی در محبّت علیّبنابیطالب (علیه السلام) و فرزندان او از خدا پروا کنید.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۸ شواهدالتنزیل، ج۱، ص۱۷۹
الصّادق (علیه السلام)- وَ اتَّقُوا اللهَ یَقُولُ مُرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ انْهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ ثُمَّ قَالَ وَ أَیُّ مُنْکَرٍ أَنْکَرُ مِنْ ظُلْمِ الْأُمَّهًِْ لَنَا وَ قَتْلِهِمْ إِیَّانَا ... لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُون یَقُولُ لَعَلَّ الْجَنَّهًَْ تُوجَبُ لَکُمْ إِنْ فَعَلْتُمْ ذَلِکَ.
امام صادق (علیه السلام) وَ اتَّقُوا اللهَ؛ این است که به کارهای نیک امر کنید و از کارهای زشت و ناپسند بازدارید. کدام گناه زشتتر از این است که امّتی در حقّ ما ظلم کنند و ما را بکشند؟ ... لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ شاید بهشت بر شما واجب شود اگر این کارها و نظایر آن را انجام دهید.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۸ بحارالأنوار، ج۲۴، ص۲۱۶/ العیاشی، ج۱، ص۲۱۲/ نورالثقلین/ البرهان
الباقر (علیه السلام)- أَ تَدْرِی مَا مَعْنَی الْبُدُوا مَا لَبَدْنَا فَإِذَا تَحَرَّکْنَا فَتَحَرَّکُوا وَ اتَّقُوا اللهَ مَا لَبَدْنَا رَبَّکُمْ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ.
امام باقر (علیه السلام) آیا میدانی الْبُدُوا مَا لَبَدْنَا یعنی چه؟ یعنی هر وقت ما حرکت کردیم شما هم حرکت کنید و اتَّقُواْ اللهَ، مَا لَبَدْنَا رَبَّکُمْ؛ یعنی خود را به پروردگار نزدیک کنید. شاید رستگار شوید!
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۸ بحارالأنوار، ج۲۴، ص۲۱۸/ العیاشی، ج۱، ص۲۱۳/ مستدرک الوسایل، ج۱۱، ص۳۸/ البرهان
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- وَ لَعَلَّ فِی کِتَابِ اللَّهِ مُوجِبَهًٌْ وَ مَعْنَاهَا أَنَّکُمْ تُفْلِحُونَ.
امام علی (علیه السلام) این لفظ در هر جایی از قرآن به معنای ایجاب است؛ یعنی اگر چنین کنید حتماً رستگار خواهید شد.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۸ بحارالأنوار، ج۶۸، ص۹۰/ فقه الرضا (ص۳۶۸