وَمَا كَانَ صَلَاتُهُمۡ عِندَ ٱلۡبَيۡتِ إِلَّا مُكَآءࣰ وَتَصۡدِيَةࣰۚ فَذُوقُواْ ٱلۡعَذَابَ بِمَا كُنتُمۡ تَكۡفُرُونَ
35
وَمَا كَانَ صَلَاتُهُمۡ عِندَ ٱلۡبَيۡتِ إِلَّا مُكَآءࣰ وَتَصۡدِيَةࣰۚ فَذُوقُواْ ٱلۡعَذَابَ بِمَا كُنتُمۡ تَكۡفُرُونَ
35
الرّضا (علیه السلام)- سُمِّیَتْ مَکَّهًُْ مَکَّهًَْ لِأَنَّ النَّاسَ کَانُوا یَمُکُّونَ فِیهَا وَ کَانَ یُقَالُ لِمَنْ قَصَدَهَا قَدْ مَکَا وَ ذَلِکَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ ما کانَ صَلاتُهُمْ عِنْدَ الْبَیْتِ إِلَّا مُکاءً وَ تَصْدِیَةً فَالْمُکَاءُ التَّصْفِیرُ وَ التَّصْدِیَهًُْ صَفْقُ الْیَدَیْنِ.
امام رضا ( علّت نامگذاری مکّه این است که مردم در آن سوت میزدند و کسی که به مکّه میرفت به او مَکا میگفتند و این همان فرمودهی خدای عزّوجلّ است: وَ مَا کَانَ صَلاَتُهُمْ عِندَ الْبَیْتِ إِلاَّ مُکَاء وَ تَصْدِیَةً پس مَکاء؛ یعنی سوتزدن و تصدیه، یعنی دستزدن.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۵، ص۵۵۶ بحار الأنوار، ج۹۶، ص۷۷/ علل الشرایع، ج۲، ص۳۹۷/ نور الثقلین/ البرهان/ عیون أخبار الرضا (A۱)، ج۲، ص۹۰
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ إِبْرَاهِیمَبْنِعُمَرَ الْیَمَانِیِّ عَمَّنْ ذَکَرَهُ عَنْ أَبِیعَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ ما کانَ صَلاتُهُمْ عِنْدَ الْبَیْتِ إِلَّا مُکاءً وَ تَصْدِیَةً قَالَ التَّصْفِیرُ وَ التَّصْفِیقُ.
امام صادق ( ابراهیمبنعمر یمانی از قول کسیکه از امام صادق (روایت کرده است گوید: امام (در مورد آیه: وَ مَا کَانَ صَلاَتُهُمْ عِندَ الْبَیْتِ إِلاَّ مُکَاء وَ تَصْدِیَةً فرمود: «منظور، سوتزدن و دستزدن است».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۵، ص۵۵۶ بحار الأنوار، ج۷۶، ص۲۶۴/ العیاشی، ج۲، ص۵۵/ معانی الأخبار، ص۲۹۷/ البرهان
علیبنإبراهیم (رحمة الله علیه)- وَ اجْتَمَعَتْ قُرَیْشٌ أَنْ یَدْخُلُوا عَلَیْهِ لَیْلًا فَیَقْتُلُوهُ وَ خَرَجُوا إِلَی الْمَسْجِدِ یُصَفِّرُونَ وَ یُصَفِّقُونَ وَ یَطُوفُونَ بِالْبَیْتِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ وَ مَا کَانَ صَلَاتُهُمْ عِنْدَ الْبَیْتِ إِلَّا مُکَاءً وَ تَصْدِیَةً فَالْمُکَاءُ التَّصْفِیرُ وَ التَّصْدِیَهًُْ صَفْقُ الْیَدَیْنِ وَ هَذِهِ الْآیَهًُْ مَعْطُوفَهًٌْ عَلَی قَوْلِهِ وَ إِذْ یَمْکُرُ بِکَ الَّذِینَ کَفَرُوا وَ قَدْ کُتِبَتْ بَعْدَ آیَاتٍ کَثِیرَهًٍْ.
علیّبنابراهیم ( قریش با یکدیگر توافق کردند که شبانه بر پیامبر (هجوم آورده و ایشان را به قتل برسانند، [پس از این توافق] به مسجدالحرام رفته و شروع به سوتکشیدن و کفزدن و طوافکردن دور خانهی خدا نمودند. خداوند در اینباره آیه: وَ ما کانَ صَلاتُهُمْ عِنْدَ الْبَیْتِ إِلَّا مُکاءً وَ تَصْدِیَةً را نازل فرمود، که مراد از مکاء؛ سوتکشیدن و مراد از تصدیة؛ کفزدن است و این آیه عطف بر آیه: [به خاطر بیاور] هنگامی را که کافران نقشه میکشیدند. (انفال/۳۰) میباشد، هرچند بعد از چندین آیه قرار گرفته است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۵، ص۵۵۶ القمی، ج۱، ص۲۷۴/ بحار الأنوار، ج۹، ص۲۱۱؛ «هذه الآیه معطوفه ... کثیره» محذوف