سوره توبه - آیه 119 جزء 11 - صفحه 206

    يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَكُونُواْ مَعَ ٱلصَّٰدِقِينَ

    119

تفسیر روایی
ای کسانی که ایمان آورده‌اید! از (مخالفت فرمان) خدا بپرهیزید، و با صادقان باشید!
1 (توبه/119)

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- عَنْ سُلَیْمِ‌بْنِ‌قَیْسٍ الْهِلَالِیّ عَنْ عَلِیٍّ (علیه السلام) فِی حَدِیثٍ طَوِیلٍ أنَّهُ قَالَ فِی مَجْلِسٍ عَظِیمٍ فِیهِ أکْثَرُ مِنْ مِائَتَیْ رَجُلٍ فِی زَمَانِ عُثمَانَ: ... أَنْشُدُکُمُ اللَّهَ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ جَلَّ اسْمُهُ أَنْزَلَ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ فَقَالَ سَلْمَانُ (رحمة الله علیه) یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَ‌عَامَّهًٌْ أَمْ خَاصَّهًٌْ فَقَالَ أَمَّا الْمَأْمُورُونَ فَعَامَّهًٌْ لِأَنَّ جَمَاعَهًَْ الْمُؤْمِنِینَ أُمِرُوا بِذَلِکَ.

امام علی (علیه السلام)- سلیم‌بن‌قیس هلالی از علی (علیه السلام) در حدیثی طولانی نقل کرده است که حضرت (علیه السلام) در زمان عثمان در مجلس بزرگی که در آن بیش از دویست‌نفر حضور داشتند، فرمود: «شما را به خدا قسم می‌دهم! آیا می‌دانید که خداوند عزّوجلّ در کتابش چنین نازل کرده است: یا أَیُّهَا الَّذِینَ أمنوا اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ»؟ سلمان (رحمة الله علیه) پرسید: «ای رسول خدا! این آیه عامّ است یا خاص»؟ فرمود: «آنان که دستور داده شده‌اند عامّند زیرا جمعیّت مؤمنین به این دستور مأمور شده‌اند».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۷۴ بحار الأنوار، ج۳۳، ص۱۴۹/ نور الثقلین/ کتاب سلیم بن قیس، ص۶۴۶/ التحصین لابن طاوس، ص۶۳۵/ الاحتجاج، ج۱، ص۱۴۸

2 (توبه/119)

الباقر (علیه السلام)- عَنْ بُرَیْدِ‌بْنِ‌مُعَاوِیَهًَْ الْعِجْلِیِّ قَال: سَأَلْتُ أَبَاجَعْفَرٍ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ قَالَ إِیَّانَا عَنَی.

امام باقر (علیه السلام)- بریدبن‌معاویه عجلی گوید: از امام باقر (علیه السلام) درباره‌ی این کلام خدای عزّوجلّ: اتَّقُواْ اللهَ وَ کُونُواْ مَعَ الصَّادِقِینَ، پرسیدم. فرمود: «ما را اراده کرده است».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۷۴ الکافی، ج۱، ص۲۰۸/ بحار الأنوار، ج۲۴، ص۳۱/ بصایرالدرجات، ص۳۱/ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۲۱۸/ نور الثقلین/ دعایم الإسلام، ج۱، ص۲۰/ البرهان

3 (توبه/119)

الرّضا (علیه السلام)- الصَّادِقُونَ هُمُ الْأَئِمَّهًُْ (وَ الصِّدِّیقُونَ بِطَاعَتِهِمْ.

امام رضا (علیه السلام)- صادقان همان امامان (هستند که در طاعتشان صدّیق هستند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۷۴ الکافی، ج۱، ص۲۰۸/ بحار الأنوار، ج۲۴، ص۳۱/ بصایرالدرجات، ص۳۱/ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۲۱۸/ نور الثقلین/ البرهان

4 (توبه/119)

الصّادقین (علیها السلام)- انَّ الصَّادِقِینَ هَاهُنَا هُمُ الائِمَّهًَْ الطَّاهِرُونَ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ أَجْمَعِینَ (.

امام باقر (علیه السلام) و امام صادق (علیه السلام) همانا الصَّادِقِینَ در اینجا، همان ائمّه‌ی پاک از آل محمّد (می‌باشند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۷۴ البرهان

5 (توبه/119)

الصّادق (علیه السلام)- آلِ مُحَمَّدٍ (.

امام صادق (علیه السلام)- آلِ محمّد (.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۷۶ بحار الأنوار، ج۲۴، ص۳۱/ بحار الأنوار، ج۲۴، ص۳۱/ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۲۱۷/ المناقب، ج۴، ص۱۷۹/ شواهد التنزیل، ج۱، ص۳۴۳/ نور الثقلین/ البرهان

6 (توبه/119)

الصّادق (علیه السلام)- مُحَمَّد (صلی الله علیه و آله) وَ عَلِیّ (علیه السلام).

امام صادق (علیه السلام)- محمّد (صلی الله علیه و آله) و علی (علیه السلام).

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۷۶ کشف الغمهًْ، ج۲، ص۱۶۳/ شواهد التنزیل، ج۱، ص۳۴۱/ بحار الأنوار، ج۳۵، ص۴۱۱

7 (توبه/119)

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- أَیْ کُونُوا مَعَ عَلِیِّ‌بْنِ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام).

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- یعنی با علیّ‌ّّّّبن‌ابی‌طالب (علیه السلام) باشید.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۷۶ بحار الأنوار، ج۳۵، ص۴۰۸/ بحار الأنوار، ج۳۵، ص۴۱۰/ بحار الأنوار، ج۳۵، ص۴۱۳ / فرات الکوفی، ص۱۷۳/ روضهًْ الواعظین، ج۱، ص۱۰۴

8 (توبه/119)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- الصِّدِّیقُونَ ثَلَاثَهًٌْ حَبِیبٌ النَّجَّارُ مُؤْمِنُ آلِ یس ... وَ حِزْقِیلُ مُؤْمِنُ آلِ فِرْعَوْنَ ... وَ عَلِیُّ‌بْنُ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) الثَّالِثُ وَ هُوَ أَفْضَلُهُم.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- صدّیقان سه نفر هستند: حبیب نجّار که مؤمن آل یاسین است، ... حزقیل (خربیل) که مؤمن آل فرعون است ... و علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) که افضل از آن دو میباشد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۷۶ فرات الکوفی، ص۳۵۴

9 (توبه/119)

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- یَقُولُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ أَنَا ذَلِکَ الصَّادِق.

امام علی (علیه السلام)- خداوند عزّوجلّ می‌فرماید: وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ من همان صادق هستم.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۷۶ بحار الأنوار، ج۳۳، ص۲۸۲/ معانی الأخبار، ص۵۸/ نور الثقلین

10 (توبه/119)

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- فَنَحْنُ وَ اللَّهِ الصَّادِقُونَ.

امام علی (علیه السلام)- به خدا سوگند! صادقان، ما (اهل بیت) هستیم.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۷۶ إرشادالقلوب، ج۲، ص۳۰۶/ بحار الأنوار، ج۳۰، ص۶۵

11 (توبه/119)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَن أَبِی‌سَعِید قَالَ قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و آله) لَمَّا نَزَلَتِ الْآیَهًُْ اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ الْتَفَتَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) إِلَی أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَ‌تَدْرُونَ فِیمَنْ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآیَهًُْ قَالُوا لَا وَ اللَّهِ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) مَا نَدْرِی فَقَالَ أَبُودُجَانَهًَْ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) کُلُّنَا مِنَ الصَّادِقِینَ قَدْ آمَنَّا بِکَ وَ صَدَّقْنَاکَ قَالَ لَا یَا أَبَادُجَانَهًَْ هَذِهِ نَزَلَتْ فِی ابْنِ‌عَمِّی أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ عَلِیِّ‌بْنِ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) خَاصَّهًًْ دُونَ النَّاسِ وَ هُوَ مِنَ الصَّادِقِینَ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- حسین سعید با سندی از ابوسعید روایت کرده که گفت: هنگامی‌که آیه: اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ، نازل شد، رسول خدا (صلی الله علیه و آله) رو به صحابه کرده و فرمود: «آیا میدانید این آیه درباره‌ی چه کسی نازل شد»؟ عرض کردند: «خیر! نمیدانیم ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله)». ابودجانه گفت: «ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله) ما همه از صادقین هستیم، به تو ایمان آورده و تصدیقتان کردیم». فرمود: «ای ابودجانه! چنین نیست؛ این آیه اختصاصاً در شأن پسر عموی من علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) نازل شده است، و او از راستگویان است».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۷۶ بحار الأنوار، ج۳۵، ص۴۱۱/ فرات الکوفی، ص۱۷۴

12 (توبه/119)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- وَ أَمَّا الصَّادِقُونَ فَخَاصَّهًٌْ عَلِیُّ‌بْنُ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) وَ أَوْصِیَائِی مِنْ بَعْدِهِ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَهًِْ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- امّا صادقان، مخصوص برادرم علی (علیه السلام) و اوصیای پس از او تا روز قیامت است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۷۶ بحار الأنوار، ج۳۳، ص۱۴۹/ نور الثقلین/ کتاب سلیم بن قیس، ص۶۴۶/ التحصین لابن طاوس، ص۶۳۵/ الاحتجاج، ج۱، ص۱۴۸

13 (توبه/119)

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- نَزَلَتْ فِی أَمِیرِ‌الْمُؤْمِنِینَ عَلِیِّ‌بْنِ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) وَ أَهْلِ بَیْتِهِ خَاصَّهًًْ.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- این آیه فقط در شأن امیرالمؤمنین علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) و اهل بیتش (نازل شده است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۷۶ بحار الأنوار، ج۳۶، ص۱۳۸/ فرات الکوفی، ص۱۷۴

14 (توبه/119)

الصّادقین (علیها السلام)- هُمْ عَلِیٌّ وَ فَاطِمَهًُْ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ (وَ ذُرِّیَّتُهُمُ الطَّاهِرُونَ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَهًِْ.

امام باقر (علیه السلام) و امام صادق (علیه السلام)- آنان علی (علیه السلام) و فاطمه (سلام الله علیها) و حسن و حسین (علیها السلام) و نسل پاک آن‌ها تا روز قیامت می‌باشند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۷۶ البرهان

15 (توبه/119)

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- کُونُوا مَعَ عَلِیٍّ (علیه السلام) وَ أَصْحَابِهِ.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- یعنی با علی (علیه السلام) و اصحابش باشید.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۷۶ بحار الأنوار، ج۳۵، ص۴۰۹/ کشف الغمهًْ، ج۱، ص۳۱۲/ شواهد التنزیل، ج۱، ص۳۴۲/ فرات الکوفی، ص۱۷۳

16 (توبه/119)

الصّادق (علیه السلام)- رَبَّنَا إِنَّکَ أَمَرْتَنَا بِطَاعَهًِْ وُلَاهًِْ أَمْرِکَ وَ أَمَرْتَنَا أَنْ نَکُونَ مَعَ الصَّادِقِینَ فَقُلْتَ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ وَ قُلْتَ اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ فَسَمِعْنَا وَ أَطَعْنَا رَبَّنَا فَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَ تَوَفَّنَا مُسْلِمِینَ مُصَدِّقِینَ لِأَوْلِیَائِکَ وَ لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَیْتَنَا وَ هَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْکَ رَحْمَةً إِنَّکَ أَنْتَ الْوَهَّابُ.

امام صادق (علیه السلام)- پروردگارا! به ما دستور دادی که از والیان امرت اطاعت نماییم و با راست‌گویان همراه باشیم، و فرمودی: اطاعت کنید خدا را! و اطاعت کنید پیامبر خدا و اولو الأمر [اوصیای پیامبر] را!. (نساء/۵۹) و فرمودی: اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ. پروردگارا! شنیدیم و اطاعت کردیم. پروردگارا! گام ما را استوار بدار و ما را مسلمان بمیران درحالی‌که تسلیم و سر سپرده‌ی دوستان تو هستیم و آنان را تصدیق می‌کنیم و پروردگارا! دل‌هایمان را، بعد از آنکه ما را هدایت کردی، [از راه حق] منحرف مگردان! و از سوی خود، رحمتی بر ما ببخش، زیرا تو بخشنده‌ای!. (آل عمران/۸).

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۷۶ بحار الأنوار، ج۳۵، ص۴۰۸/ بحار الأنوار، ج۳۵، ص۴۱۰/ فرات الکوفی، ص۱۷۳/ روضهًْ الواعظین، ج۱، ص۱۰۴/ شواهد التنزیل، ج۱، ص۳۴۴/ کشف الغمهًْ، ج۱، ص۳۱۵

17 (توبه/119)

الباقر (علیه السلام)- عَنْ أبِی‌حَمْزَهًَْ الثُّمَالِیّ، قَالَ: قَالَ أبُوجَعْفَرٍ (علیه السلام) ... أَوْلِیَاءُ اللَّهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَ عَلِیٌّ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ وَ عَلِیُّ‌بْنُ‌الْحُسَیْنِ (ثُمَّ انْتَهَی الْأَمْرُ إِلَیْنَا ثُمَّ ابْنِی‌جَعْفَرٌ وَ أَوْمَأَ إِلَی جَعْفَرٍ وَ هُوَ جَالِسٌ فَمَنْ وَالَی هَؤُلَاءِ فَقَدْ وَالَی أَوْلِیَاءَ اللَّهِ وَ کَانَ مَعَ الصَّادِقِینَ کَمَا أَمَرَهُ اللَّهُ.

امام باقر (علیه السلام)- ابوحمزه‌ی ثمالی گوید: امام باقر (علیه السلام) فرمود: «اولیای خدا، محمّد رسول خدا (صلی الله علیه و آله) و علی و حسن و حسین و علیّ‌بن‌حسین (هستند، سپس امامت به ما رسیده و سپس فرزندم جعفر (علیه السلام) [و به جعفر (علیه السلام) درحالی‌که نشسته بود اشاره کرد] پس هرکه از اینان اطاعت کند، خدا را اطاعت کرده است و چنان که خدا به او دستور داده است، با صادقان خواهد بود».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۷۸ بحار الأنوار، ج۲۷، ص۵۸/ البرهان/ نور الثقلین

18 (توبه/119)

الکاظم (علیه السلام)- عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ صَدَقَهًَْ الْعَنْبَرِیِِّ عَنْ أَبِی إِبْرَاهِیمَ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ (علیه السلام) قَالَ: یَوْمُ الْمُبَاهَلَهًِْ الْیَوْمُ الرَّابِعُ وَ الْعِشْرُونَ مِنْ ذِی الْحِجَّهًِْ ... وَ تَقُولُ وَ أَنْتَ عَلَی غُسْلٍ ... الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی عَرَّفَنِی مَا کُنْتُ بِهِ جَاهِلًا وَ لَوْ لَا تَعْرِیفُهُ إِیَّایَ لَکُنْتُ هَالِکاً إِذْ قَالَ وَ قَوْلُهُ الْحَقُ قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی فَبَیَّنَ لِی الْقَرَابَهًَْ فَقَالَ سُبْحَانَهُ إِنَّما یُرِیدُ اللهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَ یُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیراً فَبَیَّنَ لِی الْبَیْتَ بَعْدَ الْقَرَابَهًِْ ثُمَّ قَالَ تَعَالَی مُبَیِّناً عَنِ الصَّادِقِینَ الَّذِینَ أَمَرَنَا بِالْکَوْنِ مَعَهُمْ وَ الرَّدِّ إِلَیْهِمْ بِقَوْلِهِ سُبْحَانَهُ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ فَأَوْضَحَ عَنْهُمْ وَ أَبَانَ عَنْ صِفَتِهِمْ بِقَوْلِهِ جَلَّ ثَنَاؤُهُ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَکُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَکُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَکُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللهِ عَلَی الْکاذِبِینَ فَلَکَ الشُّکْرُ یَا رَبِّ وَ لَکَ الْمَنُّ حَیْثُ هَدَیْتَنِی وَ أَرْشَدْتَنِی حَتَّی لَمْ یَخْفَ عَلَیَّ الْأَهْلُ وَ الْبَیْتُ وَ الْقَرَابَهًُْ فَعَرَّفْتَنِی نِسَاءَهُمْ وَ أَوْلَادَهُمْ وَ رِجَالَهُمُ اللَّهُمَّ إِنِّی أَتَقَرَّبُ إِلَیْکَ بِذَلِکَ الْمَقَامِ الَّذِی لَا یَکُونُ أَعْظَمَ مِنْهُ فَضْلًا لِلْمُؤْمِنِینَ وَ لَا أَکْثَرَ رَحْمَهًًْ لَهُمْ بِتَعْرِیفِکَ إِیَّاهُمْ شَأْنَهُ وَ إِبَانَتِکَ فَضْلَ أَهْلِهِ الَّذِینَ بِهِمْ أَدْحَضْتَ بَاطِلَ أَعْدَائِکَ وَ ثَبَّتَّ بِهِمْ قَوَاعِدَ دِینِکَ ... .

امام کاظم (علیه السلام)- محمّدبن‌صدقه عنبری گوید: امام کاظم (علیه السلام) فرمود: «روز مباهله روز بیست‌وچهارم ماه ذی‌حجّه می‌باشد ... درحالی‌که با غسل هستی این‌گونه می‌گویی؛ «... ستایش مخصوص خداوندی است که آنچه را نمی‌دانستیم به من شناساند و اگر شناساندن او نبود، هلاک می‌شدم. زیرا او که سخنش حق است فرمود: بگو: «من هیچ پاداشی از شما بر رسالتم درخواست نمی‌کنم جز دوست‌داشتن نزدیکانم [اهل بیتم]». (شوری/۲۳). و خویشاوندی را برای من بیان کرد و فرمود: خدا و رسولش را اطاعت کنید خداوند فقط می‌خواهد پلیدی و گناه را از شما اهل بیت دور کند و کاملًا شما را پاک سازد. (احزاب/۳۳). و بعد از خویشاوندی اهل بیت (را [نیز] برای من بیان کرد و خدای تعالی درحالی‌که صادقان را بیان می‌کرد [همان‌هایی که به ما دستور داد که با آن‌ها باشیم و [امور مشکل] را به آن‌ها برگردانیم] این‌گونه فرمود: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ و آن‌ها (صادقان) را با این کلامش: به آن‌ها بگو: «بیایید ما فرزندان خود را دعوت کنیم، شما هم فرزندان خود را ما زنان خویش را دعوت نماییم، شما هم زنان خود را ما از نفوس خود دعوت کنیم، شما هم از نفوس خود آنگاه مباهله کنیم و لعنت خدا را بر دروغگویان قرار دهیم. (آل عمران/۶۱). به‌طور واضح بیان کرد و ویژگی آن‌ها را روشن ساخت. پس ای پروردگار من! شکر و منّت مخصوص توست چراکه هدایت و راهنمایی‌ام کردی تا اینکه بر اهل بیت و خویشاوندی، ترس نباشد زنانشان و فرزندانشان و مردانشان را به من شناساندی. خدایا! من به تو نزدیکی می‌جویم به‌واسطه‌ی آن مقامی که برای مؤمنان، برتر و بزرگ‌تر از آن نیست و برای آن‌ها رحمتی بیشتر از آن وجود ندارد و این [فضل و رحمت] به خاطر آن است که به آن‌ها (مؤمنان) شأن و رتبه‌ی آن مقام و برتریِ اهل آن مقام را که [اهل آن مقام] همان‌هایی هستند که به‌وسیله‌ی ایشان امور باطل دشمنانت را از بین بردی و پایه‌های دینت را با آن‌ها ثابت کردی و شناساندی...

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۷۸ مصباح المتهجد، ج ۲ ،ص ۷۶۴ /البلدالأمین، ص۲۶۵/ المصباح للکفعمی، ص۶۸۸

19 (توبه/119)

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- قَوْلِهِ تَعَالَی ... أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ ثُمَّ قَالَ تَعَالَی فِی مَوْضِعٍ آخَرَ عَطْفاً عَلَی هَذَا الْمَعْنَی یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ کَلَاماً مَعْطُوفاً عَلَی أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ.

امام علی (علیه السلام)- خدای متعال فرمود: اطاعت کنید خدا را! و اطاعت کنید پیامبر خدا و اولو الأمر [اوصیای پیامبر] را!. (نساء/۵۹). سپس در جای دیگری آیه‌ای را بر این معنا عطف کرد و فرمود: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ این کلامی است که عطف بر أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ شده است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۷۸ بحار الأنوار، ج۹۰، ص۲۹

20 (توبه/119)

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ ثُمَّ جَعَلَ لِلصَّادِقِینَ عَلَامَاتٍ یُعْرَفُونَ بِهَا فَقَالَ تَعَالَی التَّائِبُونَ الْعابِدُونَ ... وَ وَصَفَهُمْ أَیْضاً فَقَالَ سُبْحَانَهُ إِنَّ اللهَ اشْتَری مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ یُقاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللهِ فَیَقْتُلُونَ وَ یُقْتَلُونَ ... فِی مَوَاضِعَ کَثِیرَهًٍْ مِنَ الْکِتَابِ الْعَزِیزِ.

امام علی (علیه السلام)- خداوند متعال فرمود: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ سپس برای صادقان نشانه‌هایی قرار داد که با آن‌ها شناخته شوند. فرمود: التَّائِبُونَ الْعابِدُونَ ... و همچنین آن‌ها را [این‌گونه] توصیف کرد که فرمود: خداوند از مؤمنان، جان‌ها و اموالشان را خریداری کرده، که [در برابرش] بهشت برای آنان باشد [به این‌گونه که]: در راه خدا پیکار می‌کنند، می‌کشند و کشته می‌شوند ... (توبه/۱۱۱) در جاهای زیادی از کتاب عزیز [این صفات را برای صادقان بیان کرده است].

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۸۰ بحار الأنوار، ج۹۰، ص۴۵

21 (توبه/119)

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- فِی الْإحْتِجَاجِ: عَنْ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) فِی احْتِجَاجِهِ عَلَی بَعْضِ الزَّنَادِقَهًِْ أَنَّهُ قَالَ (علیه السلام) وَ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِلْعِلْمِ أَهْلًا وَ فَرَضَ عَلَی الْعِبَادِ طَاعَتَهُم ... وَ بِقَوْلِهِ اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ ... فَکُلُّ عَمَلٍ مِنْ أَعْمَالِ الْخَیْرِ یَجْرِی عَلَی غَیْرِ أَیْدِی الْأَصْفِیَاءِ وَ عُهُودِهِمْ (وَحُدُودِهِمْ) وَ شَرَائِعِهِمْ وَ سُنَنِهِمْ مَرْدُودٌ غَیْرُ مَقْبُولٍ وَ أَهْلُهُ بِمَحَلِّ کُفْرٍ وَ إِنْ شَمِلَهُمْ صِفَهًُْ الْإِیمَانِ.

امام علی (علیه السلام)- در کتاب الاحتجاج از امیرالمؤمنین (علیه السلام) نقل شده است یکی از زندیقان نزد امیرمؤمنان علی (علیه السلام) رفت ... حضرت (علیه السلام) فرمود: «خداوند برای علم، اهلی قرار داد و بر بندگان، فرمانبرداری از ایشان را واجب کرد. و با این کلامش: اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ پس هر عمل نیکی که بر دستی به‌جز دست اهل برگزیده و بر اساسی جز پیمانها و حدود و قانونها و سنّتها و نشانههای دین ایشان جاری شود، مردود است و پذیرفته نمیشود و اهل چنین عملی، گرچه مشمول صفت ایمان باشند، در جایگاه کفر هستند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۸۰ وسایل الشیعهًْ، ج۲۷، ص۷۴/ وسایل الشیعهًْ، ج۲۷، ص۱۹۴/ بحار الأنوار، ج۶۵، ص۲۶۴/ الاحتجاج، ج۱، ص۲۴۸

22 (توبه/119)

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- طَلَبُ الْعِلْمِ أَفْضَلُ مِنَ الْعِبَادَهًِْ ... وَ بِالْعِلْمِ اسْتَحَقُّوا عِنْدَ اللَّهِ اسْمَ الصِّدْقِ وَ سَمَّاهُمْ بِهِ صَادِقِینَ وَ فَرَضَ طَاعَتَهُمْ عَلَی جَمِیعِ الْعِبَادِ بِقَوْلِهِ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ فَجَعَلَهُمْ أَوْلِیَاءَهُ وَ جَعَلَ وَلَایَتَهُمْ وَلَایَتَهُ وَ حِزْبَهُمْ حِزْبَه.

امام علی (علیه السلام)- طلب علم برتر از عبادت است و به‌وسیله‌ی علم از جانب خداوند سزاوار عنوان صدق گشتند و آنان را به‌وسیله‌ی آن راستین نامید و پیروی از آنان را بر همه‌ی بندگان واجب نمود و فرمود: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ پس آنان را دوستان خود قرار داد و دوستی آنان را دوستی خود قرار داد و حزب آنان را حزب خود قرار داد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۸۰ بحار الأنوار، ج۶۶، ص۸۰/ بحار الأنوار، ج۹۰، ص۵۵/ نور الثقلین

23 (توبه/119)

الهادی (علیه السلام)- عَنْ أبِی‌مُحَمَّدٍ الْحَسَنِ‌بْنِ‌عَلِیٍّ الْعَسْکَرِیِّ عَنْ أبِیهِ (علیه السلام) وَ ذَکَرَ أنَّهُ (علیه السلام) زَارَ بِهَا فِی یَوْمِ الْغَدِیرِ ... وَ قَدْ أَمَرَ اللَّهُ تَعَالَی بِاتِّبَاعِکَ وَ نَدَبَ الْمُؤْمِنِینَ إِلَی نَصْرِکَ وَ قَالَ عَزَّوَجَلَّ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ مَوْلَایَ بِکَ ظَهَرَ الْحَقُّ وَ قَدْ نَبَذَهُ الْخَلْقُ.

امام هادی (علیه السلام)- امام عسکری (علیه السلام) نقل کرده است که پدرش در روز غدیر با این عبارت‌ها [امیرالمؤمنین را] زیارت کرد؛.. درحالیکه خداوند متعال به پیروی از تو امر کرده است و مؤمنان را به یاری تو فرا خوانده است و فرمود: یا أَیُّهَا الَّذِینَ أمنوا اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ؛ مولای من حق با تو آشکار شد و مردم آن را رها کردند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۸۰ بحار الأنوار، ج۹۷، ص۳۶۶

24 (توبه/119)

الصّادق (علیه السلام)- کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ. قَالَ: بِطَاعَتِهِمْ.

امام صادق (علیه السلام)- وَ کُونُواْ مَعَ الصَّادِقِینَ، با اطاعت از آنان.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۸۰ البرهان/ العیاشی، ج۲، ص۱۱۷

25 (توبه/119)

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- وَ أَمَّا مَا تَأْوِیلُهُ مَعَ تَنْزِیلِهِ فَمِثْلُ قَوْلِهِ تَعَالَی یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ فَیَحْتَاجُ مَنْ سَمِعَ هَذَا التَّنْزِیلَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَنْ یَعْرِفَ هَؤُلَاءِ الصَّادِقِینَ الَّذِینَ أَمَرُوا بِالْکَیْنُونِیَّهًِْ مَعَهُمْ وَ یَجِبُ عَلَی الرَّسُولِ (صلی الله علیه و آله) أَنْ یَدُلَّ عَلَیْهِمْ وَ یَجِبُ عَلَی الْأُمَّهًِْ حِینَئِذٍ امْتِثَالُ الْأَمْر.

امام علی (علیه السلام)- امّا دسته‌ی دیگر آیاتی است که تأویل آن در خود آیه و شرح معنای آن آمده است، مثل این کلام خداوند تعالی: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ که کسی که این آیه را از پیامبر (صلی الله علیه و آله) می‌شنود، واجب است که این الصَّادِقِینَ که امر به همراهی با آن‌ها شده بشناسد و بر پیامبر (صلی الله علیه و آله) هم واجب است که او را به آن‌ها معرفی کند که در این زمان بر امّت واجب است که این دستور را به جا آورند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۸۰ بحار الأنوار، ج۹۰، ص۷۷

26 (توبه/119)

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- مَعَ الَّذِینَ صَدَقَتْ نِیَّاتُهُمْ وَ اسْتَقَامَتْ قُلُوبُهُمْ وَ أَعْمَالُهُمْ وَ خَرَجُوا مَعَ رَسُولِ اللهِ (صلی الله علیه و آله) وَ لَمْ یَتَخَلَّفُوا عَنْهُ.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- به‌معنای این است که «با کسانی باشید که از صدق نیّت برخوردار بوده و دلها و کردارشان استوار گشته، با رسول خدا (صلی الله علیه و آله) همراه گشته و هرگز از فرمان او سر نتافتند».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۸۲ بحار الأنوار، ج۳۵، ص۴۱۷

27 (توبه/119)

الصّادق (علیه السلام)- قَالَ فِی کِتَابِهِ إِنَّ الْمُنافِقِینَ فِی الدَّرْکِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ فَإِذَا کَانَتْ هَذِهِ حَالَ مَنْ أَخْلَفَ الْوَعْدَ فِی أَنَّ عِقَابَهُ النِّفَاقُ الْمُؤَدِّی إِلَی الدَّرْکِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ فَمَا ذَا تَکُونُ حَالَ مَنْ جَاهَرَ اللَّهَ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ وَ رَسُولَهُ (صلی الله علیه و آله) بِالْخِلَافِ عَلَیْهِمَا وَ الرَّدِّ لِقَوْلِهِمَا وَ الْعِصْیَانِ لِأَمْرِهِمَا وَ الظُّلْمِ وَ الْعِنَادِ لِمَنْ أَمَرَهُمُ اللَّهُ بِالطَّاعَهًِْ لَهُمْ وَ التَّمَسُّکِ بِهِمْ وَ الْکَوْنِ مَعَهُمْ حَیْثُ یَقُولُ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ وَ هُمُ الَّذِینَ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ عَلَیْهِ مِنْ جِهَادِ عَدُوِّهِ وَ بَذْلِ أَنْفُسِهِمْ فِی سَبِیلِهِ وَ نُصْرَهًِْ رَسُولِهِ وَ إِعْزَازِ دِینِهِ حَیْثُ یَقُولُ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضی نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ یَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِیلا.

امام صادق (علیه السلام)- خداوند در قرآنش فرموده است: منافقان در پایین‌ترین درکات دوزخ قرار دارند. (نساء/۱۴۵) اگر وضع کسی که خلاف وعده کرده چنین باشد، که کیفرش نفاقی کشاننده به پست‌ترین مرتبه دوزخ است، پس چگونه خواهد بود حال کسی که در برابر خدای عزّ‌وجلّ و رسول او آشکارا به مخالفت آن دو، و ردّ کردن گفته‌شان و سرپیچی از فرمانشان برخاسته و ستم می‌کند و با وجود آگاهی سر ستیز دارد نسبت به آن کسانی که خداوند مردم را به اطاعت از ایشان و دست آویختن به ریسمان آنان و همراه بودن با آنان امر فرموده است آنجا که می‌فرماید: یا أَیُّهَا الَّذِینَ أمنوا اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ. و راستگویان همان کسانی هستند که آنچه را با خدا بر آن پیمان بستند از جهاد با دشمنان او و بذل جان خود در راه او و یاری کردن فرستاده‌اش و گرامی داشت دین او، نسبت به آن جمله راستگو بودند، (عمل کردند) موافق آنجا که خدا می‌فرماید: مردانی هستند که بر سر عهدی که با خدا بستند صادقانه ایستاده‌اند بعضی پیمان خود را به آخر بردند [و در راه او شربت شهادت نوشیدند]، و بعضی دیگر در انتظارند و هرگز تغییر و تبدیلی در عهد و پیمان خود ندادند. (احزاب/۲۳).

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۸۲ الغیبهًْ للنعمانی، ص۵۴

28 (توبه/119)

الصّادق (علیه السلام)- عَنْ هِشَامِ‌بْنِ‌عَجْلَانَ قَالَ قُلْتُ لِأَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) أَسْأَلُکَ عَنْ شَیْءٍ لَا أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَداً بَعْدَکَ أَسْأَلُکَ عَنِ الْإِیمَانِ الَّذِی لَا یَسَعُ النَّاسَ جَهْلُهُ فَقَالَ شَهَادَهًُْ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ الْإِقْرَارُ بِمَا جَاءَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَ إِقَامُ الصَّلَاهًِْ وَ إِیتَاءُ الزَّکَاهًِْ وَ حِجُّ الْبَیْتِ وَ صَوْمُ رَمَضَانَ وَ الْوَلَایَهًُْ لَنَا وَ الْبَرَاءَهًُْ مِنْ عَدُوِّنَا وَ تَکُونُ مَعَ الصِّدِّیقِین.

امام صادق (علیه السلام)- هشام‌بن‌عجلان گوید: به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: «از شما درباره‌ی چیزی می‌پرسم که پس از شما از کسی درباره آن سؤال نخواهم کرد. از شما درباره‌ی ایمانی می‌پرسم که مردم نمی‌توانند نسبت به آن نادان باشند». پس فرمود: «گواهی به اینکه معبودی جز خداوند نیست و محمد (صلی الله علیه و آله) فرستاده اوست و اعتراف به درستی هر چه از جانب خداوند آمده و برپا داشتن نماز و پرداخت زکات و حج خانه خدا و روزه رمضان و پذیرش ولایت ما و بیزاری از دشمنان ما، تا آنکه از صدیقان باشی».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۸۲ الغیبهًْ للنعمانی، ص۵۶ / البرهان

29 (توبه/119)

السّجّاد (علیه السلام)- عَنْ أبِی‌الطُّفَیْلِ عَامِرِ‌بْنِ‌وَاثِلَهًَْ قَالَ: کَانَ عَلِیُّ‌بْنُ‌الْحُسَیْنِ (علیه السلام) إِذَا تَلَا هَذِهِ الْآیَهًَْ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ یَقُولُ اللَّهُمَّ ارْفَعْنِی فِی أَعْلَی دَرَجَاتِ هَذِهِ النُّدْبَهًِْ وَ أَعِنِّی بِعَزْمِ الْإِرَادَهًِْ وَ هَبْنِی حُسْنَ الْمُسْتَعْقَبِ مِنْ نَفْسِی وَ خُذْنِی مِنْهَا حَتَّی تَتَجَرَّدَ خَوَاطِرُ الدُّنْیَا عَنْ قَلْبِی مِنْ بَرْدِ خَشْیَتِی مِنْکَ وَ ارْزُقْنِی قَلْباً وَ لِسَاناً یَتَجَارَیَانِ فِی ذَمِّ الدُّنْیَا وَ حُسْنِ التَّجَافِی مِنْهَا حَتَّی لَا أَقُولَ إِلَّا صِدْقاً وَ أَرِنِی مَصَادِیقَ إِجَابَتِکَ بِحُسْنِ تَوْفِیقِکَ حَتَّی أَکُونَ فِی کُلِّ حَالٍ حَیْثُ أَرَدْتَ.

امام سجّاد (علیه السلام)- ابوطفیل‌عامربن‌واثله گوید: هروقت علیّ‌بن‌الحسین (علیه السلام) آیه: یا أَیُّهَا الَّذِینَ أمنوا اتَّقُوا اللهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ را تلاوت می‌نمود، می‌فرمود: «خدایا مرا در بلندترین درجه‌ی این گروه قرار ده، مرا کمک کن به تصمیم‌گیری و به من آینده‌ی نیکو عنایت فرما. مرا چنان از خودخواهی دور کن که خاطرات دنیا از دلم زدوده شود به واسطه‌ی ترسی که از تو دارم. خدایا به من دل و زبانی بده که در راه عیب‌جویی دنیا و کناره‌گیری صحیح از آن حرکت کنم به‌طوری‌که جز راست نگویم خدایا آثار اجابت دعایم را به من نشان بده با توفیق نیکویی که به من ارزانی می‌داری. به‌طوری‌که درهرحال چنان باشم که تو می‌خواهی. (صلی الله علیه و آله) سزاوار نیست که اهل مدینه و کسانی از اعراب بادیه‌نشین که اطراف آن‌ها هستند، از پیامبرخدا جدا شوند و برای حفظ جان خویش، از جان او چشم بپوشند. زیرا هیچ‌گونه تشنگی وخستگی و گرسنگی در راه خدا به آن‌ها نمی‌رسد و هیچ گامی که

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۳۸۲ کشف الغمهًْ، ج۲، ص۹۴/ بحار الأنوار، ج۷۵، ص۱۵۳