وَإِذَآ أَذَقۡنَا ٱلنَّاسَ رَحۡمَةً مِّنۢ بَعۡدِ ضَرَّآءَ مَسَّتۡهُمۡ إِذَا لَهُم مَّكۡرٌ فِيٓ ءَايَاتِنَاۚ قُلِ ٱللَّهُ أَسۡرَعُ مَكۡرًاۚ إِنَّ رُسُلَنَا يَكۡتُبُونَ مَا تَمۡكُرُونَ
21
تفسیر نور
وهرگاه پس از رنجى كه به مردم رسیده، (طعم) رحمت و لطفى به آنان بچشانیم، (به جاى سپاس،) در آیات ما مكر و حیله مىكنند. بگو: تدبیر الهى سریعتر و نافذتر است. همانا فرستادگان ما (فرشتگان)، آنچه را مكر و نیرنگ مىكنید مىنویسند.
نکتهها
آیهى قبل به بهانهگیرى آنان اشاره كرد كه مىگفتند: چرا آیهاى نازل نمىشود. اینجا به لجاجت آنان پرداخته، كه پس از نزول آیه هم به جاى تقدیر، نیرنگ مىكنند.در مكّه خشكسالى و قحطى شد و خداوند به بركت رسول خدا صلى الله علیه وآله باران فرستاد. ولى مشركان گفتند كه باران به خاطر بتها بوده است! این آیه نازل شد و آنان را رسوا كرد. 236
در اكثر تفاسیر آمده است كه یكى از تدابیر ومكر دشمنان، كوبیدن شخصیّت پیامبر و استهزاى آیات الهى بوده است.
236) تفاسیر صافى، فىظلالالقرآن و كبیرفخررازى.
پیامها
نعمتهایى را كه انسان از آن استفاده مىكند، گوشهاى از رحمت بىكران الهى است. «اذقنا الناس رحمة» انسان از نعمتهاى الهى سوء استفاده مىكند و به جاى شكر، مكر مىكند. «اذقنا الناس رحمة....اذا لهم مكرٌ»
كسى كه مكر كند، به تدبیر و مكر قهرآمیز الهى گرفتار مىشود. «اذا لهم مكر... اللَّه اسرع مكرا»
كیفر الهى با جرم متناسب است. «لهم مكر، اللّه اسرع مكراً»
فرشتگان الهى حتّى افكار وتدابیر انسان را ثبت مىكنند. «یكتبونماتمكرون»