«بقیّت اللَّه» در این آیه به معناى درآمد و سودى است كه از یك سرمایه‌ى حلال و خداپسندانه براى انسان باقى مى‌ماند و صد در صد حلال است. امّا در روایات به هر وجود مباركى كه به اراده‌ى خداوند براى بشریّت باقى مى‌ماند، «بقیة اللَّه» گفته مى‌شود. از جمله به سربازان مؤمنى كه پیروزمندانه از جبهه‌ى جنگ برمى‌گردند، زیرا به اراده‌ى الهى باقى مانده‌اند. به امام عصر (عجّل‌اللَّه‌تعالى‌فرجه‌الشریف) نیز «بقیة اللَّه» مى‌گویند، چون آن وجود شریف به خواست خداوند براى هدایت مردم ذخیره و باقى نگهداشته شده است. در روایات مى‌خوانیم كه یكى از نام‌ها و اسامى مبارك آن حضرت «بقیة اللَّه» است¹¹⁸ و ما بر او به این نام سلام مى‌كنیم: «السلام علیك یا بقیة اللَّه فى ارضه». وقتى آن حضرت در مكّه ظهور فرمایند، این آیه را تلاوت كرده و مى‌فرمایند: من آن «بقیّة اللَّه» هستم. البتّه به سایر معصومین‌علیهم السلام نیز لقب «بقیةاللَّه» داده شده است.¹¹⁹

---

118) بحار، ج 46، ص 259.

119) تفسیر كنزالدقائق.

رزق اندك ولى حلال و پاك، بهتر از درآمدهاى بسیار، امّا حرام است. «بقیّت‌اللّه خیر»

دنیا، فانى و آخرت باقى است، لذا آخرت‌گرایى بهتر از دنیاطلبى است. «بقیّت اللَّه خیر لكم»

اگر كم فروشى نكنیم، مشتریان بیشتر و در نتیجه سود ما در آینده، زیادتر و گواراتر خواهد گردید. «بقیّت اللَّه خیر»

كسى كه حرام را بهتر از حلال بداند، در ایمان خود شك كند. «ان‌كنتم مؤمنین»

انسان‌ها در عقاید خود آزادند و حتّى انبیا هم بر آنان تحمیلى ندارند. «و ما انا علیكم بحفیظ»

اگر به خاطر حرام‌خوارى، دارایى و زندگیتان تباه شد، من ضامن نیستم. «و ما انا علیكم بحفیظ»