وَكَأَيِّن مِّنۡ ءَايَةٍ فِي ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ يَمُرُّونَ عَلَيۡهَا وَهُمۡ عَنۡهَا مُعۡرِضُونَ
105
تفسیر نور
و چه بسیار نشانه در آسمانها و زمین، كه بر آن مىگذرند، در حالى كه از آن روى گردانند.
نکتهها
گویا این آیه براى تسلّى خاطر رسول اكرمصلى الله علیه وآله و هر رهبر و امام بر حقّ است كه اگر مردم به فرمان و دستور آنان بىاعتنا بودند نگران نباشند، آنان دائماً بر نشانههاى قدرت و حكمت خدا در طبیعت و خلقت برخورد مىكنند، ولى لحظهاى نمىاندیشند. این همه زلزله، كسوف، خسوف، صاعقه، گردش ستارگان، كهكشانها، همه و همه را مىبینند، ولى از آن اعراض مىكنند.جمله «یمّرون علیها» را سه نوع معنى كردهاند:
منظور از مرور انسانها بر آیات الهى، مشاهده آنهاست.
منظور از مرور انسانها بر آیات، حركت زمین است، زیرا با حركت زمین، انسان بر اجرام آسمانى مرور مىكند.154
مرور بر آیات آسمانى، پیشگویى سوار شدن انسان بر وسایل فضایى و حركت آنها در آسمانها است.155
اعراض، از غفلت خطرناكتر است. با اینكه تعداد نشانهها زیاد است «كایّن» و انسان دائماً با آنها رابطه دارد «یمرّون» امّا نه تنها از آنها غفلت مىكند، بلكه مواقعى نیز با عنایت از آنها اعراض مىكند.
154) تفسیر المیزان.
155) سفرنامه حج آیةاللَّه صافى.
پیامها
تمام هستى، نشانه و رمز خداشناسى است. «آیةٍ» انسان اگر لجاجت كند، هیچ نشانهاى را نمىپذیرد. «و كأیّن من آیة... یمرّون علیها و هم عنها معرضون»
نگاه سطحى و بدون فكر و تأمّل، زمینهى هدایت و رشد نیست. «یمرّون... معرضون»*
علم به تنهایى كافى نیست، حقّ پذیرى نیز لازم است تا ایمان حاصل شود. «یمرّون علیها و هم عنها معرضون»*
احسن القصص بودن داستان به تنهایى كافى نیست؛ مهم آمادگى براى به كار بستن و پذیرفتن این همه درس بزرگ است. «و هم عنها معرضون»*