وَمَا يُؤۡمِنُ أَكۡثَرُهُم بِٱللَّهِ إِلَّا وَهُم مُّشۡرِكُونَ
106
تفسیر نور
و بیشترشان به خداوند ایمان نمىآورند، جز اینكه (با او چیزى را) شریك مىگیرند. (و ایمانشان خالص نیست)
نکتهها
امام رضاعلیه السلام فرمودند: شرك در این آیه به معناى كفر و بتپرستى نیست، بلكه مراد توجّه به غیر خداوند است.156از امام صادق علیه السلام نیز نقل شده است كه فرمودند: شرك در انسان، از حركت مورچه سیاه در شب تاریك بر سنگ سیاه، مخفىتر است.157
امام باقرعلیه السلام نیز فرمودند: مردم در عبادت موحد هستند، ولى در اطاعت از غیر خدا گرفتار شرك مىشوند.158
ودر روایات دیگرى مىخوانیم كه مراد از شرك در این آیه، شرك نعمت است. مثل اینكه انسان بگوید فلانى كار مرا سرو سامان داد، اگر فلانى نبود نابود شده بودم و امثال آن.159
156) تفسیر نمونه.
157) سفینةالبحار، ج 1، ص 697.
158) كافى،ج2،ص292.
159) تفسیر نمونه.
پیامها
ایمان، مراتبى دارد و ایمان خالص كه هیچ گونه شركى در آن نباشد كم است. «و ما یؤمن... الا و هم مشركون»نشانههاى مؤمن مخلص
در انفاق: «لانرید منكم جزاء و لاشكوراً»160 از كسى توقع پاداش و تشكر ندارد.
در عبادت: «و لا یشرك بعبادة ربّه احداً»161 جز خداوند كسى را بندگى نمىكند.
در تبلیغ: «إن اجرى الاّ على اللَّه»162 به غیر خداوند از كسى پاداش نمىخواهد.
در ازدواج: «ان یكونوا فقراء یغنهم اللَّه من فضله»163 از فقر نمىهراسد و با توكل به وعده خدا ازدواج مىكند.
در برخورد با مردم: «قل اللَّه ثم ذرهم»164 جز رضاى او همه چیز را كنار مىگذارد.
در جنگ وبرخورد با دشمن: «و لایخشون احداً الا اللَّه»165 از كسى به جز خداوند نمىهراسد.
در مهرورزى و محبّت: «والّذین آمنوا اشدّ حبّاً للَّه»166 هیچ كس را به اندازه خداوند دوست نمىدارد.
در تجارت وكسب وكار: «رجال لاتلهیهم تجارة و لابیع عن ذكراللَّه»167 از یاد خداوند غافل نمىشود.
نشانههاى مؤمن مشرك
عزّت را از دیگران آرزو مىكند: «أیبتغون عندهم العزّة»168
در عمل: «خلطوا عملاً صالحاً وآخر سیّئاً»169 كار شایسته را با ناشایست مىآمیزد.
در برخورد بادیگران: «كلّ حزب بما لدیهم فرحون»170 دچار تعصّبات حزبى و گروهى مىشود.
در عبادت: «الّذین هم عن صلاتهم ساهون . الّذین هم یرائون»171 بىتوجّهى و ریاكارى مىكند.
در جنگ و نبرد: «یخشون النّاس كخشیة اللَّه»172 از مردم مىترسد.
در تجارت وامور دنیوى: «اَلْهاكم التَّكاثُر»173 افزونطلبى، او را سرگرم مىكند.
در انتخاب دین و دنیا: «و اذا رأوا تجارة او لهواً انفضّوا الیها و تركوك قائماً»174 دنیا را مىگیرند و پیامبر را تنها مىگذارند.
160) انسان، 9.
171) ماعون،- 6.