لَهُۥ دَعۡوَةُ ٱلۡحَقِّۚ وَٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ لَا يَسۡتَجِيبُونَ لَهُم بِشَيۡءٍ إِلَّا كَبَـٰسِطِ كَفَّيۡهِ إِلَى ٱلۡمَآءِ لِيَبۡلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَـٰلِغِهِۦۚ وَمَا دُعَآءُ ٱلۡكَـٰفِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَـٰلٍ
14
تفسیر نور
تنها خواندن او حق است و كسانى را كه (مشركان) جز او مىخوانند هیچ پاسخشان نمىگویند، مگر مانند كسى كه دو دستش را به سوى آب گشوده تا آنرا بدهانش رساند و حال آنكه نخواهد رسید و دعا و خواست كافران (از غیر خدا) جز در گمراهى (وبه هدر رفتن و انحراف) نیست.
نکتهها
دعوت به پرستش خداى ودورى از توجّه به دیگران و تنها او را مؤثر دانستن، بارها در قرآن تذكّر داده شده است. از جمله: اگر انسان، تنها از من درخواست كند، من حتماً او را پاسخ مىدهم. «اجیب دعوة الداّع اذا دعان»31 امّا اگر به سراغ دیگران رفت و از آنها حاجت خواست، بداند آنها نمىشنوند و اگر هم بشنوند اجابت نمىكنند. «ان تدعوهم لایسمعوا و لو سمعوا دعائكم ما استجابوا لكم»32انسانِ محدود در زندگى پرحادثه دنیا نیازمند پناهگاهى مطمئن است، انبیا پناهگاه واقعى را به او معرّفى مىكنند، «له دعوة الحق» امّا كمكهاى دیگران (طاغوتها) یا براى استحمار یا استثمار یا تبلیغات وحفظ موقعیّت خود و یا... مىباشد و در واقع آنچه براى آنها مطرح نیست، انسان است.
انسان، فطرتاً تشنه حقّ و خواستار حقیقت است «لیبلغ فاه» ولى راه وصول به آن را گم مىكند. امّا جز ایمان به خدا و عشق و انس به او و دعا و درخواست از او، هیچ چیز دیگرى انسانِ بىنهایت طلب را سیراب نمىكند. «و ما هو ببالغه» چرا كه غیر از اللَّه هر چه باشد سراب است و دعا از غیر او بیهوده.
31) بقره، 186.
پیامها
جز خدا به سراغ دیگران نروید كه از غیر او هیچ كارى ساخته نیست. «لایستجیبون لهم بشىءٍ» سرچشمهى شرك مردم، تصوّرات و خیالات باطل آنهاست. «كباسط كفیّه الى الماء... و ما هو ببالغه»
هركس خالصانه خدا را بخواند، با دست پر برمىگردد. دست خالى برگشتن به خاطر توجّه به غیر خداست. «له دعوة الحق... و ما دعاء الكافرین الاّ فى ضلال»