سوره رعد - آیه 16 جزء 13 - صفحه 251

    قُلۡ مَن رَّبُّ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ قُلِ ٱللَّهُ‌ۚ قُلۡ أَفَٱتَّخَذۡتُم مِّن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءَ لَا يَمۡلِكُونَ لِأَنفُسِهِمۡ نَفۡعًا وَلَا ضَرًّا‌ۚ قُلۡ هَلۡ يَسۡتَوِي ٱلۡأَعۡمَىٰ وَٱلۡبَصِيرُ أَمۡ هَلۡ تَسۡتَوِي ٱلظُّلُمَـٰتُ وَٱلنُّورُ‌ أَمۡ جَعَلُواْ لِلَّهِ شُرَكَآءَ خَلَقُواْ كَخَلۡقِهِۦ فَتَشَـٰبَهَ ٱلۡخَلۡقُ عَلَيۡهِمۡ‌ۚ قُلِ ٱللَّهُ خَـٰلِقُ كُلِّ شَيۡءٍ وَهُوَ ٱلۡوَٰحِدُ ٱلۡقَهَّـٰرُ

    16

تفسیر نور
بگو: پروردگار آسمان و زمین كیست؟ بگو: خداست. بگو: پس چرا جز او را كه مالك هیچ سود و زیانى براى خویشتن نیستند سرپرست گرفته‌اید؟ بگو: آیا نابینا و بینا با هم برابرند؟ یا آیا تاریكى‌ها و روشنایى یكسانند؟ یا مگر براى خدا شریكانى قرار داده‌اند كه مانند آفریدن خدا (چیزى) آفریده و این آفرینش بر آنان مشتبه شده است؟ بگو: خداوند آفریدگار هر چیزى است و اوست یگانه قهّار.

نکته‌ها
طرح مسائل در قالب سؤال وجواب، یكى از شیوه‌هاى تبلیغى، تربیتى و آموزشى است كه قرآن، بسیار به آن توجّه كرده است «قل من ...»

در روایات آمده است: شرك به خدا، از حركت مورچه‌اى سیاه در شب تاریك روى سنگ سیاه مخفى‌تر است.34 نمونه‌اش آن است كه بگویى: این كار به بركت خدا و فلانى انجام شد.


34) بحار، ج 72، ص 93.
پیام‌ها
مشركان از شدّت تعصّب، به روشن‌ترین سؤالات هم جواب نمى‌دهند، لذا پیامبر باید خود، پاسخ سؤالش را بدهد. «من ربّ السّموات... قل اللَّه»

كفّار تنها خالقیّت خدا را قبول داشتند، «لئن سئلتهم من خلق... لیقولن اللَّه»35 و دیگران را مدبّر مى‌دانستند. «قل من ربّ...»

انسانى كه نمى‌تواند براى خود سودى را جلب یا ضررى را دفع نماید، نباید تحت هیچ عنوانى به جاى خدا مورد اطاعت مردم قرار گیرد. «لایملكون لانفسهم نفعاً و لا ضرّاً»

كسى‌كه حقّ را دید و آن را نپذیرفت، چشم دلش كور وفضاى اطرافش ظلمات است. «هل یستوى الاعمى والبصیر ...»

غیر از خداوند كسى چیزى را نیافریده تا در آفریده‌ها دچار اشتباه شویم. «فتشابه الخلق علیهم»


35) عنكبوت، 61.