وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُم مِّنۡ أَنفُسِكُمۡ أَزۡوَٰجًا وَجَعَلَ لَكُم مِّنۡ أَزۡوَٰجِكُم بَنِينَ وَحَفَدَةً وَرَزَقَكُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَـٰتِۚ أَفَبِٱلۡبَـٰطِلِ يُؤۡمِنُونَ وَبِنِعۡمَتِ ٱللَّهِ هُمۡ يَكۡفُرُونَ
72
تفسیر نور
و خداوند از جنس خودتان همسرانى برایتان قرار داد و از همسرانتان براى شما فرزندان و نوادگانى قرار داد و از پاكیزهها شما را روزى داد، پس آیا (باز هم) به باطل ایمان مىآورند و به نعمت الهى كفر مىورزند؟.
نکتهها
در تفسیر طبرى مىخوانیم كه كلمهى «حفدة» به داماد، فرزند، نواده و حتى اعوان و خدمه و فرزندى كه همسر از شوهر دیگر داشته، گفته مىشود، در تفسیر المیزان آمده كه «حفدة» جمع «حافد» به معناى سرعت در عمل است و چون نزدیكان، سریعتر به كمك والدین مىشتابند، به آنها حفده گفته مىشود.سؤال: : چرا در این آیه نام پسران آمده، ولى نام دختران نیامده است؟
پاسخ: ممكن است مراد از «بنون» پسران و دختران هر دو باشند، و ممكن است دختران مصداق طیبات باشند كه در آیه آمده است، چنانكه در آیهى 26 سورهى نور مىفرماید: «الطیبات للطیبین» و ممكن است با وجود كلمهى «حفدة» كه به معناى نوهى دخترى است، نیازى به نام دختر نباشد.
پیامها
همسر و فرزند، از نعمتهاى الهى است. (همسر وسیله آرامش و فرزند مایه امید است) «واللَّه جعل لكم... ازواجاً ...بنین» از الطاف و حكمتهاى الهى، سنخیت میان زن و شوهر است. «جعل لكم من انفسكم»
ازدواج، یك برنامهى مدبرانه الهى است. «واللَّه جعل ...ازواجاً»
خداوند، هم نیازهاى روحى و روانى را تأمین مىكند. «من انفسكم ازواجاً... بنین و حفدة» و هم نیازهاى مادى را. «رزقكم من الطیبات»
از الطاف حكیمانه الهى، دلپسند بودن رزق اوست. «رزقكم من الطیبات»
ترك ازدواج و جلوگیرى از فرزند و تحریم حلالهاى الهى، باطلگرایى و كفران نعمت است. «افبالباطل یؤمنون و بنعمة اللَّه هم یكفرون»
با وجود همسر و رزق حلال، زنا و حرامخوارى، كفران نعمت الهى است. «بنعمة اللَّه هم یكفرون»
انسان میل به ماندگار شدن خود، یا یادگارهاى خود دارد. «جعل لكم من ازواجكم بنین و حفدة»
ابتدا با بیان نعمتها و الطاف، مخاطب خود را آماده كنید، سپس از او انتقاد كنید. «جعل لكم من انفسكم... ازواجكم... و رزقكم ... أفبالباطل یؤمنون»