وَكُلَّ إِنسَـٰنٍ أَلۡزَمۡنَـٰهُ طَـٰٓئِرَهُۥ فِي عُنُقِهِۦ وَنُخۡرِجُ لَهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَـٰمَةِ كِتَـٰبًا يَلۡقَىٰهُ مَنشُورًا
13
تفسیر نور
و كارنامهى هرانسانى را در گردنش بستهایم و روز قیامت براى او نوشتهاى بیرون آوریم كه آن را در برابر خود گشوده مىبیند.
نکتهها
كلمهى «طائر» در آیه، كنایه از عمل انسان است، زیرا اعمال انسان همچون پرنده پرواز دارد تا به صاحبش برسد و پرونده عمل هر كس، از خیر و شرّ، به گردنش آویخته مىشود.در قرآن بارها به مسأله نامهى عمل اشاره شده و در آیات مختلف نكاتى مطرح گردیده است، از جمله:
نامهى عمل براى همه است. «كلّ انسان اَلزمناه طائره...»
در آن نامه چیزى فروگذار نشده است. «لا یُغادر صغیرةً ولا كبیرة»36
مجرمان از آن مىترسند. «فتَرَى المجرمین مشفقین ممّافیه»37
خود انسان با خواندن نامهى عملش، حاكم و داور است. «اِقرَء كتابك كفى بنفسك الیوم علیك حسیباً»38
رستگاران، كتابشان به دست راست داده مىشود و دوزخیان به دست چپ. «اوتِىَ كتابه بیمینه... بشماله»39
36) كهف، 49.
39) الحاقّه، 19.
پیامها
حساب و كتاب، براى همه است واستثنا ندارد. «كلّ انسان» همهى انسانها با كارت شناسایىِ اعمال، در محشر حضور پیدا مىكنند. «كلّ انسان اَلزمناه طائره فى عُنقه»
عمل انسان، ملازم انسان است. «اَلزمناه... فى عُنُقِه»
سعادت و شقاوت انسان بستگى به اعمال خود او دارد، نه عوامل اتفاقى مانند شانس و اقبال. «اَلزَمناه طائره...»
براى خدا همهى عملها روشن است، به گردن آویختن نامهى اعمال، براى فهمیدن خود انسان است. «نُخرج له»
همهى اعمال و حركات انسان ثبت مىشود. گرچه ثبت اعمال در دنیا براى انسان محسوس نیست، ولى در قیامت، كارنامهى عمل او گشوده و افشا خواهد شد. «كتاباً یَلقاه منشورا»