يَوۡمَ نَدۡعُواْ كُلَّ أُنَاسِۭ بِإِمَـٰمِهِمۡ فَمَنۡ أُوتِيَ كِتَـٰبَهُۥ بِيَمِينِهِۦ فَأُوْلَـٰٓئِكَ يَقۡرَءُونَ كِتَـٰبَهُمۡ وَلَا يُظۡلَمُونَ فَتِيلًا
71
تفسیر نور
روزى كه هر گروهى از مردم را با پیشوایشان فرامىخوانیم، پس هر كس نامهى عملش به دست راستش داده شود، پس آنان نامهى خود را (با شادى) مىخوانند و كمترین ستمى بر آنان نمىشود.
نکتهها
«فَتیل»، رشتهى باریك میان شكاف هستهى خرماست، كنایه از چیز بسیار اندك و كوچك و حقیر مىباشد.قرآن از دو گونه پیشوا نام برده است: یكى امام نور و هدایت، «ائمّةً یهدون بأمرنا»161 و دیگرى امام نار و ضلالت، «ائمّةً یدعون الى النّار»162 كه گروه دوّم، با زور و تهدید و تطمیع و تحقیر، مردم را به اطاعت خود وامىدارند.
ابوبصیر به امام صادقعلیه السلام گفت: «أشهد أنّك اِمامى»، گواهى مىدهم كه تو امام من هستى. امام فرمود: در قیامت، هر گروهى با امامشان محشور مىشوند، خورشیدپرستان با خورشید و ماه پرستان با ماه.163
161) انبیاء، 73.
163) تفسیر نورالثقلین.
پیامها
قیامت رافراموش نكنیم. «یوم ندعوا» تقسیمبندى مردم در قیامت، براساس رهبرانشان خواهد بود. «كلّ اُناس باِمامهم»
انسان، ناگزیر الگو و رهبرى را براى خود انتخاب مىكند. «كلّ اُناس بامامهم»
مسلمان نباید در مسائل رهبرى، منزوى و بىتفاوت باشد. «ندعوا كلّ اُناسٍ بامامهم» زیرا در قیامت به همراه او محشور مىشود.
آثار مسأله انتخاب رهبرى و اطاعت از او، تا دامنهى قیامت ادامه دارد. «ندعوا كلّ اُناسٍ بامامهم»
قیامت، نه تنها دادگاه افراد، بلكه محكمهى بزرگ امّتها و ملّتها و احزاب و مكتبها و حكومتها نیز هست. «ندعوا كلّ اُناسٍ بامامهم»
امامت و ولایت، در متن زندگى مطرح است، نه آنكه صرفاً موضوعى اعتقادى و در حاشیهى زندگى باشد. رهبر، زمینهساز سعادت یا شقاوت مردم مىباشد. «كلّ اُناس باِمامهم»
در قیامت، نیكان از خواندن نامهى عمل خود شاد مىشوند. «یقرئون كتابهم» و یكدیگر را صدا مىزنند كه بیایید نامهى مرا بخوانید. «هاؤم اقروا كتابیه»164
انسان عملكرد خود رابه صورت مكتوب دریافت خواهد كرد. «كتابه»
محاكمهى انسانها در قیامت بر اساس دلائل و اسناد مكتوب است. «و لایُظلَمون فَتیلا»
كیفر و پاداش در قیامت، صددرصد عادلانه است. «ولا یُظلَمون فتیلاً»
164) حاقّه، 19.