قُلۡ كُلٌّ يَعۡمَلُ عَلَىٰ شَاكِلَتِهِۦ فَرَبُّكُمۡ أَعۡلَمُ بِمَنۡ هُوَ أَهۡدَىٰ سَبِيلًا
84
تفسیر نور
بگو: هر كس بر ساختار و خُلق و خوى خویش عمل مىكند، پس پروردگارتان داناتر است به كسى كه به هدایت نزدیكتر است.
نکتهها
امام صادقعلیه السلام در بحث از نیّت واینكه نیّت از عمل بهتر است، این آیهرا تلاوت فرمود.205«شاكله»، به معناى ساختار و بافت روحى انسان است كه در اثر وراثت و تربیت و فرهنگ اجتماعى براى انسان پیدا مىشود. بعضى «شاكله» را به معناى فطرت گرفتهاند، در حالى كه فطرتها یكدست و ثابت است و آنچه در انسانها متفاوت است، انگیزهها، خلق و خوى، عادات و بافت فكرى و خانوادگى افراد است و عمل هر كس هم در گرو آنهاست.206
204) فتح، 29.
205) تفسیر نورالثقلین.
206) تفسیر فرقان.
پیامها
رفتار انسان برگرفته از شخصیّت فكرى و روحى و اخلاقى اوست. «یعمل على شاكلته» (از كوزه همان برون تراود كه در اوست.) چون رفتارها ریشه در حالات و عادات دارد، باید از انگیزهها و خوگرفتنهاى نابجا پرهیز كرد تا اعمال نابجا به صورت ملكه در نیاید.«كلّ یَعمل على شاكلته»
راههاى هدایت نیز درجات و سلسله مراتب دارد. «أهدى»
هر كس نیّت بهترى داشته باشد، به هدایت نزدیكتر است. «أهدى سبیلاً»