وَكَذَٰلِكَ بَعَثۡنَـٰهُمۡ لِيَتَسَآءَلُواْ بَيۡنَهُمۡۚ قَالَ قَآئِلٌ مِّنۡهُمۡ كَمۡ لَبِثۡتُمۡ قَالُواْ لَبِثۡنَا يَوۡمًا أَوۡ بَعۡضَ يَوۡمٍۚ قَالُواْ رَبُّكُمۡ أَعۡلَمُ بِمَا لَبِثۡتُمۡ فَٱبۡعَثُوٓاْ أَحَدَكُم بِوَرِقِكُمۡ هَـٰذِهِۦٓ إِلَى ٱلۡمَدِينَةِ فَلۡيَنظُرۡ أَيُّهَآ أَزۡكَىٰ طَعَامًا فَلۡيَأۡتِكُم بِرِزۡقٍ مِّنۡهُ وَلۡيَتَلَطَّفۡ وَلَا يُشۡعِرَنَّ بِكُمۡ أَحَدًا
19
عبارت «وَلْیَتلَطّف» وسط قرآن كریم قرار دارد كه به معناى مدارا و هوشیارى همراه با مهربانى است و این خود لطفى است كه كلمهى وسط قرآن را لطف و تلطّف و مهربانى تشكیل داده است.
در مبارزات بر علیه جوامع فاسد، وحدت بین نیروها عامل مهمى است. در این آیه چهار مرتبه كلمه «كُم» مطرح شده است:
الف: در تهیه غذا همه یكى هستیم. «احدكم»
ب: پول براى همه است. «بورقكم»
ج: غذایى كه تهیه مىشود براى همه است. «فلیأتكم»
د: حفاظت از جان همه لازم است. «لایُشعِرنّ بكم»
براى خداوند، هیچ كارى مشكل نیست، نه خواب كردن 309 ساله، نه بیدار ساختن آنچنانى. «كذلك بَعثناهم» از حشر وبرانگیخته شدن در قیامت تعجّب نكنید، هر بیدار شدن از خواب، نوعى بعث و نشور است. «بَعثنا»
بیدار شدن از خواب نیز به ارادهى الهى است. «بَعثنا»
بیدار كردن اصحاب كهف دو ثمر داشت، یكى براى خودشان كه طرح سؤال بود، «لیتسائلوا» یكى براى دیگران كه نمونهاى از رستاخیز وبعث قیامت بود. «كذلك بعثناهم»
در آنچه نمىدانیم، اظهار نظر نكنیم. «ربّكم اعلم بما لبثتم»
حتّى یك گروه كوچك نیز باید مسئول ورهبر داشته باشد. (در میان اصحاب كهف یك نفر بود كه امر و نهى وپرسش مىكرد.) «قال قائل... فابعثوا»
اقدام براى معاش زندگى، منافات با توكّل ندارد. اصحاب كهف هم پول و نقدینه داشتند، هم براى تهیه غذا حركت كردند. «فابعثوا احدكم بورقكم هذه»
وكالت و پذیرش وكالت از گروه جایز است. «فابعثوا احدكم»
پول و نقدینگى، سابقهاى تاریخى و كهن دارد. «بوَرقكم»
هر پولى نمىتواند بهاى جنس قرار گیرد. «بورقكم هذه»
وارستگان مؤمن هر غذایى را نمىخورند، نوع غذا و مقدار برایشان مطرح نیست، پاك و حلال بودن مهم است «أزكى طعاماً، رزقٍ منه»
مؤمن باید رازدار وهوشیار باشد وبا مدارا وتقیّه واصول ایمنى، دشمن را از وجود خود آگاه نكند. «ولیتلطّف» كسى كه مسئولیّت مىپذیرد باید مراقبتهاى لازم را داشته باشد.