سوره کهف - آیه 22 جزء 15 - صفحه 296

    سَيَقُولُونَ ثَلَـٰثَةٌ رَّابِعُهُمۡ كَلۡبُهُمۡ وَيَقُولُونَ خَمۡسَةٌ سَادِسُهُمۡ كَلۡبُهُمۡ رَجۡمَۢا بِٱلۡغَيۡبِ‌ وَيَقُولُونَ سَبۡعَةٌ وَثَامِنُهُمۡ كَلۡبُهُمۡ‌ۚ قُل رَّبِّيٓ أَعۡلَمُ بِعِدَّتِهِم مَّا يَعۡلَمُهُمۡ إِلَّا قَلِيلٌ‌ فَلَا تُمَارِ فِيهِمۡ إِلَّا مِرَآءً ظَـٰهِرًا وَلَا تَسۡتَفۡتِ فِيهِم مِّنۡهُمۡ أَحَدًا

    22

تفسیر نور
بزودى خواهند گفت: (اصحاب كهف) سه نفر بودند، چهارمینشان سگشان بود و (عدّه‌اى) گویند: پنج نفر بودند، ششمین آنان سگشان بود. (این سخنى بى‌دلیل و) پرتاب تیرِ گمان به گذشته‌اى ناپیداست. و (عدّه‌اى دیگر) گویند: هفت تن بودند و هشتمین آنان سگشان بود. بگو: پروردگارم به تعدادشان داناتر است (و شمار) آنان را جز اندكى، كسى نمى‌داند. پس درباره‌ى آنان جز به ظاهر (و آنچه آشكار كرده‌ایم)، مجادله مكن و درباره‌ى ایشان از هیچ كس از (اهل كتاب) نظر مخواه.

نکته‌ها
در مورد «رابعهم» و «سادسهم»، كلمه‌ى «واو» نیامده است، ولى همراه «ثامنهم»، «واو» آمده است، شاید به این جهت كه نظریّه‌ى سه نفر یا پنج نفر بودن آنان، از نااهلان است كه خدا هم تعبیر «رجماً بالغیب» دارد، ولى نظریّه‌ى هفت تن بودن از مؤمنان و اهل دقّت است.20 از این رو، كلمه‌ى «رَجماً بالغیب» نیامده وبه احترام آنان، میان اصحاب كهف و سگشان با واوِ عاطفه فاصله شده است.

اگر حركت‌ها با ارزش وانسان‌ها هدف داشته باشند، وابسته‌ها و متعلّقات و حتى حیوانات همراه نیز باید به حساب آیند. چون حیوان بودن و نجس بودن دلیل بر بى‌ارزشى نیست. در این آیه سه بار از سگ یاد شده و در آیه‌ى 18 نیز به نقش مثبت سگ اصحاب كهف اشاره شده است. «وكلبهم باسط ذراعیه بالوصید»

در آیات مختلف این سوره از حدس‌گرایى انتقاد شده است:

«ربّكم اعلم بمالبثتم» آیه 19، «ربّهم اعلم بهم» آیه 21، «ربّى اعلم بعدّتهم» آیه 22 و «قل اللّه اعلم بما لَبثوا» آیه 26.


20) این نظریه را ابن عباس از امیرالمؤمنین علیه السلام نقل كرده است.
پیام‌ها
قرآن از آینده خبر مى‌دهد. «سیقولون»

سخن بى‌دلیل نگوییم و به تخمین و حدس تكیه نكنیم. «رجماً بالغیب»

در موارد غیر لازم باید از بحث و جدل چشم پوشید. «لا تمار فیهم ...»

به جاى اندیشیدن به عدد، به هدف بیندیشید و دنبال دانستنى‌هاى بى‌فایده نروید. «لا تستفت فیهم منهم احداً»

دانستن وسؤال از هركسى جایز نیست، از نااهلان نپرسیم. «لاتستفت... منهم»