۞ وَٱضۡرِبۡ لَهُم مَّثَلًا رَّجُلَيۡنِ جَعَلۡنَا لِأَحَدِهِمَا جَنَّتَيۡنِ مِنۡ أَعۡنَـٰبٍ وَحَفَفۡنَـٰهُمَا بِنَخۡلٍ وَجَعَلۡنَا بَيۡنَهُمَا زَرۡعًا
32
كِلۡتَا ٱلۡجَنَّتَيۡنِ ءَاتَتۡ أُكُلَهَا وَلَمۡ تَظۡلِم مِّنۡهُ شَيۡـًٔاۚ وَفَجَّرۡنَا خِلَـٰلَهُمَا نَهَرًا
33
تفسیر نور
(اى پیامبر!) براى آنان (سرگذشت) دو مردى را مثَل بزن كه براى یكى از آن دو، دو باغ انگور قرار دادیم و دور آنها را با نخل پوشاندیم و میان آن دو باغ را كشتزار قرار دادیم.
هر دو باغ، محصول خود را داد و چیزى از آن نكاست و میان آن دو، نهرى روان ساختیم.
نکتهها
«اُكُل» به معناى محصول و میوهى قابل مصرف وخوردنى است.از این آیات مىتوان اصول باغدارى یا احداث باغهاى نمونه و دلربا را استفاده كرد، كه عبارت است از:
الف: درختان كوتاه در وسط «اعناب» و درختان بلند در اطراف باغ باشد. «نخل»
ب: باغها با هم فاصله داشته و اطرافشان باز باشد. «جعلنا بینهما»
ج: زمینهایى كه در فاصله میان باغهاست كشت شده باشد. «بینهما زرعاً»
د: میان باغها آب جارى باشد. «فجّرنا خلالهما»
ه: باغها سست و ضعیف و آفتزا نباشد. «لم تظلم منه شیئا»
بنابراین بهترین منظره، از باغهاى انگور گوناگون، «اَعناب» وانگور و خرما در كنار هم، «اَعناب ونخل» وانواع كشتها، «زرعاً» وكِشتى كه در اطرافش درخت باشد، «حَفَفناهما» و آبها از زیر درختان و كنار مزرعه جارى باشد، «فَجّرنا خلالهما نَهَرا» پدید مىآید.
این آیات، گویا پاسخى به درخواست كفّار سرمایهدار است كه مىخواستند پیامبر، فقرا را از دور خویش براند تا آنان به گرد حضرت آمده و ایمان آورند، خداوند در پاسخ آنان مىفرماید: نه فقر نشانهى ذلّت است و نه ثروت نشانهى عزّت انسان. چنانكه در آیه 28 نیز به پیامبرش فرمود: «واصبر نفسك مع الّذین یَدعون ربّهم...»
پیامها
از سادهترین، فطرىترین و عمومىترین شیوههاى انتقال مطلب، استفاده از تمثیل و ضربالمثل است. «واضرب لهم مثلاً» تفاوت فقر و غناى انسان، از جانب خداوند حكیم است. «جعلنا لاحدهما...»
كشاورز حقیقى خداست، نه انسان. «حَفَفنا، فَجّرنا، جعلنا»