قَالُواْ يَـٰذَا ٱلۡقَرۡنَيۡنِ إِنَّ يَأۡجُوجَ وَمَأۡجُوجَ مُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَهَلۡ نَجۡعَلُ لَكَ خَرۡجًا عَلَىٰٓ أَن تَجۡعَلَ بَيۡنَنَا وَبَيۡنَهُمۡ سَدًّا
94
تفسیر نور
(آن مردم) گفتند: اى ذوالقرنین! همانا (قوم) یأجوج ومأجوج در این سرزمین فساد مىكنند، آیا ما براى تو خرج و هزینهاى قرار دهیم تا میان ما وآنان سدّى ایجاد كنى (تا از شرّشان ایمن شویم)؟
نکتهها
«خراج» چیزى است كه از زمین خارج مىشود، و «خَرج» به آنچه از مال خارج مىگردد گفته مىشود.مفسّران و مورّخان، با استفاده از قرائن موجود مىگویند: مراد از یأجوج و مأجوج همان قبایل مغول و تاتار مىباشند.
در روایتى از امیرمؤمنان على علیه السلام مىخوانیم: ذوالقرنین قومى را یافت كه به او گفتند: قوم یأجوج و مأجوج پشت این كوه هستند و هنگام برداشت محصول و میوهها هجوم آورده و همه را غارت یا نابود مىكنند، آیا ما براى تو سالیانه هزینهاى را قرار دهیم تا براى ما سدّى بسازى.98
98) تفسیر نورالثقلین.
پیامها
هرجا مردم احساس نیاز كردند، سرمایهگذارى هم مىكنند. «فهل نجعل لك خرجاً» در آیهى 77 این سوره مردم قطعه نانى به دو پیامبر خدا ندادند، ولى در این آیه، حاضرند سرمایهگذارى كلان كنند. اولیاى خدا بهترین كسانىاند كه مىتوانند ایجاد امنیّت كنند و گرهگشاى مردم باشند. «یا ذا القرنین...تجعل بیننا... سدّاً»
نیاز به امنیّت بیش از مسكن ولباس است. «نجعل لك خرجاً على أن تجعل... سدّاً» (مردمى كه در برابر خورشید، سایهبان ولباس نداشتند، از ذوالقرنین امنیّت خواستند، نه پوشش.)
در جوامع انسانى، امنیّت وآسایش از اهمیّت ویژهاى برخوردار است. «تجعل بیننا وبینهم سدّاً» لذا سختترین كیفرها نیز براى برهمزنندگان امنیّت است.99
حبس و محدود كردن تبهكاران، جایز است. «سدّاً»
99) اشاره به آیاتى كه كیفر «مفسدین فى الارض» را بیان مىكند.