وَلَا تَقُولُواْ لِمَن يُقۡتَلُ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ أَمۡوَٰتُۢۚ بَلۡ أَحۡيَآءٌ وَلَـٰكِن لَّا تَشۡعُرُونَ
154
تفسیر نور
و به آنها كه در راه خدا كشته مىشوند مرده نگوئید، بلكه آنان زندهاند، ولى شما نمىفهمید.
نکتهها
در جنگ بدر، چهارده نفر از مسلمانان به شهادت رسیدند كه شش نفر آنها از مهاجران و هشت نفر از انصار بودند. برخى از مردم مىگفتند: فلانى مُرد. این آیه نازل شد و آنان را از این تفكّر نهى كرد. 463 شهدا، نه تنها نامشان یا آثار كارهایشان زنده و باقى است، بلكه یك زندگى واقعى برزخى دارند. زندگىاى كه در آن رزق و شادى و بشارت است، زندگى در جوار رحمت خدا كه در آن حزن وترس وجود ندارد. مشخّصات این زندگى، در تفسیر سوره آلعمران 464خواهد آمد. انشاءاللّه.شهادت در راه خدا، شامل كشته شدن در میدان نبرد، ترور و سوءقصد دشمنان، كشته شدن مؤمنان در دفاع از جان و ناموس و مال، در هر مكان و زمان مىشود.
463) تفسیر مجمعالبیان.
پیامها
نگرشهاى محدود مادّى را باید با ایمان به خدا و گفتههاى او تكمیل و تصحیح كرد. «لاتقولوا» تكالیف سخت، نیاز به پشتوانه اعتقادى و جبران خسارتها دارد. آرى، كسى كه بداند زنده است، به شهادت رو مىكند. «لاتقولوا... اموات بل احیاء»
شهادت، زمانى ارزش دارد كه در راه خدا باشد. «فى سبیل اللَّه»
پیكار در راه دین، از ارزشهاى والا در پیشگاه خداوند است. «یقتل فىسبیلاللَّه»
روح، بعد از مرگ باقى است، هرچند جسم و بدن متلاشى شود. «احیاء»
سرچشمه بسیارى از تحلیلها، ناآگاهى از واقعیّات است.«لاتقولوا، لاتشعرون»