لَّا جُنَاحَ عَلَيۡكُمۡ إِن طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ مَا لَمۡ تَمَسُّوهُنَّ أَوۡ تَفۡرِضُواْ لَهُنَّ فَرِيضَةًۚ وَمَتِّعُوهُنَّ عَلَى ٱلۡمُوسِعِ قَدَرُهُۥ وَعَلَى ٱلۡمُقۡتِرِ قَدَرُهُۥ مَتَـٰعَۢا بِٱلۡمَعۡرُوفِ حَقًّا عَلَى ٱلۡمُحۡسِنِينَ
236
تفسیر نور
اگر زنان را قبل از آمیزش جنسى و یا تعیین مهر طلاق دهید، گناهى بر شما نیست، ولى آنها را (با هدیهاى مناسب) بهرهمند سازید. آن كس كه توانایى دارد، به اندازه توانش و آن كس كه تنگدست است به اندازهى وسعش، هدیهاى شایسته (كه مناسب حالِ دهنده و گیرنده باشد.) این كار براى نیكوكاران سزاوار است.
نکتهها
برخى گمان مىكردند، طلاق قبل از عمل زناشویى و یا قبل از تعیین مهریه، صحیح نیست. این آیه ضمن اصلاح این تفكّر، مورد هدیه را نیز یادآورى مىكند.پیامها
حتّى طلاق دادن باید در فضاى خیرخواهى و نیكى باشد. «ان طلّقتم... متعوهنّ... بالمعروف حقّاً على المحسنین» عفت كلام، یك ارزش است. به جاى تصریح به مسائل زناشویى، خداوند مىفرماید: «ما لم تمسّوهنّ»
تعیین و پرداخت مهریه، بر مرد واجب است. «تفرضوا لهنّ فریضة»
تلخى طلاق را با هدیهاى مناسب جبران نمائید. هرچند آمیزش جنسى صورت نگرفته است، ولى طلاق یك نوع فشار روحى براى زن محسوب مىشود كه با احسان و هدیهاى شایسته باید جبران شود. «متّعوهنّ»
عقد ازدواج، قداست و احترام دارد. با اینكه آمیزشى صورت نگرفته است، لكن اجراى صیغهى عقد، به زن حقّ مىدهد تا به هنگام جدایى هدیهاى مناسب دریافت نماید. «متّعوهنّ»
حفظ انصاف و عدالت از سوى مرد و زن، مورد نظر است. همانگونه كه سرشكستگى زن باید با هدیهاى مناسب جبران شود، مرد نیز نباید به خاطر هدیه، تحت فشار قرار گیرد و هر كس باید به مقدار توانایىاش اقدام كند. «على الموسع قدره و على المقتر قدره»
تكلیف مرد در برابر خانواده، به قدر توان او مىباشد. «على الموسع قدره و على المقتر قدره»
احترام به شئون اجتماعى همسر، لازم است. كلمه «معروف» یعنى در هدیه دادن باید مسائل عرفى و اجتماعى را مراعات نمود. «متاعا بالمعروف»
از افراط و تفریط در امور زندگى دورى كنید. «بالمعروف»
هدیه به همسر، از نشانههاى نیكوكاران است. «متاعا بالمعروف حقّا على المحسنین»
هدیهى جنسى، بهتر از پول نقد است. كلمه «متاع» به جاى درهم و دینار، نشانهى آن است كه هدیه جنس باشد. «متاعا بالمعروف»
هدیهاى كه شوهر به همسر مىدهد، تحمیلبار و باج و صدقه نپندارد، یك نوع حقّ زن بر مرد است. «حقّاً على المحسنین»
اخلاق، پشتوانه احكام الهى است. «حقّاً على المحسنین»