إِن تُبۡدُواْ ٱلصَّدَقَـٰتِ فَنِعِمَّا هِيَ وَإِن تُخۡفُوهَا وَتُؤۡتُوهَا ٱلۡفُقَرَآءَ فَهُوَ خَيۡرٌ لَّكُمۡۚ وَيُكَفِّرُ عَنكُم مِّن سَيِّـَٔاتِكُمۡ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٌ
271
تفسیر نور
اگر صدقات را آشكارا بدهید، پس آن كار خوبى است، ولى اگر آنها را مخفى ساخته وبه نیازمندان بدهید، پس این براى شما بهتر است وقسمتى از گناهان شما را مىزداید و خداوند به آنچه انجام مىدهید آگاه است.
نکتهها
امام باقر علیه السلام ذیل این آیه فرمود: زكات واجب را علنى پرداخت كنید، ولى زكات مستحبّ را مخفیانه بدهید. 749 شاید دلیل این باشد كه زكات واجب یك وظیفه عمومى، معمولى و دور از ریا است. گرچه آیه در مورد كمكهاى مالى است، ولى در فرهنگ اسلام، به هر كار خیرى صدقه گفته مىشود. حتّى اگر سنگى را از میان راه مسلمین كنار زدیم، صدقه است. بنابراین كمك به محرومان از طریق علم و آبرو و وساطت نیز صدقه مىباشد.749) تفسیر نورالثقلین، ج1، ص289.
پیامها
انفاقِ علنى، سبب تشویق دیگران و رفع تهمت بخل از انسان و یك نوع تبلیغ عملى است. «فنعمّاهى» شرط رسیدگى به فقرا، مسلمان بودن آنها نیست. «فقراء»
با اینكه صدقات و زكات، مصارف زیادى دارد، لكن نام فقرا در آیه نشانه اولویّت آنان است. «تؤتوها الفقراء»
شما باید به سراغ فقرا بروید، نه آنكه آنان به سراغ شما بیایند. «تؤتوها الفقراء» و نفرمود: «یأتكم الفقراء»
انفاقِ پنهانى، از ریا و خودنمایى دور و به اخلاص نزدیك است و آبروى گیرنده صدقه را محفوظ نگه مىدارد. «فهو خیر لكم»
انسان، غریزه سودجویى وخیرخواهى دارد، گرچه در مصداق گاهى به سراغ شر مىرود. لذا پیامبران الهى، مصادیق ونمونههاى خیر را براى انسان بیان كردهاند. «فهو خیر لكم»
كمك به فقرا، بخشى از گناهان صغیره را مىبخشد. «یكفّر عنكم من سیئاتكم» «سیّئات» در قرآن در برابر گناهان كبیره آمده وبه گناهان صغیره گفته مىشود.
آن 750 چه مهم است علم خداست، نه اطلاع و آگاهى مردم. «واللّه بما تعملون خبیر»
750) ان تجتنبوا كبائر ما تنهون... نكفّر عنكم سیئاتكم...« نساء، 31.