يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَذَرُواْ مَا بَقِيَ مِنَ ٱلرِّبَوٰٓاْ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ
278
تفسیر نور
اى كسانى كه ایمان آوردهاید! تقواى الهى پیشه كنید و آنچه را از (مطالبات) ربا باقى مانده است، رها كنید، اگر ایمان دارید.
نکتهها
در آیات قبل به مفاسد ربا اشاره شد كه ربا فرد وجامعه را از تعادل خارج و آشفته مىكند؛ «یتخبّطه الشیطان» وروشن شد كه ربا در حقیقت كم شدن است، نه زیاد شدن؛ «یمحق الربا» اكنون نهى از ربا را صریحاً بیان مىكند. «ذروا مابقى من الربا»در تفاسیرِ مجمع البیان، المیزان و مراغى نقل شده است كه وقتى آیه تحریم ربا نازل شد، برخى از صحابه همانند خالدبن ولید، عباس وعثمان، از مردم مقدارى طلب از بابت ربا داشتند، آنها در مورد طلبكارى خود، از پیامبر صلى الله علیه وآله كسب تكلیف كردند و آیه فوق نازل شد. پیامبر صلى الله علیه وآله بعد از نزول این آیه فرمود: عباس، عموى من نیز حقّ مطالبه ربا ندارد و قبل از همه، باید خویشان من دست از ربا بردارند. همچنان كه در طى خطبهاى فرمود: «وكلّ ربا فى الجاهلیة موضوع تحت قدمىّ هاتین و اوّل ربا اَضع ربا العباس» تمام رباهاى مقرّر در دوره جاهلیّت را زیر پاى مىاندازم و از همه پیشتر رباهایى كه براى عباس است. 769
769) تفسیر فى ظلال القرآن.
پیامها
رباخوارى، از عادات زمان جاهلیّت بود كه مسلمانان صدر اسلام نیز به آن آلوده بودند. «یا ایها الذین آمنوا... ذروا» تقوا، مرحلهاى بالاتر از ایمان است. «یا ایها الذین آمنوا اتّقوا اللّه»
رباخوار، مالك بهره نمىشود واسلام سود رَبَوى را به رسمیّت نمىشناسد. «ذروا مابقى من الربا»
لازمهى ایمان وتقوا، صرف نظر كردن از مال حرام است. «ان كنتم مؤمنین»