اسرائیل، نام دیگر حضرت یعقوب است كه از دو كلمه‌ى «اسر» و «ئیل» تركیب یافته است. «اسر» به معناى بنده و «ئیل» به معناى خداوند است. بنابراین اسرائیل در لغت به معناى بنده‌ى خداست.

تاریخ بنى‌اسرائیل و اسارت آنان به دست فرعونیان و نجات آنها به دست حضرت موسى علیه السلام وبهانه‌گیرى وارتداد آنان، یك سرنوشت وتاریخ ویژه‌اى براى این قوم به وجود آورده است. این تاریخ براى مسلمانان نیز آموزنده و پندآموز است كه اگر به هوش نباشند، به گفته روایات به همان سرنوشت گرفتار خواهند شد.

پیمان‌هاى الهى، شامل احكام كتاب‌هاى آسمانى و پیمان‌هاى فطرى كه خداوند از همه گرفته است، مى‌شود. در قرآن به مسئله امامت، عهد گفته شده است: «لاینال عهدى الظالمین» ²⁹⁴ یعنى پیمان من »مقام امامت« به افراد ظالم نمى‌رسد. پس وفاى به عهد یعنى وفاى به امام و رهبر آسمانى و اطاعت از او.

ضمناً در روایات مى‌خوانیم: نماز عهد الهى است. ²⁹⁵

---

294) بقره، 124.

295) وسائل، ج‌4، ص‌110.

یاد نعمت‌هاى پروردگار، سبب محبّت و اطاعت اوست. «اذكروا... اوفوا»

به هنگام دعوت به سوى خداوند، از الطاف او یاد كنید تا زمینه‌ى پذیرش پیدا شود. «اذكروا»

یاد و ذكر نعمت‌ها، واجب است. «اذكروا»

نعمت‌هایى كه به نیاكان داده شده، به منزله‌ى نعمتى است كه به خود انسان داده شود. با اینكه نعمت‌ها به اجداد یهودِ زمان پیامبر داده شده بود، امّا خداوند به نسل آنان مى‌گوید فراموش نكنند. «اذكروا»

وفا به پیمان‌هاى الهى، واجب است. «عهدى»

بهره‌گیرى از الطاف خداوند، مشروط به گام برداشتن در مسیر تكالیف الهى است. «اوفوا بعهدى اوف بعهدكم» آرى، اگر مطیع خدا بودیم، خداوند نیز دعاهاى ما را مستجاب خواهد كرد. «اوفوا بعهدى اوف بعهدكم»

در انجام تكالیف الهى، از هیچ قدرتى نترسیم و ملاحظه‌ى كسى را نكنیم. تبلیغات سوء دشمن، ملامت‌ها، تهدیدها و توطئه‌ها مهم نیست، قهر خدا از همه مهمتر است. «و ایّاى فارهبون»