وَٱضۡمُمۡ يَدَكَ إِلَىٰ جَنَاحِكَ تَخۡرُجۡ بَيۡضَآءَ مِنۡ غَيۡرِ سُوٓءٍ ءَايَةً أُخۡرَىٰ
22
لِنُرِيَكَ مِنۡ ءَايَـٰتِنَا ٱلۡكُبۡرَى
23
ٱذۡهَبۡ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ إِنَّهُۥ طَغَىٰ
24
تفسیر نور
و دستت را به زیر بازو وبغل خویش فروبر تا سفید و بىعیب بیرون آید (كه این نیز) نشانه و معجزهى دیگرى است.
تا از نشانههاى بزرگ خویش به تو نشان دهیم.
(اى موسى! اكنون) به سوى فرعون حركت كن كه او طغیان كرده است.
نکتهها
دوّمین معجزهى حضرت موسى علیه السلام «یدبیضاء» (دست سفید) بود كه با سه تعبیر در قرآن آمده است؛ یكى «اُسلك یدك فى جیبك»32 ودیگرى «وادخل یدك فى جیبك»33 و دیگرى آیهى «اُضمُم یدك الى جناحك» كه مىتوان بین همهى آنها جمع كرد و گفت: دست خود را در گربیان فرو ببر وتا زیر بغل ادامه بده.در تورات، آمده است: سفیدى دست موسى گرفتار مرض برص و پیسى شده بود،34 ولى در قرآن كلمهى «من غیر سوء» آمده تا بگوید سفیدى دست، نور بود نه مرض و تورات تحریف شده است.
32) قصص، 32.
34) تورات، سفر خروج، فصل 4، جمله 6 ؛ تفسیر نمونه.
پیامها
دست قدرت الهى باز است و هر لحظه با هر وسیله كه بخواهد مىتواند قدرت نمایى كند. «اُضمُم یدك» هر چه تكبّر و لجاجت مخاطب بیشتر باشد، معجزههاى بیشترى ارائه شود. «آیة اُخرى» (براى فرعونها، چند معجزه لازم است.)
كسى كه بنا دارد طاغوت را به حقّ دعوت كند، باید خودش آثار حقّ را دیده باشد. «لنُرِیَك من آیاتنا الكُبرى»
معجزات انبیا، گوشهاى از آیات الهى است. «من آیاتنا»
اوّلین مأموریت انبیا، مبارزه با طاغوتهاست. «اِذهَب»
همیشه نباید منتظر آمدن مردم بود، گاهى لازم است حتّى پیامبران براى هدایتِ حاكمان حركت كنند. «اِذهب الى فرعون اِنّه طَغى»
براى اصلاح جامعه، باید به سراغ سرچشمه و ریشهى فتنه و فساد رفت. «اِذهب الى فرعون»
دین از سیاست جدا نیست، موسى براى اصلاح حكومت حركت كرد. «اِذهب الى فرعون»
مبارزه با طاغوت یك تكلیف الهى است، نه یك نمایش سیاسى. «اِذهَب»
سرچشمهى همه انكارها، طغیان وگردنكشى در مقابل حقّ است. «اِنّه طَغى» طغیان فرعون در ادعاى ربوبیت، ایجاد وحشت، تفرقه و بردهكشى مردم بود.
كسانى مىتوانند با طاغوت مبارزه كنند كه با ایمان، عبادت و صلابت خود را ساخته باشند. «فاعبدنى... أقم الصّلوة... لایصدّنّك...اِذهَب الى...»