مراد از معجزات نه‌گانه، معجزاتى است كه موسى‌علیه السلام در برابر فرعون آورده وگرنه حضرت موسى معجزات بیشترى داشته است؛ ضمناً هر معجزه‌اى را مى‌توان دو معجزه به حساب آورد، زیرا اژدها شدن عصا یك معجزه است و برگشتن اژدها به عصا، معجزه‌اى دیگر، لكن قرآن یك طرف را معجزه دانسته است، امّا معجزات نه‌گانه موسى عبارت است از:

1. «ید بیضاء» (درخشیدن دست).

2. اژدها شدن عصا.

3. طوفان كوبنده براى دشمنان.

4. «جَراد» (تسلّط ملخ بر زراعت‌ها و درختان).

5. «قُمّل» (نوعى آفت نباتى كه غلات را نابود مى‌كرد).

6. «ضَفادع»(هجوم قورباغه‌ها از رود نیل به زندگى مردم).

7. «دَم» (ابتلاى عمومى به خون دماغ؛ یا به رنگ خون در آمدن آب رود نیل).¹¹

8. قحطى و خشكسالى.¹²

9. شكافته شدن دریا.¹³

معجزات دیگر موسى‌علیه السلام عبارتند از: فوران دوازده چشمه از سنگ¹⁴ نزول مَنّ وسَلوى‌¹⁵ (شیره‌ى مخصوص و لذیذ درختان - مانند گزانگبین - و مرغان مخصوص، شبیه كبوتر).

امام صادق‌علیه السلام فرمود: مراد از «من غیر سوء» یعنى این سفیدىِ دست به خاطر بیمارى برص و پیسى نبود.¹⁶

---

11) اعراف، 133.

12) اعراف، 130.

13) بقره، 50.

14) بقره، 60.

15) بقره، 57.

16) تفسیر نورالثقلین.

قهر و مهر، بیم و امید، در كنار هم لازم است. (دست نورانى در كنار اژدها) «جانّ... بیضاء»

براى بعضى، یك استدلال و تذكّر و معجزه كافى نیست. «تسع آیات»

كافران از یك سو تقاضاى معجزه مى‌كردند و از سوى دیگر معجزات را سحر و جادو مى‌خواندند. «قالوا هذا سحر مبین»