ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ مَهۡدًا وَسَلَكَ لَكُمۡ فِيهَا سُبُلًا وَأَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً فَأَخۡرَجۡنَا بِهِۦٓ أَزۡوَٰجًا مِّن نَّبَاتٍ شَتَّىٰ
53
تفسیر نور
خدایى كه زمین را براى شما بستر آسایش قرار داد وراههایى را در آن براى شما ایجاد كرد و از آسمان آبى فرستاد، پس به واسطهى آن، انواع زوجهاى گوناگون گیاهان را (از خاك) بیرون آوردیم.
نکتهها
عبارت «سلك لكم» را مىتوان دو گونه معنا كرد؛ الف: راهها وجادههایى كه خداوند براى عبور انسان در زمین قرار داده است. ب: راههاى كسب درآمد.78حضرت موسىعلیه السلام در معرفى خداوند به فرعون فرمود: پروردگار ما كسى است كه همه چیز را آفرید و هدایت كرد، و در این آیات به نمونههایى از هدایت الهى در طبیعت اشاره مىفرماید؛ زمینى كه مهد آسایش انسانهاست، راههاى زمینى كه وسیله ارتباط واتصال مناطق به یكدیگرند، باران و گیاهان گوناگون كه قانون زوجیّت را به همراه دارند.
زمانى نعمتهاى خداوند متعال را بهتر مىشناسیم كه خلاف آن را فرض نماییم، مثلاً اگر این زمین، آرام نبود وحركتش كُند یا تند بود، باران نمىبارید یا زمین آن را جذب نمىكرد، روئیدنىها وچشمهها در آن نبود، و یا ... آیا باز هم «مَهد» به شمار مىرفت؟!
78) تفسیر راهنما.
پیامها
همان گونه كه طفل، در مهد و گهواره براى زندگىِ خارج از آن رشد مىیابد، انسان نیز باید در مهد زمین براى زندگى بیرون از زمین یعنى جهان آخرت رشد كند.79 «مهداً» زمین، آسایشگاه انسان است، همه نیازهاى او را تأمین مىكند، مرده و زندهى او را حمل كرده و به امر الهى مسخّر اوست. «مهداً»
آفرینش وشرایط زمین هدفدار و براى انسان است. «جعل لكم... سلك لكم»
نظام آفرینش بر اساس اصل علیت و سبب و مسبب است. «فاخرجنا به»
توجّه به قانون زوجیّت در گیاهان، از معجزات علمى قرآن است.80 «ازواجا من نبات»
79) تفسیر المیزان.
80) تفسیر المیزان.