وَهُوَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسۡبَحُونَ
33
تفسیر نور
و او كسى است كه شب و روز و خورشید و ماه را آفرید (كه) هر یك (از آنها) در مدارى (معیّن)، شناور (و در حركت) است.
نکتهها
شب نیز همچون روز، مخلوق و مجعول الهى است، نظیر آیهاى كه مىفرماید: «خلق الموت و الحیاة»32 یعنى مرگ نیز مثل حیات داراى وجودى است كه خداوند آن را خلق فرموده است.در كلمهى «كلّ» در این آیه چند احتمال است:
الف: نه تنها خورشید و ماه، بلكه همهى كرات آسمانى در حركت هستند.
ب: محلّ طلوع خورشید وماه در مواقع مختلف متعدّد است.33
ج: شب و روز نیز مثل خورشید و ماه در حركتند، زیرا اگر ما از بیرون از فضاى زمین به كرهى زمین نگاه كنیم، شب را كه همان سایهى زمین است، به صورت یك مخروط و روز را به شكل یك استوانهى روشن، در حال گردش به دور زمین خواهیم دید.34
32) ملك، 2.
33) تفسیر لاهیجى.
34) تفاسیر المیزان و نمونه.
پیامها
بهترین راه خداشناسى، دقّت در آفریدههاى الهى است. «هو الّذى خلق...» زیرا طبیعت، همواره در اختیار همهى انسانها قرار دارد. همهى كرات داراى مدارى هستند كه در آن حركت مىكنند. «فى كلّ فلك...»