وَٱقۡتَرَبَ ٱلۡوَعۡدُ ٱلۡحَقُّ فَإِذَا هِيَ شَـٰخِصَةٌ أَبۡصَـٰرُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يَـٰوَيۡلَنَا قَدۡ كُنَّا فِي غَفۡلَةٍ مِّنۡ هَـٰذَا بَلۡ كُنَّا ظَـٰلِمِينَ
97
تفسیر نور
و وعدهى حقّ (برپایى قیامت) نزدیك گردید، پس در آن هنگام چشمهاى كفّار (از وحشت و حیرت) خیره و باز ماند (و با خود گویند:) اى واى بر ما! براستى كه ما از این (روز) در غفلت بودیم، بلكه ما ستمگر بودیم.
نکتهها
كلمهى «شاخصة» از مادهى «شخوص» به معناى خارج شدن از مكانى بسوى مكان دیگر است و چون در هنگام تعجّب، چشم حالتى پیدا مىكند كه گویا مىخواهد از حدقه خارج شود، لذا به این حالت چشم نیز شخوص مىگویند.گرچه قیامت در نظر دور مىنماید، ولى در حقیقت نزدیك است. «اقترب الوعد» این نزدیك بودن، در آیات دیگر نیز مورد تأكید قرار گرفته است. از جمله در آیه «اقترب الساعة...»84 و «انّهم یرونه بعیداً و نراه قریباً»85
84) قمر، 1.
پیامها
هجوم فتنهگران (یأجوج و مأجوج) نشانهى پایان عمر دنیا و نزدیكى قیامت است. «حتّى اذا فتحت یأجوج ... و اقترب الوعد الحقّ» وقوع قیامت، قطعى و حتمى است. «اِقترب الوعد الحقّ»
قیامت و حوادث آن، ناگهانى است. «فاذاهى»
قیامت، روز بُهت و حیرت است. «شاخصة ابصار الّذین»
قیامت، روز بیدارى و تأسف وجدانهاى خفته است. «یا ویلنا»
غفلت از قیامت، از نشانههاى بارز كفر و كافران است. «كفروا ... كنّا فى غفلة»
ریشه همهى انحرافها و بدبختىها، غفلت است. «كنّا فى غفلة»
غفلت از قیامت، مایهى ستم به خود و دیگران است. «كنّا فى غفلة... كنّا ظالمین»
قیامت، روز اقرار و اعتراف است. «كنّا ظالمین»