إِنَّكُمۡ وَمَا تَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ أَنتُمۡ لَهَا وَٰرِدُونَ
98
تفسیر نور
(به آنان گفته مىشود) همانا شما و هر آنچه كه غیر از خدا مىپرستید، هیزم دوزخ خواهد بود (و قطعاً) در آن وارد خواهید شد.
نکتهها
سؤال: این آیه مىفرماید: هم بتپرستان و هم معبودهاى آنان، هیزم و آتشگیرهى دوزخ خواهند بود، آیا افرادى همچون حضرت عیسىعلیه السلام نیز كه معبود قرار گرفتهاند، شامل این قاعده مىشوند و یا اینكه مستثنى هستند؟پاسخ: این گونه معبودها استثنا شدهاند، زیرا اوّلاً، قرآن از آن معبودها به «وما تعبدون» تعبیر آورده كه وجود كلمه «ما» در این عبارت، به موجودات غیر ذوىالعقول اشاره دارد،86 ثانیاً، مخاطبین این آیه، بتپرستان مكّه بودند كه بتهاى سنگى و چوبى و... را مىپرستیدند، ثالثاً در آیات بعدى همین سوره آمده است كه: آن كسانى كه (مثل حضرت عیسى) از طرف خداوند به آنان وعده نیكو داده شده، از دوزخ دور هستند.
86) رسول خدا صلى الله علیه وآله در پاسخ به سؤال بالا فرمودند: رسم عرب این است كه كلمه «ما» را براى بىعقلها بكار مىبرد و «ما تعبدون» بتهاى سنگ و چوبى هستند. بحار، ج 9، ص 282.
پیامها
پرستش غیر خداوند، عابد ومعبود را به دوزخ مىكشاند. «اِنّكم و ماتعبدون... حصب جهنّم» هیزم جهنّم، كافران و معبودهاى خیالى آنان است. «اِنّكم و ماتعبدون... حصب جهنّم»