ٱلَّذِينَ إِن مَّكَّنَّـٰهُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ أَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَوُاْ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَمَرُواْ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَنَهَوۡاْ عَنِ ٱلۡمُنكَرِ وَلِلَّهِ عَـٰقِبَةُ ٱلۡأُمُورِ
41
تفسیر نور
كسانى كه اگر آنان را در زمین به قدرت رسانیم، نماز بر پا مىدارند و زكات مىدهند و (دیگران را) به خوبىها دعوت مىكنند و از بدىها باز مىدارند؛ و پایان همهى امور براى خداست.
نکتهها
اگر قدرت و امكانات، در دست افراد صالح باشد، بهرهبردارى صحیح مىكنند و اگر در اختیار نااهلان قرار گیرد سوء استفاده مىكنند. بنابراین دنیا و قدرت، براى گروهى نعمت و براى گروهى وسیلهى بدبختى است و قرآن از هر دو نمونه یاد كرده است: اگر مؤمنان به قدرت برسند، به سراغ نماز و زكات و امر به معروف مىروند ولى انسانهاى منحرف و نااهل، اگر قدرتمند شوند كارشان طغیان است، «اِنّ الانسان لَیَطغى» 41 و در راه نابودى منابع اقتصادى و نسل بشر گام بر مىدارند، «و اذا تَولّى سَعى فى الارض لیفسد فیها و یُهلك الحَرث و النَّسل» 42 و عاقبت، مردم را به دوزخ مىكشانند. «ائمّة یدعون الى النّار» 4341) علق، 6.
پیامها
یارى خداوند از طریق احیاى دین اوست. «و لینصرنّ اللّه من ینصره»، «الّذین اِن مَكّنّاهم...» امر به معروف و نهى از منكر، به قدرت نیاز دارد. «مكّنّاهم»
پیروزى مؤمنان، زمینهى بندگى و تعاون مالى و فرهنگى را فراهم مىكند و غفلت و غرور را از بین مىبرد. «اِن مَكّنّاهم ...»
براى مؤمنان، تمام زمین یكسان است، آنان هر كجا كه توان دارند هدف مقدّس خود را پیاده مىكنند. «فى الارض»
همهى قدرتها را از خدا بدانیم. «مَكّنّا»
اوّلین ثمرهى حكومت صالحان، نماز و زكات و امر به معروف و نهى از منكر است. «اِن مكّناهم فى الارض اَقاموا الصلوة ...»
رابطه با خدا و دستگیرى از محرومان و آگاهى دادن به جامعه و جلوگیرى از مفاسد، از هم جدا نیست. «اَقاموا الصلوة و آتوا الزّكوة و امروا بالمعروف...»
اقامهى نماز و اداى زكات و امر به معروف و نهى از منكر از وظایف و كارهاى قطعى مسئولان حكومت اسلامى است. «اَقاموا» نه «یقیمون»
حاكمان مؤمن، هم در فكر ارتقاى روحى و رشد امور معنوى هستند و هم به دنبال رفاه و حل مشكلات اقتصادى و فقرزدایى و اصلاح جامعه. «اَقاموا الصلوة و آتوا الزّكوة ...»
جامعهاى تحت حمایت خداوند است كه این چهار ارزش محورى را داشته باشد: نماز، زكات، امر به معروف و نهى از منكر. «و لینصرن اللّه من ینصره»، «الّذین اِن مكنّاهم اَقاموا الصلوة»
امر و نهى شما، زمانى در جامعه موثّر است كه اوّل به وظایف فردى خود عمل كنید. «اقاموا الصلوة... اَمَروا بالمعروف»
اقامهى نماز، به قدرت و امكانات نیاز دارد. «اِن مكنّاهم ... اقاموا الصلوة»
زكات، همتاى ناگسستنى نماز است. «اَقاموا الصلوة و آتوا الزكوة» (در 28 آیهى قرآن، زكات در كنار نماز آمده است).
با انجام همهى وظایف، باز هم به حسن عاقبت خود و نتیجهى نهایى كارتان مطمئن نشوید و بر خداوند امید و توكل داشته باشید. «وللّه عاقبة الامور»
امكانات، بیش از چند روزى در دست شما نیست. «وللّه عاقبة الامور»